Dự án đường ống khí đốt xuyên lục địa có chiều dài 6.000 km được phê duyệt
Vào cuối tuần qua tại Freetown, các nhà lãnh đạo của khối Tây Phi gồm 14 quốc gia đã chính thức ký kết đồng thuận cho dự án đường ống khí đốt Atlantic Gas Pipeline, một trong những dự án hạ tầng năng lượng tham vọng nhất châu Phi. Đường ống dài 6.000 km sẽ chạy dọc bờ biển Đại Tây Dương, vận chuyển khí đốt từ Nigeria đến Morocco và kết nối với hệ thống khí đốt hiện có ở châu Âu thông qua Tây Ban Nha.
Julius Maada Bio, Tổng thống Sierra Leone kiêm Chủ tịch khối ECOWAS hiện tại, đã hài hước nhắc đến dự án sau lễ ký kết, nói rằng người dân không nên ngạc nhiên khi khí đốt bắt đầu được cung cấp qua đường ống này trong tương lai gần. Việc triển khai dự án này dự kiến bắt đầu vào năm 2028 với tổng chi phí đầu tư khoảng 25 tỷ USD.
Ý nghĩa chiến lược của dự án đối với khu vực Tây Phi
Chuyên gia năng lượng và cựu cố vấn chính phủ Nigeria Charles Majomi nhận định, dự án này đánh dấu sự thay đổi quan trọng trong cách thức khai thác và sử dụng tài nguyên khí đốt tại châu Phi. Thay vì hiện tượng nhiên liệu khí được khai thác tại các quốc gia châu Phi rồi được tinh chế, xử lý ở nước ngoài trước khi được tái nhập khẩu với mức giá cao gấp ba đến bốn lần, đường ống khí đốt này cho phép nguồn tài nguyên được sử dụng trực tiếp trong khu vực, giúp tăng giá trị gia tăng và giảm chi phí cho các nước Tây Phi.
Ông Majomi cho rằng việc tiếp tục để khí đốt được xử lý và xuất khẩu theo cách cũ là sự đánh giá thấp tài nguyên thiên nhiên mà các quốc gia như Nigeria đang sở hữu. Thay vào đó, dự án đường ống khí đốt sẽ góp phần kích thích phát triển công nghiệp nội địa và nâng cao vị thế kinh tế - chính trị của khu vực.
Cơ hội mở rộng thị trường và tăng cường hợp tác quốc tế
Giáo sư Ganiyat Adejoke Adesina-Uthman thuộc Đại học Mở Quốc gia Nigeria cũng nhấn mạnh dự án không chỉ mang lại lợi ích về an ninh năng lượng mà còn biến châu Phi thành hành lang chiến lược dẫn đến các thị trường quốc tế lớn. Bà đánh giá đây còn là biểu tượng cho khả năng hợp tác và phối hợp giữa các quốc gia châu Phi trong việc đạt được các mục tiêu chung về phát triển kinh tế và hạ tầng.
Dự án dự kiến cung cấp 30 tỷ mét khối khí mỗi năm cho khoảng 400 triệu người dân, trở thành một trong những hệ thống đường ống khí dài nhất toàn cầu và làm thay đổi đáng kể bức tranh năng lượng của Tây Phi.
Quy trình và thách thức trong triển khai dự án
Từ năm 2016, dự án đã trải qua gần một thập kỷ thương lượng giữa hơn mười quốc gia để đạt được sự thống nhất về khung pháp lý và quản trị. Việc ký kết vừa qua được coi là bước đột phá lớn trên hành trình hoàn thiện các thủ tục về chính trị và kỹ thuật trước khi tiến bước vào giai đoạn vận hành và thi công xây dựng.
Dự án sẽ được thi công theo từng giai đoạn, bắt đầu từ đoạn Morocco-Mauritania-Senegal, sau đó chuyển sang khu vực Ghana-Côte d'Ivoire và cuối cùng là kết nối với Nigeria, nơi cung cấp khí đốt chính cho hệ thống. Việc khởi đầu không diễn ra tại Nigeria do lo ngại về những trở ngại chính trị và kỹ thuật tại quốc gia này.
