Meta tính huy động tới 95 tỷ USD cho cuộc đua AI, đặt bài toán lợi nhuận và quyền lực cổ đông

Khoảng 35 tỷ USD được Meta đưa ra thị trường trước, thông qua các công cụ cổ phần phổ thông và ưu đãi có khả năng chuyển đổi. Phần tối đa 60 tỷ USD còn lại dự kiến được bán dần theo chương trình at-the-market, sau khi cổ phiếu Class C mới bắt đầu giao dịch. Cách phân kỳ giúp doanh nghiệp tiếp cận vốn theo điều kiện thị trường thay vì giả định toàn bộ số tiền sẽ về ngay lập tức.

Theo Reuters, ba nhà cung ứng chip Nvidia, AMD và Broadcom quan tâm tổng cộng tới 5 tỷ USD cổ phiếu Class A. Đây là tín hiệu đáng chú ý, nhưng mức quan tâm không phải cam kết mua cuối cùng. Nó cũng làm nổi bật mối quan hệ hai chiều: nhà sản xuất chip có thể đầu tư vào chính khách hàng đặt mua phần cứng phục vụ AI.

Meta đang mở rộng những cơ sở cần chip xử lý, mạng truyền dữ liệu, nguồn điện và hệ thống làm mát. Những hạng mục này đòi hỏi tiền mặt ngay cả khi dịch vụ AI còn đang tìm mô hình kinh doanh đủ sức hoàn vốn.

Từ quảng cáo thông minh đến trợ lý cá nhân và công cụ tạo nội dung, lợi ích kinh tế có thể đến theo những nhịp khác nhau.

Kết quả quý III/2026 cho thấy dòng tiền tự do của Meta âm 2,12 tỷ USD, so với mức dương 10,63 tỷ USD cùng kỳ năm trước. Doanh nghiệp vẫn có 82,45 tỷ USD tiền mặt, tương đương tiền và chứng khoán có thể giao dịch vào ngày 30/9; nợ dài hạn là 80,92 tỷ USD. Dòng tiền tự do âm không đồng nghĩa hoạt động kinh doanh không có doanh thu, nhưng cho thấy đầu tư đã vượt lượng tiền còn lại sau chi tiêu vốn trong kỳ.

Meta nâng dự báo chi tiêu vốn cả năm 2026 lên khoảng 135–145 tỷ USD. Kế hoạch phát hành Class C không có quyền biểu quyết dự kiến giúp công ty huy động vốn mà không làm xáo trộn tương ứng quyền kiểm soát của nhà sáng lập Mark Zuckerberg. Với nhà đầu tư, điều cần cân nhắc không chỉ là giá phát hành mà còn là phần lợi ích kinh tế được chia nhỏ cho số cổ phiếu tăng thêm.

Một điểm đáng chú ý là tài trợ chéo trong hệ sinh thái AI: các nhà cung cấp thiết bị có lợi ích trực tiếp khi khách hàng tiếp tục xây trung tâm dữ liệu. Giao dịch giữa các bên không tự động là tiêu cực, song giới phân tích sẽ quan sát xem nhu cầu tính toán có được duy trì bởi doanh thu cuối cùng từ khách hàng hay phần lớn bởi những vòng tài trợ mới.

Meta muốn tăng tốc trước những đối thủ như OpenAI và Anthropic, đồng thời khai thác hệ sinh thái Facebook, Instagram và WhatsApp cho các sản phẩm AI. Quy mô người dùng là lợi thế phân phối, nhưng chuyển người dùng thành doanh thu và biên lợi nhuận bền vững vẫn là thử thách riêng.

Theo Reuters, các nhà phân tích William Blair đánh giá kế hoạch vốn thể hiện niềm tin vào lợi ích dài hạn của AI nhưng cũng cho thấy ngành đang ngày càng thâm dụng vốn. Vì thế, thước đo cuối cùng không phải kỷ lục chào bán cổ phiếu: đó là lợi nhuận kinh tế thu được từ mỗi đồng đầu tư sau chi phí điện, máy chủ, khấu hao và phát triển mô hình.