Phụ nữ người bản địa TIURIS đấu tranh đòi quyền tự quyết về sinh sản tại Colombia

Từ năm 2010, phong trào lãnh đạo của phụ nữ trong cộng đồng TIURIS, một liên minh gồm 15 cộng đồng người bản địa tràn ngập vùng Amazon Colombia, đã bắt đầu được hình thành. Lenyn Lima Rodríguez, nữ thủ lĩnh thuộc dân tộc ñamepaco, từng trải qua những trải nghiệm cá nhân sâu sắc về việc sinh con trong hệ thống y tế hiện đại, đã trở thành đại diện tiêu biểu của phong trào này. Câu chuyện của cô về việc không được quyết định về cách thức sinh con, khi phải đối mặt với các chỉ dẫn y tế bằng tiếng Tây Ban Nha và phương pháp không phù hợp với truyền thống, là tiếng nói phản ánh hàng loạt phụ nữ trong cộng đồng.

Phong trào này đã phát triển mạnh mẽ theo thời gian, tập trung vào quyền "độc lập sinh sản", khái niệm bao gồm quyền tự chủ trong việc quyết định thời điểm, cách thức, số lượng và nơi sinh con. Đây không chỉ là vấn đề cá nhân mà còn gắn liền với sự bảo tồn văn hóa và truyền thống y học dân tộc.

Lenyn Lima và các cộng sự đã chỉ ra sự xung đột rõ nét giữa y học truyền thống của dân tộc ñamepaco với hệ thống chăm sóc y tế hiện đại, chủ yếu do lãnh đạo nam giới nắm giữ. Nữ giới trong cộng đồng thường phải rời bản đi hàng ngày trời đường bộ hoặc đi máy bay nhỏ để đến các bệnh viện tại Mitú hoặc Inírida, một hành trình căng thẳng và đầy khó khăn.