“Sân chơi bình đẳng” là điều kiện tiên quyết
Theo Đại sứ Jean-Marc Séré-Charlet, EU đã ký hiệp định thương mại tự do với nhiều quốc gia và mong muốn doanh nghiệp châu Âu được đối xử như doanh nghiệp từ các nước đối tác khác. Ông khẳng định việc doanh nghiệp châu Âu có đến Bangladesh hay không sẽ phụ thuộc vào cách họ được đối xử.
“Điều quan trọng với chúng tôi là có một sân chơi bình đẳng. Nếu không, các doanh nghiệp châu Âu sẽ không đến Bangladesh.” — Jean-Marc Séré-Charlet
Ông giải thích đây không phải là lệnh cấm từ chính phủ Pháp, Đức hay Ủy ban châu Âu, mà là lựa chọn của chính các doanh nghiệp. Khi được hỏi về thỏa thuận giữa Bangladesh và Mỹ, đại sứ cho rằng đó là quyết định của chính phủ Bangladesh và ông không có bình luận gì thêm.
Hiệp định thương mại tự do còn ở vạch xuất phát
Về khả năng ký hiệp định thương mại tự do giữa Bangladesh và EU, ông Séré-Charlet cho biết đàm phán vẫn chưa bắt đầu. Bangladesh đã bày tỏ quan tâm, nhưng quyết định khởi động đàm phán phải do Brussels đưa ra.
Ông mô tả hiệp định thương mại tự do là một quá trình lâu dài với sự “cho và nhận” từ cả hai phía, nhằm mục tiêu tạo ra sân chơi bình đẳng. Với Bangladesh, vốn coi EU là thị trường xuất khẩu lớn nhất, đặc biệt là hàng dệt may, việc giữ được quyền tiếp cận ưu đãi vào thị trường này là ưu tiên hàng đầu.
Từ “không liên kết” đến “đa liên kết”
Phiên thảo luận mang tên “Vùng trung gian chiến lược mới” quy tụ nhiều quan điểm về cách các quốc gia định vị mình giữa các cường quốc:
- Đại sứ Pháp cho biết châu Âu đang theo đuổi “tự chủ chiến lược” để ra quyết định theo lợi ích riêng mà không bị bất kỳ cường quốc nào chi phối.
- Ông Jovan Ratkovic, nghiên cứu viên cao cấp của Viện Chiến lược Agora, cho rằng trật tự quốc tế đang vượt qua tư duy không liên kết truyền thống để chuyển sang “đa liên kết”.
- Đại sứ Đức Rüdiger Lotz nhận định các nước có thể chọn những đối tác khác nhau cho từng lĩnh vực, miễn là giữ được quyền tự do lựa chọn.
- Cựu Tổng thống Maldives Mohamed Nasheed thì cho rằng các nước nhỏ không phải lúc nào cũng có trọn vẹn tự do khi làm việc với các cường quốc.
“Hợp tác tốt hơn đối đầu, làm đối tác tốt hơn đe dọa.” — Jean-Marc Séré-Charlet
Lựa chọn của các nước nhỏ
Theo ông Ratkovic, các quốc gia ngày nay cùng lúc hợp tác với những cường quốc cạnh tranh nhau trong các lĩnh vực như an ninh, công nghệ, năng lượng và thương mại. Nhưng ông Nasheed, từng lãnh đạo một quốc đảo nhỏ ở Ấn Độ Dương, đưa ra góc nhìn thực tế hơn về giới hạn của tự do ấy.
“Bạn không thể nói không với các cường quốc.” — Mohamed Nasheed
Những phát biểu tại Dhaka phản ánh bài toán mà Bangladesh và nhiều nước đang phát triển phải đối mặt: làm sao thu hút đầu tư từ nhiều phía, giữ quan hệ cân bằng với các cường quốc, đồng thời bảo đảm môi trường kinh doanh công bằng để không đánh mất những đối tác quan trọng.















