Phán quyết của Tòa án cao cấp Njombe về vụ sa thải
Ngày 23 tháng 7 năm 2026, Tòa án cao cấp Njombe, Tanzania, dưới sự chủ trì của Thẩm phán Victoria Nongwa, đã ra quyết định cho phép ông Lusajo Mwakasege, cựu cán bộ pháp lý hạng một của Hội đồng Quận Njombe, được phép nộp đơn xin xem xét lại quyết định sa thải ông. Ông Mwakasege từng bị sa thải do vắng mặt trên 5 ngày làm việc. Tuy nhiên, ông khẳng định nguyên nhân vắng mặt là do khoản trợ cấp chuyển công tác bị chậm trễ thanh toán sau khi chuyển về trạm làm việc mới.
Tòa án đánh giá rằng ông Mwakasege có lợi ích chính đáng liên quan đến vụ việc lao động này và đã trao cho ông 14 ngày để nộp đơn kiến nghị xem xét lại quy trình dẫn đến việc chấm dứt hợp đồng lao động và quyết định sa thải của ông.
Bối cảnh vụ kiện và các cáo buộc của ông Mwakasege
Theo hồ sơ tòa án, ông Mwakasege được chuyển công tác từ Hội đồng Thành phố Ubungo đến Hội đồng Quận Njombe vào ngày 22 tháng 2 năm 2019. Sau khi chuyển đến, ông cho biết không nhận được khoản trợ cấp chuyển công tác theo quy định, điều này gây khó khăn trong việc đi làm và là nguyên nhân ông vắng mặt.
Thay vì giải quyết vấn đề trợ cấp, Hội đồng và các cơ quan có thẩm quyền lại coi việc vắng mặt của ông là hành vi vi phạm kỷ luật. Năm 2019, ông bị buộc tội vắng mặt vượt quá 5 ngày làm việc. Thông báo chính thức về quyết định kỷ luật được gửi vào ngày 3 tháng 7 năm 2019 và tới tay ông vào ngày 17 tháng 9 năm 2019.
Sau khi phản hồi các cáo buộc và tham gia các bước xử lý kỷ luật ban đầu, ông Mwakasege được thông báo bằng văn bản ngày 5 tháng 11 năm 2019 rằng hợp đồng lao động của ông đã bị chấm dứt có hiệu lực từ ngày 25 tháng 10 năm 2019.
Ông không đồng ý với quyết định này và đã kháng cáo, song kháng cáo bị bác bỏ, quyết định sa thải được giữ nguyên. Các nỗ lực hành chính khác cũng không mang lại kết quả khả quan. Trong một lá thư ngày 19 tháng 4 năm 2022, được gửi lại vào ngày 9 tháng 4 năm 2025, ông được thông báo quyết định sa thải đã được Chủ tịch Cộng hòa Tanzania xác nhận và có hiệu lực từ ngày 26 tháng 3 năm 2022.
Yêu cầu xét lại pháp lý và những điểm tranh cãi về quy trình
Sau khi không thể tìm kiếm cứu xét ở cấp hành chính, ông Mwakasege đã đệ đơn lên Tòa án cao cấp tìm kiếm sự cho phép nộp đơn xem xét lại quyết định sa thải. Ông cho rằng quy trình xử lý kỷ luật ông có nhiều sai sót về pháp lý và thủ tục.
Cụ thể, ông phản ánh rằng không có cuộc điều tra sơ bộ bắt buộc trước khi tiến hành xử lý kỷ luật, các thủ tục điều tra vi phạm quy định, ông không được triệu tập để tham gia phiên xét xử đầy đủ, không được mời góp ý đối với báo cáo của ủy ban điều tra trước khi có quyết định cuối cùng.
Ông cũng khẳng định rằng ông bị sa thải mà không được cơ hội trình bày các lý do giảm nhẹ và quyết định kháng cáo đã được xử quá thời hạn 90 ngày theo luật quy định.
Phán xét của tòa và ý nghĩa pháp lý
Thẩm phán Victoria Nongwa cho biết ở giai đoạn xin phép nộp đơn, đương đơn không cần chứng minh toàn bộ vụ án giống như ở phiên tòa chính thức mà chỉ cần đưa ra các vấn đề có tính tranh cãi, đáng để xem xét kỹ lưỡng.
Bà nhấn mạnh sau khi xem xét các lập luận từ hai bên, tòa án nhận thấy ông Mwakasege đã đáp ứng được điều kiện được chấp thuận gửi đơn xin xem xét lại với lập luận liên quan đến các sai phạm pháp lý và thủ tục trong quá trình xử lý kỷ luật.
Thẩm phán cho rằng các khiếu nại của ông Mwakasege về việc không tiến hành điều tra sơ bộ, bỏ qua phiên điều trần, không mời đóng góp ý kiến của ông về báo cáo điều tra, cũng như nghi vấn vi phạm thủ tục phải được xem xét kỹ trong phiên xử chính thức.
Bà kết luận rằng với những tranh cãi được đưa ra, dù đúng sai ra sao, ông Mwakasege đã thể hiện được một vụ kiện đáng để tòa án ban hành các lệnh xem xét lại hành chính (certiorari) và buộc thực hiện hành động (mandamus). Đồng thời, việc ông đã sử dụng hết các biện pháp hành chính hiện có cũng khiến tòa án tin tưởng việc xem xét lại trong pháp lý là con đường còn lại phù hợp để ông tiếp tục tranh tụng vụ việc.
"Trong hoàn cảnh này, tôi xác nhận rằng ông Mwakasege đủ điều kiện và được phép tiến hành xem xét lại quyết định sa thải," thẩm phán Nongwa nói.
Theo hồ sơ, đối tượng bị kiện trong vụ án bao gồm Văn phòng Chủ tịch, bộ phận Quản lý Dịch vụ Công, Ủy ban Dịch vụ Công Tanzania, Hội đồng Quận Njombe và Văn phòng Tổng chưởng lý.
Việc tòa án chấp thuận cho phép ông Mwakasege gửi đơn xin xem xét lại mở ra cơ hội pháp lý quan trọng để ông có thể thách thức quyết định sa thải dựa trên những căn cứ thủ tục và luật pháp rõ ràng hơn trong phiên tòa chính thức tới đây.
Đây cũng là ví dụ điển hình về việc tòa án Tanzania xem xét kỹ các quyền lợi lao động, cũng như trách nhiệm của cơ quan quản lý công trong việc tuân thủ đúng các quy trình pháp luật khi xử lý các vụ việc kỷ luật và sa thải nhân viên nhà nước.
Những điều bổ ích rút ra từ bài viết
- Tòa án Njombe thừa nhận quyền lợi hợp pháp của cựu cán bộ trong vụ việc lao động.
- Ông Mwakasege không được chi trả trợ cấp chuyển công tác đúng hạn làm phát sinh tranh chấp.
- Quy trình xử lý kỷ luật bị cho là có nhiều sai sót về thủ tục và pháp lý.
- Tòa án cho phép nộp đơn xem xét lại quyết định sa thải trong vòng 14 ngày.
- Việc này thể hiện sự bảo vệ quyền lợi người lao động trong ngành công vụ Tanzania.
Đăng ký bản tin QMVN
Bản tin buổi sáng mỗi ngày - chỉ những bài đáng đọc, không spam.








