Người Israel và người Do Thái ở UAE: từ “thời kỳ phục hưng” đến cảm giác an toàn dần phai nhạt

Sau khi Hiệp định Abraham được ký năm 2020, giới chức UAE đón nhận sự phát triển của cộng đồng Do Thái, cam kết bảo vệ họ và thậm chí đưa giáo dục về thảm họa Holocaust vào chương trình học. Mũ kippah xuất hiện trên phố, các đám cưới và bữa tối lễ Vượt Qua quy tụ hàng trăm người được tổ chức công khai, nhà hàng và cửa hàng thực phẩm kosher mở cửa.

*“Đó là một cuộc phục hưng to lớn. Ai cũng sững sờ.” — Marcy Grossman*

Bà Grossman, Giám đốc Ủy ban Do Thái Hoa Kỳ tại Abu Dhabi và cựu Đại sứ Canada tại UAE, nhớ lại khí thế những năm đầu. Bà Tamar Smulowicz, người Israel chuyển đến Ras Al Khaimah cùng chồng và hai con gái, cho biết gia đình bà cảm thấy được chào đón và an toàn ngay từ đầu, rồi mở cả một công ty du lịch phục vụ khách nói tiếng Do Thái, Ba Lan và Anh.

Sau ngày 7 tháng 10 năm 2023, người Israel tại UAE sống kín đáo hơn, thường là theo khuyến khích của chính giới chức sở tại. Nhiều nhà hàng gỡ biển quảng cáo món kosher, thu hẹp hiện diện trên mạng xã hội; một cửa hàng kosher kéo rèm và cho bảo vệ chụp hộ chiếu khách tại cửa.

Người Do Thái đưa các ống kinh mezuzah từ khung cửa vào trong nhà. Ngôi nhà Gia đình Abraham – một trong số ít nơi họ có thể cầu nguyện công khai – đóng cửa khi cuộc chiến với Iran bùng nổ. Nhiều người được liên hệ phỏng vấn đã từ chối hoặc chỉ đồng ý nói chuyện ẩn danh vì lý do an ninh. Bộ Ngoại giao UAE khẳng định nước này bảo đảm an toàn và an ninh cho mọi thành viên xã hội “không có ngoại lệ”, dựa trên các giá trị khoan dung và chung sống.

Cuộc tấn công của Israel vào Iran năm 2025, có Mỹ tham gia, và cuộc chiến Mỹ – Israel tái bùng phát năm 2026 đã đưa xung đột đến sát UAE. Năm nay, Iran phóng nhiều đợt tên lửa và máy bay không người lái vào UAE, trúng hoặc rơi mảnh vỡ xuống nhiều địa điểm, kể cả sân bay và khách sạn, trong khi giới chức Israel cảnh báo người Israel có thể bị nhắm tới.

*“Đây là một khoảnh khắc tỉnh táo.” — Giáo sĩ Yehuda Sarna*

Cuối tháng 9, sau thông tin về âm mưu bị chặn đứng nhằm cho đâm một máy bay chở khách từ Dubai đến Tel Aviv – tuyến mà hãng FlyDubai khai thác tới 10 chuyến mỗi ngày – nỗi lo càng lớn. Một số người đã rời đi, nhưng nhiều gia đình như nhà bà Smulowicz vẫn ở lại và học cách sống thận trọng.

Không phải ai cũng nhìn UAE kém an toàn. Doanh nhân trẻ Or Eliaz chuyển đến Dubai sau ngày 7 tháng 10, khi một người bạn của anh thiệt mạng và một người em họ bị bắt cóc (sau này đã được thả). Cả gia đình anh giờ đều sống tại UAE, nơi anh làm việc với đối tác từ khắp khu vực, kể cả người Iran và Pakistan.

*“Tôi cảm thấy an toàn hơn nhiều khi sống ở đây so với ở Israel.” — Or Eliaz*

Anh thừa nhận trong một xã hội hạn chế tự do ngôn luận, khó biết người khác thực sự nghĩ gì về mình, nhưng đó là sự đánh đổi anh chấp nhận. Giáo sĩ Sarna, cựu trưởng giáo sĩ Hội đồng Do Thái các Tiểu vương quốc, tin rằng cộng đồng đang ở đáy của một chu kỳ và con lắc sẽ sớm quay lại, để họ có thể sống cởi mở và an toàn hơn.