Đêm hỗn loạn ở Modiin

Theo The Times of Israel, tối 5/10, binh sĩ Quân cảnh có mặt tại Modiin, thành phố nằm giữa Jerusalem và Tel Aviv, để bắt một thanh niên Haredi trốn nghĩa vụ quân sự. Một đám đông người Do Thái chính thống cực đoan đã lao vào tấn công họ. Cảnh sát Israel cho biết các sĩ quan được điều đến để giải cứu binh sĩ và lập lại trật tự.

Cuối cùng, lực lượng an ninh phải rời đi mà không mang theo được nghi phạm. Hình ảnh những người lính mặc quân phục bị vây hãm bởi chính đồng bào mình, trong khi đất nước vẫn đang cần người ra mặt trận, nhanh chóng làm dấy lên làn sóng phẫn nộ trên chính trường.

“Luật Deri” và điều kiện liên minh

Phát biểu tại Hội nghị Chống khủng bố ICT sáng 6/10, ông Bennett tuyên bố đảng B’Yachad sẽ thông qua “Luật Deri”, theo đó người trốn nghĩa vụ quân sự không được ngồi trong nội các an ninh, cơ quan cấp cao quyết định các vấn đề chiến tranh và an ninh quốc gia. Ông khẳng định đây là điều kiện cơ bản để đảng ông tham gia chính phủ kế tiếp.

Bất kỳ ai trốn tránh nghĩa vụ trong IDF hoặc cổ vũ việc trốn quân dịch sẽ bị cấm ngồi trong nội các an ninh.

- Naftali Bennett

Ông Bennett nói Israel sẽ không còn chấp nhận nghịch lý một người tự hào vì không đưa cháu mình ra trận lại là người quyết định gửi con trai, con gái của người khác đi chiến đấu.

Mũi tên nhắm vào Aryeh Deri

Ông Aryeh Deri, lãnh đạo đảng Shas, từng phục vụ trong quân đội Israel vài tháng, và nhiều thành viên trong đại gia đình ông cũng vậy. Nhưng ông là một trong những tiếng nói hàng đầu phản đối nỗ lực chấm dứt chế độ miễn quân dịch rộng rãi dành cho nam giới Haredi từ nhiều thập kỷ nay.

Advertisement300 × 250

Quan hệ giữa hai chính trị gia vốn đã căng thẳng. Sau một vụ bạo loạn trước đó ở Bnei Brak, ông Deri từng gọi ông Bennett là kẻ kích động lợi dụng nỗi đau để kiếm phiếu. Ông Bennett đáp lại rằng vấn đề không nằm ở ông Deri, mà ở Thủ tướng Netanyahu, người đã trao cho ông Deri quá nhiều quyền lực.

Chuỗi bạo lực lan rộng

Modiin không phải điểm nóng đầu tiên. Những tháng qua, mỗi vụ bắt giữ người trốn nghĩa vụ, dù chỉ là số ít, đều có thể châm ngòi cho bạo lực:

  • Tại Bnei Brak, hai nữ quân nhân bị một đám đông truy đuổi và phải được cảnh sát giải cứu; ông Deri cũng lên án vụ việc là trái với con đường của Kinh Torah.
  • Tại Beit Shemesh, cuối tháng 5, hàng chục người biểu tình đã xông vào khuôn viên đồn cảnh sát sau khi một người trốn nghĩa vụ bị bắt.
  • Tại Jerusalem, sinh viên các trường dòng nhiều lần chặn đường và giúp người trốn nghĩa vụ thoát khỏi lệnh bắt.

Theo The Times of Israel, ước tính có khoảng 80.000 nam giới Haredi từ 18 đến 24 tuổi đủ điều kiện nhập ngũ nhưng chưa thực hiện nghĩa vụ. Quân đội và cảnh sát chưa từng tiến hành bắt giữ trên diện rộng, song mỗi vụ việc riêng lẻ đều khiến căng thẳng leo thang.

Phép thử cho bầu cử và khế ước xã hội

Tuyên bố của ông Bennett mang tính toán chính trị rõ rệt. Bằng việc biến “Luật Deri” thành điều kiện liên minh, ông vừa khẳng định lập trường trước cử tri thế tục và tôn giáo theo chủ nghĩa Zion, những người mang gánh nặng chiến tranh, vừa gây sức ép lên khối liên minh của ông Netanyahu, vốn phụ thuộc vào các đảng Haredi.

Giới phê bình cho rằng đề xuất có thể làm sâu thêm chia rẽ, khiến cộng đồng Haredi cảm thấy bị cô lập. Nhưng với nhiều gia đình có con em ngoài mặt trận, đây là câu hỏi về sự công bằng tối thiểu: trong một quốc gia mà quân đội là nền tảng sinh tồn, gánh nặng bảo vệ đất nước không thể chỉ đặt lên vai một nửa xã hội.

Đăng ký bản tin QMVN