Chính sách nhập cư mới tăng tiêu chuẩn "lối sống" để giữ giấy phép cư trú
Hai tháng trước kỳ bầu cử quốc hội, Thụy Điển thực hiện một bước thay đổi quan trọng trong chính sách di cư của mình. Yếu tố "lối sống" được đưa vào luật như một tiêu chí mới cho phép thu hồi giấy phép cư trú của người nhập cư. Tuy nhiên, luật không định nghĩa rõ ràng cụ thể thế nào là "lối sống", khiến nhiều người dân và cả những người nhập cư băn khoăn về ý nghĩa thực sự của nó.
Khảo sát đường phố do truyền hình Thụy Điển thực hiện cho thấy người dân diễn giải khái niệm này ở nhiều mức độ khác nhau, từ sự mơ hồ đến những suy đoán. Một người đi đường tóm tắt vấn đề bằng cách cho rằng đây chủ yếu là yêu cầu người cư trú phải "ứng xử đúng đắn" và "sống nghiêm túc trong mọi mặt cuộc sống".
Yêu cầu "lối sống chỉnh tề" trở thành điều kiện then chốt, nguy cơ bị trục xuất
Điều luật mới yêu cầu người mang giấy phép cư trú tại Thụy Điển phải chứng minh họ có "lối sống chỉnh tề trên mọi phương diện". Nếu không đáp ứng, người đó có thể đối mặt với nguy cơ bị trục xuất khỏi quốc gia. Chính phủ coi đây là bước đi cấp thiết và phù hợp với bối cảnh hiện tại.
Bộ trưởng Di cư Johan Forssell thuộc đảng Trung Dân Của Thụy Điển (Moderate Party) bảo vệ sự thay đổi này, cho rằng những người sống tại Thụy Điển không được phép gây tổn hại cho đất nước. Ông nhấn mạnh đa số người nhập cư tuân thủ luật lệ, song vẫn còn những cá nhân vi phạm, và luật mới nhằm ngăn chặn tình trạng đó.
Không có tiêu chí cụ thể, lo ngại về sự tùy tiện và phản đối từ phe đối lập
Mặc dù luật vẫn giữ nguyên việc coi trọng các tội phạm nghiêm trọng như cơ sở rõ ràng để trục xuất, nhưng nó mở rộng phạm vi bằng cách xét đến nhiều yếu tố khác như vi phạm quyết định hành chính, nợ nần, khó khăn tài chính, hay lạm dụng hệ thống phúc lợi.
Giám đốc Cơ quan Di cư Thụy Điển Oskar Ekbald xác nhận trong cuộc phỏng vấn với ARD Studio Stockholm rằng luật không xây dựng một danh mục cụ thể nào để tránh các quy định cứng nhắc.
Chính điều này khiến phe đối lập chỉ trích luật thiếu tính minh bạch và tạo điều kiện cho sự tùy tiện trong cư xử hành chính. Niels Paarup Petersen, phát ngôn viên chính sách di cư của đảng Trung Tâm đối lập, cho rằng luật thiếu an toàn pháp lý và sẽ phải do tòa án giải quyết các giới hạn cụ thể, thay cho công việc của quốc hội.
Tăng cường phối hợp cơ quan trong giám sát và thu thập thông tin vi phạm
Một nội dung quan trọng khác của luật là yêu cầu phối hợp chặt chẽ hơn giữa các cơ quan nhà nước trong việc giám sát các đối tượng có giấy phép cư trú. Trong tương lai, cảnh sát, cơ quan thuế, cơ quan việc làm và bảo hiểm xã hội phải báo cáo kịp thời các vi phạm rõ ràng cho Cơ quan Di cư.
Ban đầu, quy định gây tranh cãi cũng định bao gồm các trường học, bệnh viện và phòng khám y tế trong nghĩa vụ báo cáo này, nhưng phần đó đã bị loại bỏ do phản ứng từ công chúng và các bên liên quan.
