Luật bất biến thuế tại Chile bị thách thức tại Tòa án Hiến pháp

Chưa đầy một tháng trước, luật sư và cựu bộ trưởng Tòa án Hiến pháp Chile Jorge Correa Sutil đã viết một bài báo phản biện về quy định bất biến thuế trong dự án Luật Tái Thiết đang được chính phủ của Tổng thống José Antonio Kast thúc đẩy. Bài viết này đã tạo nên tiếng vang trong phe đối lập lúc họ tìm kiếm cách thức phản đối dự luật quan trọng này.

Do vậy, Ban lãnh đạo Đảng Xã hội (PS) đã mời ông Correa tham gia nhóm đại diện phản biện tại Tòa án Hiến pháp nhằm đòi hủy bỏ những điều khoản cốt lõi của dự luật. Ông Correa đồng ý với những điều kiện nhất định, tập trung chỉ tranh luận về quy định bất biến thuế, trong khi không phản đối các điều khoản khác trong luật đa dạng sửa đổi được phe đối lập phân tích.

Tòa án Hiến pháp có 10 ngày để đưa ra quyết định chấp nhận các yêu cầu, có thể gia hạn thêm 10 ngày, và sau đó là 20 ngày để các bên trình bày luận cứ và tranh luận trước khi tòa án đưa ra phán quyết cuối cùng.

Lý do quy định bất biến thuế bị coi vi hiến

Ông Jorge Correa trình bày quan điểm rõ ràng rằng các luận điểm mà ông đưa ra có căn cứ vững chắc. Theo ông, khoản 4 trong Hiến pháp Chile, giữ vị trí tối quan trọng trong việc bảo vệ thể chế nước Cộng hòa Dân chủ, đang bị vi phạm bởi quy định không thể thay đổi luật thuế trong thời gian dài.

Ông nhấn mạnh dù tăng trưởng kinh tế rất cần thiết, song không thể đặt ra những giới hạn pháp lý vượt quá quyền tự do dân chủ. Nếu quy định cho phép đa số hiện tại không thể sửa đổi luật thuế trong 10, 15 hay 20 năm tới, điều đó sẽ phá vỡ nguyên tắc căn bản về sự thay đổi quyền lực và tính đa số quyết định mà nền dân chủ Chile dựa vào.

Quan điểm về khả năng thay đổi luật trong tương lai và tác động đến doanh nghiệp

Ông Correa giải thích rằng nếu một chính phủ trong tương lai muốn tăng thuế hoặc thay đổi chế độ thuế cho các doanh nghiệp đầu tư lớn, thì các doanh nghiệp bị ảnh hưởng có thể kiện ra tòa rằng họ bị đối xử không công bằng so với đối thủ cạnh tranh do luật này không cho phép thay đổi. Hiện nay ở Chile có thể tồn tại các chế độ thuế khác biệt áp dụng cho từng ngành hoặc vùng cụ thể, nhưng quy định bất biến làm mất đi khả năng điều chỉnh linh hoạt theo bối cảnh và chính sách.

Vì thế, ông dự đoán Tòa án Hiến pháp sẽ hủy bỏ quy định này vì nó vi phạm Hiến pháp. Luật này áp dụng cho toàn bộ bộ luật thuế chứ không chỉ là hợp đồng giữa chính phủ với một doanh nghiệp cụ thể, nên không thể xem là tạm thời hay cá biệt.

Tác động và triển vọng nền kinh tế Chile khi quy định bị bác bỏ

Dự luật bất biến thuế là một phần trong một chế độ ổn định thuế rộng lớn, bao gồm thuế suất, thuế giá trị gia tăng nhập khẩu trong giai đoạn đầu đầu tư, thuế quan và các quy định liên quan đến Cục Thuế Chile. Vì vậy, nếu quy định bị hủy, dự kiến sẽ có nhiều tranh tụng pháp lý liên quan tới các mức thuế và điều kiện áp dụng trên thị trường.

Advertisement300 × 250

Ông Correa chỉ ra rằng không phải lần đầu tiên Chile có quy định bất biến thuế, nhưng các quy định trước đó, như các đạo luật ban hành dưới thời độc tài (Decreto Ley 600 và Luật Navarino), không thể được xem như tiền lệ hợp pháp của nền dân chủ hiện đại. Ông không đồng ý khi chính phủ viện dẫn các luật đó để biện minh.

Ổn định chính trị đóng vai trò then chốt thu hút đầu tư

Về mặt đầu tư nước ngoài, ông Correa cho rằng tăng trưởng kinh tế phải dựa trên sự ổn định chính trị và nền dân chủ, thay vì dựa trên các quy định hạn chế quyền sửa đổi luật thuế. Ví dụ, trong giai đoạn 1974-1984 khi Decreto Ley 600 có hiệu lực, lượng đầu tư nước ngoài đạt khoảng 200 triệu USD, trong khi sang đầu thập niên 1990, dù không còn quy định bất biến như trên, đầu tư đã tăng mạnh lên từ 1 tỷ USD lên 9 tỷ USD nhờ sự ổn định chính trị hơn.

Ông cảnh báo việc dùng các quy định có thể làm suy giảm quyền dân chủ để thúc đẩy tăng trưởng có thể gây tổn hại nhiều hơn cho nền kinh tế. Ông cũng nhấn mạnh lẽ ra có thể có một sự đồng thuận rộng hơn về các chính sách nhằm tránh tạo ra sự chia rẽ như hiện nay.

Chất lượng cách thức xử lý luật ảnh hưởng đến niềm tin nhà đầu tư

Ông Correa thẳng thắn cho rằng phương pháp xử lý dự luật này tại Quốc hội đang tạo ra sự chia rẽ và mất ổn định về chính sách. Ông nêu rằng thái độ hiềm khích giữa các bên chính trị, trong đó có vai trò của Bộ trưởng Quiroz được cho là đã gia tăng căng thẳng và làm giảm lòng tin của nhà đầu tư đối với môi trường kinh doanh Chile.

Ông kêu gọi chính phủ nên chọn cách tiếp cận ít gây áp lực hơn và tăng cường đối thoại để giảm bớt mâu thuẫn, từ đó góp phần duy trì môi trường kinh tế thuận lợi.

Thiếu sự tranh luận sâu rộng làm lộ ra những điểm hạn chế của dự luật

Cuối cùng, ông Correa nhấn mạnh rằng nếu dự luật được thảo luận kỹ lưỡng và chậm rãi hơn, những vấn đề về quy định bất biến thuế và bồi thường nhà đầu tư có thể được nhận diện và điều chỉnh, thay vì vấp phải sự phản đối dữ dội và chia rẽ xã hội như hiện nay.

Ông cho rằng những điểm được coi là quá mức trong dự luật có thể tránh được nếu có một cuộc thảo luận thấu đáo hơn.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Luật bất biến thuế trong dự án Luật Tái Thiết đang bị thách thức vì nguy cơ vi phạm nguyên tắc dân chủ Chile.
  • Tòa án Hiến pháp Chile sẽ xem xét các khiếu nại về tính hợp hiến của quy định này trong vòng 10-20 ngày tới.
  • Quy định hạn chế quyền sửa đổi luật thuế khiến nền dân chủ mất khả năng thay đổi chính sách theo đa số mới.
  • Ổn định chính trị được xem là nhân tố quan trọng thu hút đầu tư nước ngoài hơn các quy định thuế bất biến.
  • Cách thức xử lý dự luật gây chia rẽ chính trị và làm giảm lòng tin nhà đầu tư tại Chile.

Đăng ký bản tin QMVN