Ngày tưởng niệm của những gia đình
Khắp miền nam Israel, các gia đình nạn nhân tụ họp tại những nơi người thân của họ đã ngã xuống: các ngã tư, hầm trú ẩn và bãi đất trống từng là địa điểm lễ hội âm nhạc Nova gần Reim. Ba năm trước, các tay súng do Hamas dẫn đầu đã tràn qua nơi đây trong cuộc tấn công đẫm máu nhất nhằm vào Israel.
Năm nay, lần đầu tiên không còn con tin nào bị giữ ở Gaza. Với nhiều gia đình, điều đó mở ra một giai đoạn mới của nỗi đau: không còn chờ đợi, chỉ còn tưởng nhớ và tìm cách sống tiếp.
Lần đầu đón ngày 7/10 sau 738 ngày bị giam cầm
Elkana Bohbot, 37 tuổi, lần đầu tiên đánh dấu ngày tưởng niệm trên đất Israel, sau 738 ngày bị giam giữ. Bị bắt cóc tại lễ hội Nova, anh kể phần lớn thời gian bị giam trong một đường hầm tối tăm, ẩm thấp sâu 50 mét dưới lòng đất, chen chúc trong phòng giam nhỏ với các con tin khác, được cho ăn rất ít và chỉ được tắm vài tuần một lần. Anh còn bị ép tham gia nhiều video tuyên truyền. Trong 11 tháng kể từ khi được thả, Bohbot đã trải qua quá trình phục hồi thể chất và tinh thần, viết sách, bắt đầu sự nghiệp diễn thuyết. Tháng 8, vợ anh, Rivka, sinh một bé gái tên Michele, thực hiện lời hứa anh tự nhủ trong đường hầm là sẽ cho cậu con trai 5 tuổi Reem một người em.
Vì vậy, đứa trẻ này là thông điệp gửi tới các người rằng chúng tôi đã ở đây, và sẽ mãi mãi ở đây.
Theo Bohbot, bé Michele không phải là biểu tượng cho dân tộc của anh, mà là thông điệp dành cho kẻ thù. Câu chuyện của anh phản ánh quyết tâm sống tiếp của nhiều người Israel, đồng thời cho thấy những vết sẹo mà ngày 7/10 để lại vẫn còn hằn sâu.
Gaza: không có lễ tưởng niệm, chỉ có mưu sinh
Ở Gaza, không có sự kiện nào được tổ chức trong ngày 7/10. Cuộc tấn công quân sự của Israel đã tàn phá dải đất hẹp và khiến khoảng 90% dân số phải di dời, nhiều người nhiều lần.
Những con số theo Bộ Y tế Gaza, cơ quan thuộc chính quyền do Hamas điều hành nhưng được các cơ quan Liên Hợp Quốc và chuyên gia độc lập đánh giá là nhìn chung đáng tin cậy:
- Hơn 74.000 người Palestine thiệt mạng, khoảng một nửa là phụ nữ và trẻ em.
- 145 người thiệt mạng kể từ lệnh ngừng bắn ngày 10/10/2025, trong khi 7 binh sĩ Israel thiệt mạng cùng thời gian.
- Hơn một nửa lãnh thổ vẫn do quân đội Israel kiểm soát, các cuộc không kích diễn ra gần như hằng ngày.
Các hạn chế đối với hàng hóa và viện trợ đã góp phần gây ra khủng hoảng nạn đói nghiêm trọng. Hamas mô tả cuộc tấn công ngày 7/10 là phản ứng trước hàng thập kỷ chiếm đóng quân sự, chiếm đất và xây dựng khu định cư của Israel, nhưng giấc mơ về một nhà nước Palestine độc lập nay dường như còn xa vời hơn bao giờ hết.
Một Trung Đông đã đổi khác
Cuộc tấn công ngày 7/10 đã khởi động một chuỗi sự kiện dẫn tới chiến tranh trên khắp Trung Đông. Israel đã chiếm nhiều vùng lãnh thổ ở Syria và Lebanon, nơi hơn 300.000 người dân vẫn chưa thể trở về nhà. Mỹ cùng Israel đã hai lần tấn công vào quân đội và chương trình hạt nhân của Iran, gây thiệt hại nặng nề cho nước này và làm đảo lộn các thị trường toàn cầu.
Cuộc đối đầu giữa Mỹ và Iran đã lan tới các nước vùng Vịnh và làm rung chuyển nền kinh tế thế giới. Theo hãng AP, dù không có liên hệ trực tiếp, chính cuộc chiến ở Gaza đã mở đường cho cuộc đối đầu ấy. Bạo lực cũng gia tăng ở Bờ Tây, nơi những người định cư cực đoan tấn công người Palestine và phá hủy tài sản của họ.
Chia rẽ trước thềm bầu cử
Cuộc bầu cử gây tranh cãi vào cuối tháng này bao trùm lên lễ tưởng niệm năm nay. Lễ tưởng niệm chính thức của chính phủ đã diễn ra từ ngày 5/10, gần với ngày kỷ niệm theo lịch Do Thái. Việc tổ chức các buổi tưởng niệm riêng biệt phản ánh sự chia rẽ sâu sắc về cách Thủ tướng Benjamin Netanyahu điều hành cuộc chiến.
Ông Netanyahu tiếp tục từ chối mở một cuộc điều tra chính thức về những thất bại trong ngày 7/10. Ba năm sau, Israel vẫn chưa tìm được tiếng nói chung về cách tưởng nhớ và về trách nhiệm, còn người Palestine ở Gaza vẫn chưa thấy lối ra khỏi cảnh khốn cùng.














