Lần đầu tiên nơi cực tây Nhật Bản
Theo Cục Phòng vệ Okinawa, Hệ thống Ngăn chặn Tàu chiến Viễn chinh của Hải quân - Thủy quân lục chiến, gọi tắt là NMESIS, sẽ được triển khai tới Yonaguni trong cuộc tập trận Keen Sword, diễn tập hai năm một lần giữa Nhật Bản và Mỹ. Hệ thống này cũng sẽ quay lại đảo Ishigaki trong khuôn khổ cuộc tập trận.
Tháng 9 năm ngoái, trong cuộc tập trận Resolute Dragon, hệ thống được bố trí trên đảo Ishigaki, cách Đài Loan khoảng 240 km. Việc đưa nó tới Yonaguni, cách Đài Loan khoảng 110 km, là một bước tiến gần đáng chú ý. Cục Phòng vệ cho biết việc triển khai sẽ hỗ trợ huấn luyện tại đồn trú Yonaguni, với chi tiết cụ thể có thể thay đổi:
- Lực lượng Nhật Bản và Mỹ sẽ lập một trung tâm điều phối chung trên đảo.
- Hai bên sẽ tiến hành diễn tập phòng thủ đảo trên sa bàn.
- Hai bên sẽ huấn luyện phối hợp với khí tài của Nhật Bản và Mỹ bố trí tại các đồn trú khác, đồng thời Hệ thống Phòng không Tích hợp của Thủy quân lục chiến (MADIS) cũng lần đầu được triển khai tới Yonaguni.
NMESIS có thể làm gì
NMESIS là bệ phóng cơ động cao, triển khai nhanh, được Thủy quân lục chiến Mỹ dùng cho nhiệm vụ chống tiếp cận trên biển và phòng thủ ven biển, có thể nhắm và đánh chìm tàu chiến từ bờ biển hoặc trên đảo ở cự ly hơn 185 km. Hệ thống được thiết kế để chống gây nhiễu điện tử.
Nếu được triển khai trên Yonaguni khi xung đột xảy ra, hệ thống có thể đe dọa tàu thuyền hoạt động ở phía đông Đài Loan, khu vực Bắc Kinh đã tăng cường tuần tra hải cảnh, hoạt động hải quân và nghiên cứu khoa học. Trung Quốc cho rằng các động thái đó là đáp trả cuộc đàm phán phân định biển giữa Nhật Bản và Philippines công bố hồi tháng 5, cuộc đàm phán mà Bắc Kinh gọi là bất hợp pháp và vô hiệu.
NMESIS và MADIS là một bước tiến đáng kể trong nỗ lực hiện đại hóa của Thủy quân lục chiến.
Hệ thống cũng từng được sử dụng trong cuộc tập trận thường niên Balikatan với Philippines, năm nay được bố trí tại quần đảo Batanes, cách Đài Loan khoảng 142 đến 190 km về phía nam. Giới phân tích quân sự Trung Quốc cảnh báo nó có thể cho Mỹ và đồng minh một công cụ hiệu quả để đe dọa tàu đối phương mà không cần điều động tàu chiến lớn.
Sự giận dữ của Bắc Kinh và đà tăng cường của Tokyo
Quan hệ Bắc Kinh - Tokyo vẫn ở mức thấp nhất trong nhiều thập kỷ sau khi bà Takaichi tuyên bố hồi tháng 11 rằng một cuộc tấn công quân sự hoặc phong tỏa hải quân Đài Loan của Trung Quốc có thể tạo thành “tình huống đe dọa sự tồn vong” của Nhật Bản, biện minh cho phản ứng quân sự. Hôm thứ Hai, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị nói với một phái đoàn doanh nghiệp Nhật Bản rằng Tokyo cần khẩn trương sửa chữa điều ông gọi là lời nói và việc làm sai trái của các nhà lãnh đạo Nhật về vấn đề Đài Loan.
Về bản chất, đây là nỗ lực xây dựng một pháo đài tiền tiêu của đối đầu quân sự, đe dọa hòa bình và ổn định khu vực.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc đưa ra nhận xét này hồi tháng 4, cáo buộc Nhật Bản lấy năng lực phòng thủ và phản công làm vỏ bọc để triển khai vũ khí tấn công gần Trung Quốc. Về phần mình, Tokyo cũng đang tiến tới bố trí các đơn vị tên lửa phòng không của riêng mình trên Yonaguni.
Răn đe dọc chuỗi đảo thứ nhất
Trong báo cáo cập nhật gửi Quốc hội ngày 22/9 về Chiến lược Quốc phòng 2026, Lầu Năm Góc cho biết dù chính quyền Trump tìm cách tránh đối đầu với Trung Quốc, Mỹ vẫn tiếp tục tăng cường răn đe bằng ngăn chặn dọc chuỗi đảo thứ nhất.
Bảo đảm rằng ‘xâm lược là bất khả thi, leo thang là không hấp dẫn, và chiến tranh bị coi là phi lý’.
Chuỗi đảo thứ nhất trải dài từ quần đảo Kuril qua Nhật Bản, Đài Loan, Philippines đến Borneo, ngăn cách vùng biển gần của Trung Quốc với phần rộng lớn của Thái Bình Dương. Okinawa và quần đảo Batanes được xem là những mắt xích then chốt. Những người ủng hộ cho rằng việc triển khai như vậy khiến xung đột ít xảy ra hơn vì làm tăng cái giá phải trả; giới phê phán, trong đó có Bắc Kinh, cảnh báo nó làm tăng nguy cơ tính toán sai lầm. Trên một hòn đảo nhỏ của ngư dân và những đàn ngựa hoang, cuộc cạnh tranh chiến lược của thế kỷ đang trở nên hữu hình.