Khác với Dự án Đường ống Khí đốt xuyên Sahara liên quan tới Niger và Algeria, tuyến đường ống khí này chạy dọc Đại Tây Dương tránh các vùng bất ổn chính trị ở Sahel, tuy nhiên chi phí xây dựng trên biển lớn hơn nhiều. Hiện các khảo sát khả thi cũng như thiết kế kỹ thuật ban đầu đã hoàn thành phần lớn, trong khi tuyến đường cũng được đồng thuận về mặt địa lý.
Những khó khăn về tài chính và an ninh
Mặc dù dự án nhận được sự đón nhận tích cực, nhưng việc huy động đủ 25 tỷ USD, đồng thời kiểm soát an ninh cho toàn bộ tuyến đường ống trải dài qua nhiều quốc gia vẫn là những thách thức lớn. Tình hình lạm phát có thể đẩy chi phí tăng lên, trong khi việc đảm bảo mỗi quốc gia duy trì nghĩa vụ phân phối khí đốt và bảo vệ cơ sở hạ tầng là rất quan trọng.
Charles Majomi lưu ý các biện pháp hỗ trợ như sử dụng drone và giám sát trên không sẽ được tận dụng để bảo vệ đường ống khỏi các nguy cơ tấn công. Đồng thời, việc huy động cộng đồng địa phương hợp tác giữ an ninh cũng sẽ là yếu tố then chốt.
Vai trò của các đối tác và kỳ vọng tương lai
Dự án do công ty dầu khí nhà nước Nigeria phối hợp với cơ quan khai khoáng quốc gia Morocco chỉ đạo thực hiện. Các tổ chức khu vực như ECOWAS, Ngân hàng Hồi giáo Phát triển và Quỹ OPEC cho Phát triển Quốc tế cũng vào cuộc hỗ trợ dự án.
Đường ống không chỉ phục vụ mục tiêu xuất khẩu sang châu Âu, mà còn cung cấp khí đốt cho các quốc gia Tây Phi hiện dựa vào nguồn nhiên liệu nhập khẩu đắt đỏ, thúc đẩy phát triển các nhà máy điện, nhà máy phân bón và ngành công nghiệp hóa dầu dọc bờ biển Đại Tây Dương.
Đối với Nigeria, đây là cơ hội giá trị để tận dụng nguồn khí đốt khổng lồ, đồng thời thắt chặt hơn nữa quan hệ kinh tế với các nước Tây Phi và Bắc Phi. Tuy nhiên, bên cạnh sự tiến triển thuận lợi về mặt chính trị, dự án vẫn phải đối mặt với nhiều khó khăn về tài chính, an ninh cũng như sự ổn định chính trị tại các quốc gia tham gia – những yếu tố then chốt để khởi công và hoàn thiện dự án.
Thêm vào đó, sự cạnh tranh từ các tuyến xuất khẩu khí đốt khác như dự án khí hóa lỏng LNG hay đường ống khí đốt xuyên Sahara vẫn hiện hữu. Trong bối cảnh nhu cầu khí đốt của châu Âu có thể giảm do chuyển dịch sang năng lượng tái tạo, tính khả thi về thị trường trong tương lai của dự án cũng cần được cân nhắc kỹ.
Giáo sư Adesina-Uthman lạc quan cho rằng với vị trí chiến lược, dự án sẽ không chỉ thúc đẩy tích hợp khu vực mà còn phát triển thành một dự án mang tầm vóc toàn cầu, tạo ra việc làm và công nghiệp, cũng như mở rộng thị trường khí đốt sạch cho nhiều quốc gia thông qua cánh cửa Morocco – điểm tiếp cận châu Âu.
Những điều bổ ích rút ra từ bài viết
- Dự án đường ống khí đốt Nigeria-Morocco được cấp phép sau gần 10 năm đàm phán.
- Đường ống dài 6.000 km, phục vụ 400 triệu người với công suất 30 tỷ mét khối khí mỗi năm.
- Dự kiến khởi công năm 2028 với tổng mức đầu tư 25 tỷ USD.
- Dự án nhằm thay đổi phương thức khai thác và sử dụng khí đốt ở châu Phi, giảm phụ thuộc vào ngoại quốc.
- Thách thức gồm huy động vốn, bảo vệ an ninh tuyến ống và sự ổn định chính trị của các quốc gia tham gia.
Đăng ký bản tin QMVN
Bản tin buổi sáng mỗi ngày - chỉ những bài đáng đọc, không spam.













