Những điều chỉnh lặng lẽ trước bầu cử
Theo bản ghi nhớ do Phó Giám đốc điều hành ICE Marcos D. Charles ký ngày 30/9 và được hãng AP tiếp cận, các nhân viên thuộc bộ phận Thực thi và Trục xuất phải tuân thủ những quy định mới khi dừng phương tiện:
- Không được truy đuổi xe không chịu dừng trong bất kỳ trường hợp nào, thay vào đó ghi lại thông tin để điều tra tiếp.
- Chỉ nhân viên đã hoàn thành một trong năm khóa huấn luyện chuyên biệt mới được trực tiếp dừng xe.
- Mọi nhân viên có mặt tại hiện trường phải đeo và bật camera gắn trên người.
- Kỹ thuật “ép xe” gây tranh cãi chỉ được dùng khi nhân viên đã qua huấn luyện đặc biệt.
ICE hạ thấp ý nghĩa của văn bản, cho rằng ban lãnh đạo “thỉnh thoảng” vẫn ban hành các lời nhắc hướng dẫn, và việc dừng xe cũng như bắt giữ người nhập cư bất hợp pháp vẫn tiếp tục. Kể từ năm ngoái, nhân viên ICE đã nổ súng trong hơn chục vụ chặn xe, khiến ít nhất bốn người thiệt mạng, gần nhất là vụ một tài xế giao hàng người Venezuela bị bắn trọng thương tại Austin, bang Texas, hôm 20/9.
Giằng co trong nội bộ chính quyền
Ngày 26/9, tờ bảo thủ The Daily Wire đưa tin nhân viên ICE được yêu cầu tạm ngừng bắt những người nhập cư không có tiền án hay cáo buộc hình sự. Bộ An ninh Nội địa (DHS) bác bỏ thông tin là “sai sự thật”, khẳng định không có ai “nằm ngoài diện”, còn ông Tom Homan, người phụ trách vấn đề biên giới, cho biết chính quyền ưu tiên những đối tượng “tồi tệ nhất” nhưng người không phạm tội vẫn có thể bị bắt.
Theo The Washington Post, đây là biểu hiện mới nhất của cuộc giằng co giữa phe cứng rắn và phe thực dụng coi trọng giá trị kinh tế của người nhập cư.
“Dừng xe là một trong những công cụ chống tội phạm quan trọng và hiệu quả nhất của ICE.” — Donald Trump
Phát ngôn trên được ông Trump đăng tải hồi tháng Bảy, chỉ một ngày sau khi Bộ trưởng An ninh Nội địa Markwayne Mullin tuyên bố tạm dừng các cuộc dừng xe không khẩn cấp sau hai vụ nổ súng gây chết người ở Maine và Texas. Sự đảo ngược công khai ấy cho thấy chính sách có thể thay đổi tùy theo tính toán chính trị từng thời điểm.
Ứng viên Cộng hòa giữ khoảng cách
Các cuộc thăm dò cho thấy sự quá tay của ICE đã khiến nhiều cử tri Cộng hòa không thuộc phong trào MAGA xa lánh, trong khi đảng này rất cần họ đi bầu, kể cả ở các bang vốn “đỏ” như Kansas hay Texas. Thượng nghị sĩ Roger Marshall của Kansas kêu gọi ICE phối hợp chặt chẽ hơn với cảnh sát địa phương, còn Hạ nghị sĩ Monica De La Cruz của Texas nhấn mạnh nỗ lực giúp những người “Dreamers” thuộc chương trình DACA được thả khỏi trại giam.
“Một số phần trong chương trình nghị sự nhập cư của chính quyền đã đi quá xa.” — María Elvira Salazar
Tác động kinh tế cũng bắt đầu hiện rõ. Ngày 24/9, các hiệp hội chăn nuôi gia súc ở Texas, Oklahoma và Kansas ra tuyên bố chung cho rằng các chiến dịch của ICE gây chậm trễ vận chuyển và thất thu, trong bối cảnh giá thịt bò cao khiến cử tri bức xúc. Bộ trưởng Mullin phủ nhận việc tiến hành đột kích nơi làm việc ở Kansas và khẳng định ICE đang “nhắm vào những tội phạm ghê tởm”.
Điều gì chờ đợi sau ngày 3/11?
Theo The New York Times, ICE đặt mục tiêu tuyển thêm 5.000 nhân viên trước cuối năm nay, bên cạnh 8.000 người đã được tuyển từ đầu năm ngoái, nâng tổng lực lượng lên gần 30.000 người. Phần lớn tân binh dự kiến làm nhân viên trục xuất.
Ban biên tập The Washington Post cho rằng dù kết quả bầu cử ra sao, việc thực thi nhiều khả năng sẽ quyết liệt hơn trong hai năm cuối nhiệm kỳ của ông Trump, và việc mở rộng vội vàng mà không thẩm định, huấn luyện đầy đủ sẽ là “công thức cho sự hỗn loạn”. Những người ủng hộ chính quyền thì cho rằng một lực lượng lớn hơn là cần thiết để thực hiện lời hứa về an ninh biên giới mà cử tri đã bỏ phiếu ủng hộ năm 2024.

















