Cơ hội bất ngờ để hàn gắn quan hệ
Trước ngày 18/11, các trợ lý của ông Carney cho biết không có kỳ vọng về một cuộc gặp với ông Trump tại Trung Quốc. Tại APEC năm ngoái ở Hàn Quốc, hai nhà lãnh đạo chỉ trò chuyện không chính thức trong một bữa tối. Vì vậy, cuộc gặp lần này mở ra triển vọng Canada bắt đầu hàn gắn rạn nứt với người láng giềng.
Ông Carney khẳng định vẫn tin vào khả năng đạt được một thỏa thuận cùng có lợi trong bối cảnh chính sách thương mại mới của Mỹ, nhưng đặt ra giới hạn rõ ràng:
“Nhưng chỉ khi thỏa thuận đó vì lợi ích của người dân Canada.” Mark Carney
Trước cuộc gặp, ông mô tả việc đàm phán với chính quyền Trump giống như “tiến hai bước, lùi một bước”.
Hàng rào thuế quan và những bước đi gần đây
Quan hệ thương mại Mỹ – Canada trải qua nhiều biến động kể từ khi ông Trump trở lại Nhà Trắng. Những diễn biến chính gồm:
- Mỹ áp thuế lên nhiều loại hàng hóa Canada, dù phần lớn được tạm miễn nếu đáp ứng tiêu chuẩn sản xuất tại Bắc Mỹ.
- Ô tô, thép và nhôm, những ngành then chốt, vẫn chịu thuế lên tới 50%.
- Đàm phán đổ vỡ vào tháng 8; đầu tháng 11, hai bên nối lại sau khi Mỹ nhượng bộ một số vấn đề thứ yếu, như quy định quảng bá nội dung tiếng Anh và tiếng Pháp của Canada trên các dịch vụ phát trực tuyến.
Ông Carney cho biết hai bên đang đạt được tiến triển, dù ít có hoạt động công khai kể từ đó.
Bước ngoặt trong quan hệ với Trung Quốc
Tiến triển rõ rệt hơn đến từ quan hệ với Trung Quốc. Trước khi ông Carney nhậm chức, quan hệ hai nước gần như đóng băng do các sự cố ngoại giao, trong đó có vụ hai công dân Canada bị Trung Quốc bắt giữ năm 2018, và việc Canada theo Mỹ áp thuế 100% lên xe điện Trung Quốc. Tuần này, sau cuộc gặp chính thức thứ hai trong năm với Chủ tịch Tập Cận Bình, ông Carney đạt được lần cắt giảm thứ hai thuế quan của Trung Quốc đối với nhiều mặt hàng nông sản và thủy sản, mà ông cho rằng đánh dấu sự kết thúc của cuộc chiến thương mại.
Ông Carney cũng tuyên bố nếu không thuyết phục được Mỹ dỡ bỏ thuế với ô tô, Canada sẽ tìm đến Trung Quốc, Nhật Bản và châu Âu để duy trì ngành công nghiệp này. Phát biểu đó khiến cố vấn cấp cao của ông Trump, Peter Navarro, phản ứng gay gắt trên mạng xã hội, cáo buộc Canada đang dùng Trung Quốc để gây sức ép với Mỹ:
“Điều này xúc phạm đến cực điểm.” Peter Navarro
Bài toán đối nội của ông Carney
Ông Carney bác bỏ ý kiến cho rằng quan hệ với Trung Quốc đang đầu độc mối quan hệ sống còn với Mỹ. Theo ông, trong các cuộc trao đổi, Tổng thống Trump chỉ tìm hiểu hướng đi của Canada với Trung Quốc, và đây không phải vấn đề ưu tiên hàng đầu của ông Trump.
Tuy nhiên, thuyết phục dư luận trong nước không dễ dàng. Một cuộc thăm dò gần đây cho thấy chỉ 14% người Canada muốn quan hệ thương mại chặt chẽ hơn với Trung Quốc, trong khi 58% ủng hộ việc xích lại gần Liên minh châu Âu. Ông Carney thừa nhận nông dân và ngư dân Canada rất ủng hộ thương mại với Trung Quốc, nhưng nhấn mạnh quy mô thương mại song phương vẫn khá khiêm tốn.
















