Khoản vay để khai mở thêm điện năng
Theo nguồn tin đề nghị giấu tên, chính phủ Mỹ sẽ cho Vistra vay khoảng 4,2 tỷ USD để nâng sản lượng trên toàn đội nhà máy hạt nhân của công ty. Thông tin này do Bloomberg đưa tin đầu tiên.
Ông Wright dự kiến công bố vào thứ Hai tại một nhà máy hạt nhân của Vistra bên hồ Erie ở bang Ohio. Cả Bộ Năng lượng lẫn Vistra chưa phản hồi ngay đề nghị bình luận.
Khoản vay sẽ được dùng để nâng công suất ít nhất ba trong bốn nhà máy hạt nhân của công ty có trụ sở tại Texas này. Vì việc nâng công suất có thể thực hiện mà không cần giấy phép mới của Ủy ban Điều tiết Hạt nhân, đây là cách tương đối nhanh để bổ sung công suất so với xây lò phản ứng mới.
Nâng công suất hạt nhân là gì?
Theo Ủy ban Điều tiết Hạt nhân Mỹ, các công ty điện lực có thể tăng sản lượng của lò phản ứng hiện có bằng nhiều cách:
- Nạp nhiên liệu urani có độ làm giàu cao hơn một chút.
- Tăng tỷ lệ nhiên liệu mới trong mỗi lần thay nhiên liệu.
- Tiến hành cải tạo lớn, chẳng hạn thay tua-bin chính.
Các công ty điện lực đã áp dụng phương pháp này từ thập niên 1970, và đến năm 2022, ủy ban đã phê duyệt hơn 170 lần nâng công suất.
Vì tận dụng các nhà máy đã xây dựng, đã được cấp phép và đã nối lưới, việc nâng công suất được xem là một trong những cách rẻ và nhanh nhất để bổ sung điện không phát thải.
Đội nhà máy của Vistra và cơn sốt nhu cầu điện
Vistra vận hành sáu lò phản ứng tại bốn nhà máy ở Texas, Ohio và Pennsylvania, với tổng công suất hơn 6,5 gigawatt, đủ cấp điện cho khoảng 3,25 triệu hộ gia đình.
Thời điểm này phản ánh một thực tế mới. Nhu cầu điện của Mỹ đang tăng lần đầu tiên sau nhiều thập kỷ, do sự mở rộng nhanh chóng của trung tâm dữ liệu AI, điện khí hóa giao thông và khai thác tiền mã hóa. Các công ty công nghệ đang cạnh tranh để có nguồn điện ổn định suốt ngày đêm, và nhà máy hạt nhân, vốn vận hành gần như liên tục, trở nên đặc biệt được săn đón.
Ông Trump đặt mục tiêu tăng gấp bốn công suất hạt nhân của Mỹ vào năm 2050. Văn phòng Chương trình Cho vay của Bộ Năng lượng có thẩm quyền tài trợ hàng trăm tỷ USD, và ông Wright cho biết phần lớn năng lực đó sẽ dành để hỗ trợ điện hạt nhân.
Kỳ vọng và những câu hỏi
Những người ủng hộ cho rằng nâng công suất các lò phản ứng hiện có là cách thực tế để củng cố lưới điện, cắt giảm phát thải và đáp ứng nhu cầu tăng vọt mà không phải chờ hàng chục năm xây dựng mới. Với cộng đồng gần các nhà máy như những nhà máy bên hồ Erie, đây còn là cơ hội thu hút đầu tư và giữ vững việc làm.
Giới phê phán nêu nhiều mối lo: rủi ro tài chính với người nộp thuế nếu dự án gặp trục trặc, thách thức lâu dài về chất thải hạt nhân, sự cần thiết bảo đảm việc khai thác các nhà máy cũ ở cường độ cao hơn không làm giảm biên độ an toàn, và hoài nghi rằng một số dự báo nhu cầu điện do AI có thể bị thổi phồng. Một số người cũng đặt câu hỏi liệu tiền công có nên chảy vào các công ty lớn đang có lãi.
Những tháng tới sẽ cho thấy khoản vay này trở thành hình mẫu để khai thác thêm từ các lò phản ứng hiện có của Mỹ, hay là phép thử cho giới hạn của tài chính công trong việc tiếp sức cho kỷ nguyên AI.

















