Bang Niedersachsen lên tiếng phản đối
Ông Christian Meyer, Bộ trưởng Môi trường bang Niedersachsen, nơi chịu trách nhiệm cấp phép và quản lý nhà máy Lingen, đã chỉ trích mạnh mẽ chính phủ liên bang. Theo ông, Berlin đang chấp nhận sự hợp tác với tập đoàn hạt nhân của Nga mà không lo ngại về tình hình an ninh đã thay đổi.
Việc toàn bộ chính phủ liên bang dưới thời Thủ tướng Merz chấp nhận hợp tác với tập đoàn hạt nhân của Nga tại Lingen mà không chút lo ngại, và không nhận thấy tình hình an ninh đã thay đổi, khiến tôi vô cùng ngạc nhiên.
Phát biểu của ông Meyer phản ánh mối lo ngại rằng việc hợp tác với Rosatom, một tập đoàn nhà nước Nga, có thể tạo kênh ảnh hưởng hoặc rủi ro an ninh trong bối cảnh cuộc chiến ở Ukraine vẫn chưa kết thúc.
Berlin: cần hành động ở cấp châu Âu
Bộ Môi trường liên bang Đức nhắc lại lập trường phản đối hợp tác với Rosatom, nhưng cho rằng giải quyết những lo ngại liên quan đến tập đoàn Nga đòi hỏi hành động ở cấp độ châu Âu, thay vì quyết định riêng lẻ của Berlin.
Công cụ phù hợp để xử lý vấn đề này là các lệnh trừng phạt trên toàn EU, bao gồm cả lĩnh vực hạt nhân. Cho đến nay, đa số các nước thành viên vẫn chưa ủng hộ điều này.
Lập trường này cho thấy giới hạn của chính phủ liên bang: nếu không có căn cứ pháp lý chung của EU, việc ngăn chặn một doanh nghiệp hoạt động hợp pháp và đã được cấp phép có thể vấp phải rủi ro kiện tụng.
Kế hoạch tại Lingen và cuộc chiến pháp lý
Những điểm chính của dự án và các phản ứng xung quanh nó gồm:
- Advanced Nuclear Fuels, công ty con của Framatome, dự kiến sản xuất linh kiện tại Lingen, bang Niedersachsen, theo giấy phép của TVEL, đơn vị nhiên liệu thuộc Rosatom.
- Framatome cho biết đã nhận xác nhận cuối cùng về việc gia hạn giấy phép và sẽ điều chỉnh nhà máy để sản xuất bó nhiên liệu cho khách hàng tại Bulgaria, Séc, Hungary, Slovakia và Phần Lan.
- Tổ chức môi trường BUND cho biết sẽ xin lệnh khẩn cấp của tòa án nhằm ngăn dự án triển khai trong khi tòa xem xét vụ kiện phản đối việc phê duyệt.
Về phần mình, Rosatom cho biết không tham gia vào các thủ tục pháp lý và lưu ý rằng nhà máy Lingen không phải là cơ sở của Rosatom, đồng thời đề nghị các câu hỏi về hoạt động dự án được chuyển tới ANF và các cổ đông.
An ninh năng lượng hay phụ thuộc mới
Những khách hàng của dự án đều là các nước vận hành lò phản ứng do Nga hoặc Liên Xô thiết kế. Những lò này cần loại nhiên liệu có thiết kế đặc thù, vốn lâu nay chủ yếu do Nga cung cấp.
Theo cách nhìn của Framatome, sản xuất tại châu Âu giúp các nước này bớt phụ thuộc trực tiếp vào nguồn cung từ Nga.
Tuy nhiên, những người phản đối cho rằng việc sản xuất theo giấy phép của Rosatom vẫn duy trì mối liên kết với tập đoàn Nga, khiến châu Âu khó thực sự thoát khỏi sự phụ thuộc. Cuộc tranh luận vì thế không chỉ là chuyện kỹ thuật, mà là câu hỏi chiến lược về cách châu Âu bảo đảm an ninh năng lượng trong thời kỳ địa chính trị biến động.














