Dịch Ebola ảnh hưởng đến việc chăm sóc sản phụ tại Congo

Tỉnh Ituri, miền Đông Cộng hòa Dân chủ Congo, đang đối diện với tình trạng các phụ nữ mang thai tránh xa bệnh viện trong bối cảnh dịch Ebola diễn biến nghiêm trọng, dẫn đến gia tăng đáng kể tỷ lệ tử vong mẹ. Esther Lutula, 26 tuổi, đã ngừng đi khám thai do lo ngại bị cách ly nếu bị sốt, một quan niệm sai lầm phổ biến trong cộng đồng.

Tính đến ngày 15/5, khi dịch được công bố, tỷ lệ tử vong sản phụ đã tăng nhanh, trung bình từ 3,1 ca mỗi tuần trước dịch lên 5,8 ca trong khoảng từ 25/5 đến 19/7. Tỷ lệ tử vong ngoài cơ sở y tế cũng tăng từ 9,1% lên 17,4%, theo số liệu của Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA).

Khủng hoảng y tế cùng với dịch Ebola lan rộng

Đây là đợt bùng phát dịch Ebola lớn nhất từng được ghi nhận tại Congo với hơn 1.600 ca tử vong xác nhận. Các nhân viên y tế và tổ chức nhân đạo cảnh báo một cuộc khủng hoảng ngầm khi nhiều bà bầu không đến bệnh viện do sợ nhiễm bệnh và các cơ sở chăm sóc y tế dành nhiều nguồn lực ứng phó với dịch bệnh.

Những lời đồn đoán và thông tin sai lệch xung quanh Ebola khiến người dân thêm hoang mang. Một số nghi ngờ về sự tồn tại của virus hoặc chống lại các biện pháp nghiêm ngặt ngăn dịch, dẫn đến những vụ tấn công vào các trung tâm điều trị Ebola tại vùng sâu, vùng xa.

Tình trạng sinh đẻ nguy hiểm tại Congo

Congo có một trong những tỷ lệ sinh cao nhất thế giới, với khoảng 6 con trên mỗi phụ nữ và tỷ lệ tử vong liên quan đến sinh nở đứng thứ ba toàn cầu, chỉ sau Nigeria và ngang bằng với Ấn Độ. Năm 2023, khoảng 19.000 phụ nữ đã tử vong do biến chứng thai kỳ tại quốc gia này.

Advertisement300 × 250

Tại phòng khám Bénédicte ở Bunia, số lượng phụ nữ đến kiểm tra thai giảm từ 60 xuống còn khoảng 10 người mỗi tháng, theo bác sĩ Sonny Mwembo, giám đốc y tế cơ sở.

Lo ngại từ người dân và nhân viên y tế

Dù các chiến dịch chống thông tin sai lệch đã được triển khai, nhiều người dân vẫn hiểu sai về dịch Ebola và cách đối phó. Elodie Yabiri, một sản phụ ở Bunia, cho biết mọi người lo ngại bị cách ly nếu bị sốt và đi khám tại bệnh viện, nên họ hạn chế tiếp cận dịch vụ y tế.

Hệ thống y tế bị quá tải và thiếu nhân lực trong bối cảnh dịch bệnh tiếp tục diễn biến phức tạp. Các trung tâm y tế tại năm tỉnh bị ảnh hưởng phải dồn nguồn lực cho việc phòng chống Ebola, dẫn đến giảm khả năng phục vụ chăm sóc sản phụ.

Đã có ít nhất 44 nhân viên y tế bị lây nhiễm và tử vong, cùng với 12 vụ tấn công nhằm vào các cơ sở y tế kể từ khi dịch bùng phát giữa tháng 5. Ngoài ra, nhiều nhân viên từ chối làm việc do không được trả lương đúng hạn.

Nguy cơ đặc biệt với phụ nữ mang thai trong dịch Ebola

Ebola là loại virus hiếm gặp, nhưng rất nguy hiểm và lây qua tiếp xúc với các chất dịch cơ thể nhiễm bệnh. Phụ nữ thường là người trực tiếp chăm sóc người ốm, đồng thời là lực lượng quan trọng trong nhân viên y tế tuyến đầu.

Phụ nữ mang thai nhiễm Ebola có nguy cơ gặp các biến chứng nghiêm trọng, như sảy thai, theo Cơ quan Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ. Việc trì hoãn chăm sóc y tế có thể gây tử vong không phải do virus Ebola mà do thiếu tiếp cận các dịch vụ cứu người kịp thời.

“Chúng tôi nỗ lực hết sức để nâng cao nhận thức cộng đồng về mức độ nguy hiểm của dịch bệnh, làm việc ngày đêm dù không được trả lương,” tiến sĩ Ghislain Maneba, nhà dịch tễ học tại khu vực Rwampara, cho biết.

Theo số liệu cập nhật, dịch Ebola đã khiến hơn 1.600 người thiệt mạng và vẫn tiếp tục lan rộng tại Cộng hòa Dân chủ Congo.