Tuyên bố phong tỏa biển của Houthi và bối cảnh xung đột

Ngày 20/7/2026, phiến quân Houthi tại Yemen, lực lượng được Iran ủng hộ, tuyên bố thực hiện phong tỏa hàng hải đối với Ả Rập Saudi ngay lập tức. Động thái này được công bố vào thời điểm cuộc đối đầu căng thẳng giữa Mỹ và Iran bước sang ngày thứ 9, đánh dấu thời điểm căng thẳng gia tăng chưa từng có kể từ sau lệnh ngừng bắn vào tháng 4.

Người phát ngôn quân sự của Houthi, Yahya Saree, cho biết phong tỏa được áp dụng theo nguyên tắc “mắt đền mắt” nhằm đáp trả những hành động của phía Saudi Arabia, song không nêu rõ kế hoạch cụ thể để thực thi biện pháp này. Trước đó, có hai bên đã có những cuộc đụng độ vũ trang tại Yemen, lần đầu tiên sau nhiều năm, làm lung lay thỏa thuận ngừng bắn ký năm 2022 dù nó đang vẫn còn hiệu lực dù đã hết hạn.

Nguy cơ tác động đến thương mại và kinh tế khu vực

Việc phong tỏa biển sẽ gây áp lực lớn lên kinh tế Ả Rập Saudi khi cắt đứt quyền truy cập của nước này tới các cảng quan trọng trên Biển Đỏ, nơi là điểm xuất khẩu then chốt của dầu thô. Đây là một diễn biến nghiêm trọng trong bối cảnh sự leo thang căng thẳng giữa Washington và Tehran đã làm hạn chế lưu thông qua eo biển Hormuz – tuyến đường vận chuyển dầu quan trọng bậc nhất thế giới.

Advertisement300 × 250

Hơn nữa, phiến quân Houthi từng nhiều lần gây rối loạn tuyến vận tải biển ở Biển Đỏ bằng cách chiếm giữ khu vực eo biển Bab el-Mandeb, lối đi thiết yếu dẫn vào kênh đào Suez, đồng thời tiến hành các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và tên lửa nhằm vào vùng biển này trong cuộc xung đột ở Gaza, buộc tàu thuyền phải chuyển hướng vòng qua châu Phi để đến châu Âu.

Những cảnh báo từ Liên Hợp Quốc và chuyên gia an ninh

Liên Hợp Quốc đã bày tỏ quan ngại sâu sắc về tuyên bố phong tỏa của Houthi, cho rằng nó đe dọa tự do hàng hải và có thể làm gia tăng xung đột trong khu vực. Người phát ngôn của Tổng Thư ký LHQ, Stéphane Dujarric, kêu gọi các bên liên quan hạ nhiệt tình hình ngay lập tức để tránh một vòng xoáy leo thang nguy hiểm hơn.

Theo chuyên gia an ninh Andreas Krieg từ King's College London, nếu Tehran chỉ đạo phiến quân Houthi mở rộng mặt trận tại eo biển Bab el-Mandeb, tình trạng phong tỏa đồng thời tại hai eo biển Hormuz và Bab el-Mandeb sẽ gây ra cú sốc lớn hơn rất nhiều đối với thương mại toàn cầu so với việc chỉ phong tỏa riêng lẻ từng khu vực.

Những diễn biến gần đây và hậu quả đối với cuộc xung đột Yemen

Tuyên bố phong tỏa được đưa ra để đáp trả các biện pháp phong tỏa của Ả Rập Saudi đối với các cảng và sân bay do Houthi kiểm soát, cũng như vụ tấn công sân bay Sanaa của liên minh do Saudi dẫn đầu. Vào ngày 13/7, phiến quân Houthi đã tiến hành các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào sân bay quốc tế Abha ở phía nam Saudi như một phản ứng đối với hành động của chính phủ Yemen tại sân bay Sanaa nhằm ngăn chặn máy bay Iran chở phái đoàn Houthi hạ cánh.

Ả Rập Saudi, đứng đầu một liên minh quân sự hỗ trợ chính phủ Yemen, đã kiểm soát không phận Yemen hơn một thập kỷ. Cuộc chiến giữa chính phủ Yemen và phiến quân Houthi, bắt đầu từ năm 2014, đã gây ra hàng trăm nghìn thương vong và đẩy quốc gia này vào cuộc khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng.

Việc phong tỏa biển của Houthi được dự báo sẽ làm gia tăng bất ổn và khó khăn cho tình hình khu vực vốn đã rất phức tạp, làm tăng áp lực lên các kênh vận chuyển dầu mỏ cũng như ảnh hưởng trực tiếp đến thương mại và an ninh khu vực Trung Đông.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Phiến quân Houthi Yemen tuyên bố phong tỏa hàng hải đối với Ả Rập Saudi giữa lúc căng thẳng Mỹ-Iran leo thang.
  • Liên Hợp Quốc kêu gọi hạ nhiệt vì lo ngại nguy cơ xung đột khu vực mở rộng.
  • Phong tỏa biển sẽ ảnh hưởng lớn đến xuất khẩu dầu mỏ của Ả Rập Saudi qua Biển Đỏ và eo biển Hormuz.
  • Houthi từng nhiều lần tấn công và kiểm soát vùng eo biển chiến lược Bab el-Mandeb.
  • Việc phong tỏa có thể gây cú sốc lớn nếu kết hợp với căng thẳng tại eo biển Hormuz, đe dọa thương mại toàn cầu.

Đăng ký bản tin QMVN