Sắc lệnh hành pháp phá vỡ thế bế tắc lập pháp tại Dakar
Ngày 19/11/2026, Văn phòng Tổng thống Senegal chính thức xác nhận ông Bassirou Diomaye Faye sẽ sử dụng quyền hạn hiến định để thực thi các điều chỉnh đối với ngân sách năm 2026 bằng sắc lệnh, chính thức bỏ qua sự phê chuẩn của Quốc hội. Tuyên bố từ Dinh Tổng thống nhấn mạnh quyết định này được đưa ra trên cương vị người bảo vệ Hiến pháp và bảo đảm sự vận hành liên tục của bộ máy nhà nước.
Động thái trên là phản ứng trực diện sau hai thất bại liên tiếp của chính phủ tại nghị trường. Trước đó, vào ngày 3/11, các nhà lập pháp đã bác bỏ dự luật ngân sách sửa đổi năm 2026, và đến ngày 18/11, họ tiếp tục bỏ phiếu chống lại dự thảo ngân sách năm 2027 với tỷ lệ áp đảo 126 phiếu thuận bác bỏ và chỉ 18 phiếu ủng hộ. Theo ghi nhận của Reuters, thị trường trái phiếu quốc tế của Senegal hầu như không biến động mạnh ngay sau thông báo, cho thấy giới đầu tư đang nín thở theo dõi hiệu lực thực tế của sắc lệnh này.
"Trên cơ sở vận hành từng ngày, đất nước này đang chênh vênh bên bờ vực thảm họa." Cheikh Diba
Rạn nứt quyền lực giữa hai biểu tượng cải cách của Senegal
Cơn địa chấn tài khóa tại Senegal thực chất bắt nguồn từ cuộc khủng hoảng lòng tin sâu sắc giữa Tổng thống Bassirou Diomaye Faye và cựu Thủ tướng Ousmane Sonko, người hiện giữ chức Chủ tịch Quốc hội. Từng là cặp bài trùng làm nên chiến thắng lịch sử năm 2024, hai nhà lãnh đạo nay lại đứng ở hai chiến tuyến đối nghịch về đường hướng điều hành kinh tế.
Đảng Pastef do ông Sonko lãnh đạo hiện nắm giữ đa số tuyệt đối tại Quốc hội và kiên quyết phản đối các dự luật ngân sách của chính phủ. Bên cạnh việc không đồng tình với các biện pháp cắt giảm trợ cấp và chi tiêu công, điểm bất đồng gai góc nhất nằm ở kế hoạch thanh toán 1.956 tỷ franc CFA (tương đương 3,5 tỷ USD) tiền nợ đọng cho các doanh nghiệp tư nhân trong nước, bao gồm khoản chi 817,4 triệu USD dự kiến vào năm 2027.
Phe Tổng thống Faye ưu tiên giải ngân thanh toán nợ đọng nội địa để cứu thanh khoản cho hệ thống ngân hàng và doanh nghiệp bản địa.
Phe Chủ tịch Quốc hội Sonko yêu cầu rà soát lại toàn bộ cấu trúc chi tiêu và phản đối việc đặt gánh nặng thắt lưng buộc bụng lên người dân.
Giới quan sát nhận định cuộc đối đầu ngân sách chính là phép thử quyền lực quyết định trước thềm cuộc bầu cử địa phương và khả năng giải tán Quốc hội sau ngày 2/12.
Canh bạc sinh tử với gói cứu trợ 2,2 tỷ USD của IMF
Đằng sau quyết định vượt qua Quốc hội của Tổng thống Faye là áp lực thời gian nghẹt thở từ Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF). Tháng 9/2026, Senegal và phái đoàn IMF đã đạt được thỏa thuận cấp chuyên viên về gói tín dụng kéo dài 3 năm trị giá 2,2 tỷ USD theo Cơ chế Tín dụng Mở rộng. Tuy nhiên, nguồn vốn này chỉ được giải ngân sau khi Ban Giám đốc Điều hành IMF chính thức phê duyệt.
Trong các tuyên bố gần đây, người phát ngôn IMF Julie Kozack khẳng định định chế này tôn trọng chủ quyền thể chế của Senegal, nhưng nhấn mạnh chính quyền Dakar buộc phải hoàn thiện khung ngân sách cam kết và triển khai các cải cách quản trị để xử lý di sản báo cáo sai lệch nợ công. Đồng thời, kế hoạch tái cơ cấu nợ theo Khung Chung của G20 mà ông Faye theo đuổi cũng vấp phải sự chỉ trích công khai từ ông Sonko, khiến tiến trình đàm phán với các chủ nợ quốc tế thêm phần trắc trở.
















