Pháp đối mặt ngày đình công toàn quốc khi người biểu tình xuống đường phản đối chi phí sinh hoạt và khủng hoảng giáo dục

Ngày đình công toàn quốc dự kiến ảnh hưởng tới nhiều lĩnh vực của đời sống:

Các công đoàn thuộc nhiều khuynh hướng chính trị khác nhau đã cùng kêu gọi đình công vì chi phí sinh hoạt tăng cao, với sự tham gia của cả giáo viên trường tư lẫn trường công.

Chính phủ Pháp đang chật vật thông qua ngân sách cắt giảm chi tiêu tại một quốc hội chia rẽ, trong bối cảnh nợ công tiến gần 120% GDP. Trước ngày đình công, bốn công đoàn đường sắt lớn nhất đã lên tiếng phản đối mạnh mẽ dự thảo ngân sách.

*“Ngân sách này sẽ làm trầm trọng thêm tình trạng nghèo đói, cắt giảm an sinh xã hội, đóng băng lương công chức và làm cạn kiệt nguồn đầu tư cần thiết cho các biện pháp môi trường.” — Bốn công đoàn đường sắt lớn của Pháp*

Phía chính phủ cho rằng việc kiểm soát thâm hụt và nợ công là cần thiết để bảo đảm ổn định tài chính lâu dài, nhưng các biện pháp thắt lưng buộc bụng đang vấp phải sự phản đối ngày càng lớn từ người lao động.

Học sinh trung học tiếp tục phong tỏa trường học để phản đối tình trạng lớp học quá đông và cơ sở vật chất xuống cấp. Các em cho rằng những biện pháp chính phủ đề xuất, như giới hạn sĩ số một số lớp và cho chính quyền địa phương vay vốn sửa chữa trường học, là chưa đủ.

Sinh viên đại học cũng tham gia phong tỏa một số khoa. Hồi tháng 9, hàng trăm người đã bị bắt giữ khi các cuộc biểu tình của học sinh trên khắp nước Pháp trở nên bạo lực.

Các tổ chức nhân quyền phản đối việc triển khai lực lượng an ninh dày đặc và những gì họ gọi là nỗ lực “độc đoán” nhằm hạn chế quyền biểu tình. Liên đoàn Nhân quyền Pháp cho rằng đang có “sự chuyển dịch độc đoán” nhằm dập tắt mọi tiếng nói bất đồng, khi chính quyền hạn chế biểu tình tại trung tâm các thành phố và áp đặt lệnh giới nghiêm ở một số khu vực.

*“Chúng ta đang sống trong một thời điểm rất nghiêm trọng, với xu hướng độc đoán rất nguy hiểm từ phía chính phủ.” — Sophie Binet*

Bà Sophie Binet, lãnh đạo công đoàn cánh tả CGT, chỉ trích việc chính quyền các thành phố như Rennes, Toulouse và Lyon đẩy các cuộc biểu tình ra khỏi trung tâm. Bà Marylise Léon, lãnh đạo công đoàn ôn hòa CFDT, nhấn mạnh rằng nguyên tắc của một cuộc biểu tình là phải được nhìn thấy.

Những tháng cuối nhiệm kỳ của ông Macron liên tục bị phủ bóng bởi các cuộc khủng hoảng trong nước, từ ngân sách, giáo dục tới chi phí sinh hoạt. Trong bối cảnh đó, bà Marine Le Pen, ứng viên cực hữu chống nhập cư, đang có tỷ lệ ủng hộ cao trong các cuộc thăm dò cho cuộc bầu cử tổng thống vào mùa xuân năm 2027.

Cách chính phủ xử lý làn sóng biểu tình và thông qua ngân sách sẽ có ảnh hưởng lớn tới tâm lý cử tri trước cuộc bầu cử quan trọng này, và tới khả năng duy trì ổn định xã hội trong thời gian còn lại của nhiệm kỳ.