Ca bệnh nhập cảnh đặt Nairobi vào trạng thái cảnh giác cao
Bộ trưởng Y tế Kenya Aden Duale cho biết bệnh nhân là một công dân Kenya đã sống tại Cộng hòa Dân chủ Congo trong nhiều năm và tới Nairobi vào cuối tuần. AP đưa tin người này đi qua Uganda trước khi vào Kenya và được cách ly, điều trị tại Nairobi Hospital sau khi xuất hiện các triệu chứng phù hợp với sốt xuất huyết do virus. Bệnh nhân sau đó tử vong. Giới chức y tế Kenya lập tức kích hoạt truy vết, xác định 28 người tiếp xúc ban đầu, trong đó có thành viên gia đình và các nhân viên y tế từng chăm sóc bệnh nhân.
Điều quan trọng lúc này không chỉ là số người tiếp xúc đã được tìm thấy, mà là tốc độ xác định đầy đủ chuỗi tiếp xúc, giám sát triệu chứng và bảo vệ nhân viên y tế. Ebola không lây qua không khí theo cách của cúm hoặc COVID-19; nguy cơ chính đến từ tiếp xúc trực tiếp với máu hoặc dịch cơ thể của người nhiễm, kể cả sau khi tử vong. Điều đó khiến kiểm soát nhiễm khuẩn, đồ bảo hộ, quy trình lấy mẫu, cách ly và mai táng an toàn trở thành những mắt xích quyết định.
Dịch Bundibugyo tại Congo đã vượt các mốc lịch sử
Đợt dịch hiện nay bắt nguồn từ Cộng hòa Dân chủ Congo và do virus Bundibugyo, một loài Ebola hiếm hơn so với Zaire ebolavirus, gây ra. WHO xác nhận dịch tại Congo và Uganda từ giữa tháng 5 và ngày 17/5 tuyên bố đây là tình trạng khẩn cấp y tế công cộng quốc tế.
Đến ngày 23/9, WHO ghi nhận 7.890 ca xác nhận và 3.799 ca tử vong tại Congo; số liệu chính phủ Congo được Reuters dẫn ngày 2/10 cho thấy tổng số đã tăng lên khoảng 8.300 ca và hơn 4.000 người chết.
Quy mô ấy biến đây thành đợt Ebola lớn nhất từng được ghi nhận tại Congo, vượt dịch 2018-2020. Việc kiểm soát khó khăn không chỉ do đặc tính nguy hiểm của virus mà còn bởi địa hình rộng, bất ổn an ninh, dân cư di chuyển nhiều và hệ thống y tế chịu sức ép kéo dài. WHO cho biết dịch đã lan tới nhiều tỉnh và hàng chục vùng y tế, trong đó có các khu vực miền đông chịu ảnh hưởng của xung đột. Những dòng người rời khỏi vùng dịch khiến nguy cơ ca bệnh được phát hiện ở quốc gia khác luôn hiện hữu.
“Sự tham gia của cộng đồng sẽ là yếu tố then chốt.” — World Health Organization
Kenya đã chuẩn bị từ trước nhưng ca bệnh thật là bài kiểm tra khó nhất
Từ tháng 6, Bộ Y tế Kenya đã kích hoạt hệ thống quản lý sự cố Ebola, tăng cường sàng lọc tại sân bay và các cửa khẩu đường bộ, tổ chức huấn luyện đội phản ứng nhanh và kiểm tra năng lực các đơn vị bệnh truyền nhiễm. Đến đầu tháng 8, Kenya tiếp tục đánh giá cơ sở cách ly và năng lực chẩn đoán, trong bối cảnh Nairobi đóng vai trò là một nút giao hàng không, thương mại và nhân lực y tế của khu vực.
Những kế hoạch trên có giá trị nhất khi được chuyển thành phản ứng nhất quán trong những giờ đầu sau một ca xác nhận. Giám sát tiếp xúc cần đi cùng truyền thông rõ ràng để tránh hoang mang và kỳ thị. Nhân viên y tế phải được bảo vệ bằng quy trình chuẩn, trong khi cơ quan chức năng cần phối hợp với Uganda, Congo, WHO và Africa CDC để đối chiếu hành trình của bệnh nhân, truy tìm các tiếp xúc xuyên biên giới và phát hiện sớm bất kỳ chuỗi lây truyền thứ cấp nào.
Nguy cơ khu vực vẫn còn dù Uganda đã chấm dứt ổ dịch
Uganda từng ghi nhận 20 ca xác nhận và hai ca tử vong trong đợt dịch này, phần lớn liên quan đến ca nhập cảnh từ Congo. WHO cho biết ca xác nhận cuối cùng tại Uganda được phát hiện ngày 21/6 và nước này hoàn tất giai đoạn giám sát tăng cường 42 ngày vào cuối tháng 8 mà không ghi nhận thêm lây truyền. Thành công đó cho thấy truy vết nhanh và quản lý tiếp xúc nghiêm ngặt có thể ngăn một ca nhập cảnh trở thành ổ dịch rộng.
Tuy vậy, việc Kenya xuất hiện ca bệnh đầu tiên cho thấy rủi ro khu vực chưa biến mất khi dịch tại Congo vẫn đang tiếp diễn. Với Ebola, mỗi ca nhập cảnh là một cuộc chạy đua giữa virus và tốc độ của hệ thống y tế công cộng. Một chuỗi tiếp xúc được tìm ra sớm có thể dừng lại ở vài chục người; một ca bệnh bị bỏ sót trong bệnh viện hoặc cộng đồng có thể tạo ra hậu quả hoàn toàn khác.
Đăng ký bản tin QMVN
Bản tin buổi sáng mỗi ngày - chỉ những bài đáng đọc, không spam.

