Bối cảnh chính trị và tác động lên công chúng trước thềm bầu cử
Cải cách luật di cư không gây bất ngờ khi chính phủ thiểu số cánh hữu dưới thời Thủ tướng Ulf Kristersson đã đề ra chính sách nghiêm khắc hơn về di cư trong khuôn khổ Thỏa thuận Tidö ký năm 2022 với sự ủng hộ từ đảng Dân chủ Thụy Điển (Sweden Democrats) thuộc phe cực hữu.
Chuyên gia xã hội học Zeth Isaksson nhận định quá trình đổi mới chính sách phản ánh sự thay đổi trong không khí công khai xung quanh nhập cư, khi đảng Dân chủ Thụy Điển phá vỡ sự cấm kỵ lâu nay về việc chỉ trích nhập cư.
Đảng Dân chủ Thụy Điển với lãnh đạo Jimmy Åkesson hướng đến mục tiêu hạ tiêu chuẩn chính sách di cư xuống mức tối thiểu của Liên minh châu Âu và tạo điều kiện cho người di cư về nước tự nguyện bằng các khoản trợ cấp tài chính hấp dẫn. Từ đầu năm nay, gia đình di cư được nhận lên đến 600.000 krona Thụy Điển (khoảng 55.000 euro) nếu rời khỏi nước này, người độc thân có thể nhận hơn 30.000 euro.
Tuy nhiên, hiệu quả của chính sách tài chính này còn hạn chế khi chỉ có chưa tới 150 trường hợp được chấp thuận trong năm nay, trên tổng số gần 700 đơn xin. Lý do này khiến đại diện đảng Dân chủ Thụy Điển là Ludvig Asplund đề xuất mở rộng đối tượng được nhận trợ cấp, kể cả công dân Thụy Điển từ bỏ quốc tịch để về nước nguyên quán, một đề xuất hiện chưa nhận được đa số trong quốc hội.
Ảnh hưởng của tình hình chính trị đến triển vọng chính sách di cư
Chuyên gia Isaksson nhận định xu hướng của Thụy Điển tương đồng với nhiều quốc gia châu Âu khác đã thắt chặt chính sách nhập cư nhằm làm suy yếu đảng dân túy cánh hữu. Tuy nhiên, các đảng này tại Thụy Điển vẫn được đánh giá cao trong các cuộc thăm dò dư luận, đứng đầu với Đảng Dân chủ Thụy Điển và theo sát là đảng Trung Dân của Thủ tướng Kristersson.
Nếu liên minh cánh hữu giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tới, đại diện các đảng Trung Dân, Dân Chủ Cơ Đốc Giáo và Đảng Tự Do còn đã đề nghị để đảng Dân chủ Thụy Điển tham gia nội các, từ đó có thể gia tăng ảnh hưởng đáng kể của họ trong việc định hình chính sách di cư của quốc gia vùng Scandinavia này.
Những điều bổ ích rút ra từ bài viết
- Thụy Điển đưa yếu tố "lối sống" vào để xét duyệt giấy phép cư trú, tăng tiêu chuẩn yêu cầu đối với người di cư.
- Luật mới không quy định tiêu chí cụ thể, khiến dư luận lo ngại về sự tùy tiện và thiếu an toàn pháp lý.
- Chính phủ tăng cường phối hợp giữa các cơ quan để giám sát và thu thập thông tin người mang giấy phép cư trú.
- Đảng Dân chủ Thụy Điển thúc đẩy chính sách giảm mức di cư xuống tối thiểu EU cùng các khoản trợ cấp về tài chính để khuyến khích người di cư về nước.
- Bầu cử quốc hội sắp tới có thể làm tăng ảnh hưởng của đảng cực hữu trong quyết định chính sách di cư của Thụy Điển.
Đăng ký bản tin QMVN
Bản tin buổi sáng mỗi ngày - chỉ những bài đáng đọc, không spam.








