Sáu giờ tại câu lạc bộ Shell Bay
Cuộc họp hôm thứ Sáu tại câu lạc bộ golf của ông Witkoff kéo dài khoảng sáu giờ, với sự tham gia của nhóm đàm phán ba người của Ukraine, cố vấn an ninh quốc gia của Anh, Đức, Pháp cùng các quan chức hàng đầu của EU và NATO. Phần lớn thời gian dành cho việc thảo luận những điều kiện cần thiết cho các vòng đàm phán hòa bình, như việc Ukraine gia nhập EU và vấn đề kiểm soát lãnh thổ. Có lúc ông Witkoff rời phòng để tham gia cuộc điện đàm giữa ông Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin.
Rồi thông báo bất ngờ được đưa ra: Mỹ tạm dừng trừng phạt dầu diesel Nga, kèm yêu cầu dứt khoát của ông Trump rằng Ukraine phải ngừng tấn công các nhà máy lọc dầu Nga. Khi một thành viên phái đoàn Ukraine hỏi họ nhận được gì đổi lại, phía Mỹ đáp rằng Washington đã làm rất nhiều cho Ukraine, rồi nhắc tới hỗ trợ tình báo, yếu tố sống còn với Kyiv. Một quan chức Mỹ bác bỏ việc đe dọa cắt hỗ trợ, nhưng thừa nhận ông Trump giận Ukraine tới mức khó đoán ông sẽ làm gì.
Cuộc khủng hoảng lớn nhất kể từ Phòng Bầu dục
Tranh cãi nhanh chóng leo thang. Tổng thống Volodymyr Zelensky gọi thỏa thuận diesel là “một quyết định yếu ớt”; ông Trump đáp trả rằng Ukraine cần “một tổng thống mới”.
Theo hai nguồn tin, ông Witkoff và ông Kushner đã gác lại chuyến đi Nga cho tới khi ông Zelensky hàn gắn quan hệ với ông Trump.
Ông ta tốt hơn hết là phải dừng lại. Ông ta muốn gây rắc rối cho thế giới, gây rắc rối cho nông dân và chủ trang trại của chúng ta.
Với Kyiv và các đồng minh châu Âu, tấn công nhà máy lọc dầu Nga là cách đáp trả hiệu quả nhất trước việc Nga oanh tạc lưới điện Ukraine. Ông Zelensky sẵn sàng ngừng tấn công hạ tầng năng lượng nếu Nga làm điều tương tự, nhưng Moscow từ chối. Theo số liệu của Cơ quan Năng lượng Quốc tế, giá diesel tăng chủ yếu do cuộc chiến của Mỹ với Iran, dù các đòn tấn công của Ukraine cũng góp phần.
“Họ đồng ý vì tôi nói họ đồng ý”
Chủ nhật, ông Trump tuyên bố trên mạng xã hội rằng Nga và Ukraine đã đồng ý “NGỪNG BẮN NĂNG LƯỢNG” có hiệu lực ngay lập tức. Không bên nào xác nhận. Một người am hiểu suy nghĩ của ông cho biết ông ám chỉ việc ngừng tấn công nhà máy lọc dầu ở cả hai nước, dù năng lực lọc dầu của Ukraine gần như đã bị phá hủy từ đầu chiến tranh.
Họ đồng ý vì tôi nói họ đồng ý. Tôi nghĩ, thực ra, ông Putin muốn đạt thỏa thuận hơn ông Zelensky.
Lãnh đạo châu Âu và Ukraine cho biết họ sẵn lòng với một lệnh ngừng bắn năng lượng nhưng hoài nghi Nga sẽ tuân thủ. Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha chỉ ra rằng Nga đã tấn công hạ tầng năng lượng Ukraine tối chủ nhật, “chỉ vài giờ sau” thông báo.
Châu Âu bất ngờ, Quốc hội Mỹ lên tiếng
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen ra tuyên bố ủng hộ ông Zelensky. Ông Björn Seibert, quan chức cấp cao EU dự cuộc họp ở Florida, đã thông báo cho đại sứ 27 nước thành viên rằng phía châu Âu hoàn toàn bất ngờ, và người Mỹ đang tiếp xúc với Nga nhiều hơn những gì họ công khai thừa nhận.
Mỹ không nên trao cho ông Putin một phao cứu sinh tài chính trong khi Nga tiếp tục giết hại thường dân Ukraine. Chính quyền phải lập tức đảo ngược đường lối.
Chính quyền Trump lập luận rằng các thỏa thuận năng lượng với ông Putin, bên cạnh việc hạ giá năng lượng, có thể mở đường cho một giải pháp ở Ukraine bằng cách cho Điện Kremlin thấy Nga có thể tái hội nhập kinh tế thế giới nếu chịu nhượng bộ.
