Giới game thủ gia tăng sự gắn bó với các thế giới ảo trước ngày server đóng cửa
Ngày 13 tháng 1 năm 2022 đánh dấu thời điểm nhiều người chơi Halo 3 cùng quyết định ở lại trên server đến tận đêm khuya nhằm kéo dài thời gian hoạt động trước khi máy chủ chính thức bị tắt. Nevan Hagarty, một thành viên tuổi 22, cho biết cậu đã chơi đến khoảng 4 giờ sáng, cùng trao đổi với nhiều người về những kỷ niệm và tình yêu dành cho tựa game suốt 15 năm qua. Sự kiện này khiến cộng đồng cảm nhận một không khí thương tiếc sâu sắc, vừa thể hiện thán phục vừa gắn kết tình cảm giữa họ và trò chơi mà họ yêu mến.
Một người chơi 30 tuổi có biệt danh Jimi cũng đăng tải video trên Reddit ghi lại khoảnh khắc họ tụ tập trên bản đồ cùng nhau, bắn pháo hoa ảo bằng tên lửa và lựu đạn để tưởng niệm ngày cuối cùng của server. Sự kiện diễn ra không cần thông báo trước hay sự đồng thuận qua kênh thoại, mà là sự đồng thuận ngầm đến từ tất cả người chơi cùng hiện diện trên đó.
Ý nghĩa cộng đồng được xây dựng trên các server trực tuyến
Kể từ cuối những năm 1990, sự xuất hiện của game trực tuyến đa người chơi đã tạo điều kiện cho người chơi trên toàn thế giới kết nối và tương tác không giới hạn về khoảng cách địa lý. Khả năng này đã thay đổi sâu sắc cách thức trải nghiệm trò chơi, đồng thời mang lại giá trị xã hội khi người chơi có thể cùng lúc vui chơi và chia sẻ nỗi niềm khi thế giới ảo của họ không còn như trước.
Các game dựa trên mô hình dịch vụ trực tiếp, phụ thuộc hoàn toàn vào hoạt động của server, ngày càng phổ biến, nhưng cũng đối mặt với nguy cơ đóng cửa do chi phí vận hành cao. Ví dụ, Wildlight Entertainment đã phải rút khỏi dự án Highguard chỉ sau vài tháng do không đủ tài chính duy trì máy chủ. Trong năm 2026, đã có hơn 20 tựa game đóng cửa server.
Những ký ức và hình thức tưởng niệm không gian ảo của người chơi World of Warcraft
Nhà nghiên cứu trải nghiệm người dùng và game Evan Conaway, có bằng tiến sĩ về nhân chủng học, nhấn mạnh rằng người chơi gắn bó với ý tưởng về "nơi chốn" trong game. Nơi đây hình thành các cộng đồng thực sự có cảm xúc khi họ cảm thấy đó là không gian riêng biệt, không thể dễ dàng quên đi.
Thực tế, việc mất đi một điểm hẹn quen thuộc trong đời sống hàng ngày, như quán bar hay sân trượt patin, cũng tạo ra cảm giác tương tự.
Trong trò chơi trực tuyến nhiều người chơi World of Warcraft (WoW), các server khác nhau được xem như các bản sao riêng biệt với những văn hóa đặc trưng riêng biệt do cộng đồng tạo nên. WoW tồn tại hàng chục năm và đã trải qua nhiều thay đổi lớn khiến trải nghiệm ban đầu không còn nguyên vẹn. Người chơi thường phải "thầm đau buồn" khi chứng kiến phiên bản yêu thích dần biến mất để nhường chỗ cho cập nhật mới.
Evan Conaway còn ghi nhận việc Blizzard Entertainment từng bán đấu giá các phần cứng server cũ có chữ ký tập thể nhằm giúp một số game thủ giữ lại vật lưu niệm mang ý nghĩa đặc biệt, chẳng hạn server Proudmoore có cộng đồng LGBT+ được xem như một biểu tượng văn hóa cho nhóm chơi đó.
Ảnh hưởng của việc ngừng hoạt động game World of Warcraft tại Trung Quốc năm 2023
Khi WoW tại Trung Quốc bị ngừng hoạt động vào ngày 24 tháng 1 năm 2023 do tranh chấp giữa Blizzard Entertainment và đối tác địa phương NetEase, hàng triệu người chơi mất hoàn toàn quyền truy cập, không biết thời gian mở lại server là khi nào. Sinh viên nghiên cứu HongLan Xu tại City University of Hong Kong cho biết nhiều người chơi đã chuẩn bị từ trước và tham gia vào thế giới ảo để cùng chia tay nhân vật cũng như không gian quen thuộc.
Sự kiện này không chỉ gây ra nỗi buồn mà còn sự phẫn nộ trong cộng đồng người chơi Trung Quốc khi cảm nhận bị bỏ rơi bởi nhà phát triển phương Tây. Mặc dù WoW đã trở lại từ tháng 8 năm 2024, nhưng nỗi lo ngại về khả năng một lần nữa mất đi hoàn toàn trải nghiệm vẫn tồn tại, gây ra tâm trạng bất an sâu sắc.
Giá trị cảm xúc sâu sắc của các thế giới ảo đối với người chơi
Việc mất đi một tựa game gắn bó lâu dài không chỉ là mất một trò chơi mà là sự thất thoát về thời gian, công sức, tiền bạc, mối quan hệ và phần sáng tạo mà người chơi đã đầu tư. Nhiều người trải nghiệm cảm giác cô đơn và tiếc thương sâu sắc khi mọi thứ biến mất chỉ vì studio đưa ra quyết định ngừng hoạt động dựa trên lợi nhuận.
Như một người chơi từng chia sẻ: "Điều khiến tôi buồn là mọi người đã đổ cả bản thân vào trò chơi. Không chỉ tiền bạc, mà còn là khoảng thời gian thực sự, tình bạn được xây dựng trong đó, những nhân vật mà họ mất nhiều tháng để tạo dựng. Rồi một ngày, studio quyết định không còn hiệu quả nữa và mọi thứ biến mất."









