Cơn phẫn nộ của thế hệ trẻ và sự sụp đổ của ảo tưởng trung dung
Làn sóng biểu tình ngày 17 tháng 10 năm 2026 đã biến thủ đô Paris cùng hàng loạt đô thị như Nantes thành bãi chiến trường của gạch đá, hơi cay và những đám cháy ngút trời. Tòa thị chính và các đồn cảnh sát bị tấn công, các cửa hàng mua sắm bị cướp bóc trắng trợn giữa tiếng la hét của những người trẻ tuổi cảm thấy bị tước đoạt tương lai. Từng bước lên đỉnh cao quyền lực ở tuổi 39 với lời hứa phá vỡ ranh giới tả - hữu truyền thống để xây dựng một nền kinh tế năng động và công bằng, Tổng thống Emmanuel Macron giờ đây chứng kiến toàn bộ di sản chính trị của mình tan thành tro bụi.
Sự thất bại cay đắng nhất của chủ nghĩa Macron nằm ở sự cắt đứt hoàn toàn với thế hệ trẻ. Nếu như trong cuộc bầu cử trước, ông từng thu hút đa số cử tri từ 25 đến 34 tuổi, thì hiện nay chưa đầy một phần mười cử tri trẻ ủng hộ khối tổng thống.
Sự bế tắc kinh tế, nguy cơ thất nghiệp và cảm giác xã hội được vận hành chỉ để phục vụ thế hệ người cao tuổi đã đẩy thanh thiếu niên vào con đường phản kháng bạo lực:
*"Đây là cuộc khủng hoảng chung cuộc của chủ nghĩa Macron; phong trào học sinh sinh viên hiện nay đang tái hiện ký ức của phong trào Áo vàng nhưng diễn ra ngay trước thềm bầu cử tổng thống, thời điểm vốn dĩ luôn yên tĩnh." - François-Xavier Bourmaud*
Kể từ khi làn sóng phản kháng bùng phát, khoảng 9.000 vụ bắt giữ đã được thực hiện với 85% là trẻ vị thành niên, cùng hàng trăm cảnh sát và học sinh bị thương, phơi bày một cuộc khủng hoảng niềm tin chính trị sâu sắc chưa từng có.
Khoảng 90% người bị bắt giữ trong các cuộc bạo loạn thứ Bảy là thanh thiếu niên và trẻ vị thành niên.
Tỷ lệ ủng hộ của cử tri trẻ dưới 35 tuổi dành cho phe tổng thống sụt giảm xuống dưới mức 10%.
Hàng trăm tòa nhà công quyền và cơ sở thương mại bị đập phá, phóng hỏa trong các đợt đụng độ với cảnh sát.
Nguy cơ vỡ nợ công và cánh cửa rộng mở cho phe cực đoan
Bên cạnh bạo lực đường phố, quả bom nổ chậm đe dọa sự tồn vong của chính phủ nằm ở kho bạc quốc gia hoàn toàn cạn kiệt. Ngân hàng Trung ương Pháp đã hạ dự báo tăng trưởng năm 2026 xuống vỏn vẹn 0,4% đến 0,5%, trong khi lạm phát vọt lên 2,5%. Nợ công chạm ngưỡng 119,8% GDP và thâm hụt ngân sách leo lên 5,2%, tước đi công cụ quan trọng nhất để xoa dịu khủng hoảng xã hội: tiền chi tiêu công.
Thủ tướng đương nhiệm Sébastien Lecornu đang đứng trước nguy cơ bị phế truất trong các phiên tranh luận ngân sách sắp tới, trong khi quyết định giải tán Quốc hội bất ngờ vào năm 2024 của ông Macron đã tạo nên một nghị viện phân mảnh và hỗn loạn. Cựu Thủ tướng Manuel Valls cảnh báo rằng quyền lực nhà nước chưa bao giờ tỏ ra mong manh và bất lực đến thế:
Chiếc tàu Titanic đang chìm dần; người dân trên đường phố chưa từng thấy một nhà nước yếu ớt và thiếu khả năng đương đầu như hiện nay; tình thế hỗn loạn này chỉ mang lại lợi thế tuyệt đối cho hai thế lực cực đoan.
Các cuộc thăm dò dư luận cho thấy đảng cực hữu Tập hợp Quốc gia (RN) của bà Marine Le Pen đang dẫn đầu với 35% ý kiến ủng hộ, trong khi đảng cực tả Nước Pháp Bất khuất (LFI) chiếm trọn cảm tình của giới trẻ, biến cuộc bầu cử mùa xuân tới thành cuộc đối đầu sinh tử giữa hai cực ý thức hệ.
Nợ công của Pháp chạm mốc 119,8% GDP và thâm hụt tài khóa tăng lên 5,2%, làm tê liệt năng lực can thiệp kinh tế.
Ngân hàng Trung ương Pháp hạ dự báo tăng trưởng kinh tế xuống mức 0,4% trong bối cảnh lạm phát neo cao.
Phe cực hữu RN và cực tả LFI nắm giữ ưu thế áp đảo để bước vào vòng hai cuộc bầu cử tổng thống năm 2027.
