Zambia giữ lại thỏa thuận y tế 3,6 tỷ USD với Mỹ sau khi loại bỏ điều khoản chia sẻ dữ liệu bệnh nhân

Điểm thay đổi quan trọng nhất nằm ở phần từng yêu cầu Zambia cung cấp dữ liệu sức khỏe và mẫu bệnh phẩm khi phía Mỹ đề nghị. Theo Bộ trưởng Roma Chilengi, bản dự thảo hiện tại không còn bất kỳ điều kiện nào buộc Zambia phải gửi mẫu, đồng thời các điều khoản về dữ liệu cá nhân cũng đã bị xóa. Sự điều chỉnh này cho phép hai bên giữ lại phần hợp tác tài chính và kỹ thuật của thỏa thuận mà không đẩy Lusaka vào một cuộc tranh cãi trong nước về quyền riêng tư, chủ quyền dữ liệu và trách nhiệm đối với người bệnh.

Tổng giá trị 3,6 tỷ USD là nguồn lực kết hợp của hai nước dành cho dịch vụ y tế Zambia trong 5 năm. Chilengi trước đó nói Mỹ dự kiến đóng khoảng 1,5 tỷ USD, trong khi Zambia sẽ gia tăng phần đóng góp của mình. Cách thiết kế này phù hợp với hướng tiếp cận mới của Washington: hỗ trợ tiếp tục nhưng các đối tác châu Phi phải từng bước tự gánh tỷ trọng lớn hơn trong ngân sách y tế quốc gia.

Tranh cãi không nằm ở giá trị của việc chia sẻ thông tin dịch tễ. Trong khoa học y tế công cộng, dữ liệu và mẫu bệnh phẩm có thể giúp phát hiện sớm mầm bệnh, theo dõi biến thể và phát triển xét nghiệm, thuốc hoặc vaccine. Vấn đề là cơ chế quyền lợi đi kèm.