Cuộc rút lui bất đắc dĩ ở Modiin
Binh sĩ Quân cảnh đến một tòa nhà ở Modiin, thành phố nằm giữa Jerusalem và Tel Aviv, để bắt một người đã bị xác định là trốn nghĩa vụ. Tin tức lan nhanh, và chẳng bao lâu một đám đông người Haredi tụ tập, tìm cách ngăn cản. Video lan truyền trên mạng cho thấy lực lượng chức năng dàn hàng chặn lối vào, rồi xô xát bùng phát.
Cảnh sát Israel cho biết họ đã nỗ lực giải cứu các binh sĩ và khôi phục trật tự. Tuy nhiên, theo các báo cáo, cảnh sát và binh sĩ cuối cùng rời hiện trường mà không có nghi phạm. Một nhiệm vụ pháp lý thông thường đã kết thúc bằng hình ảnh nhà nước phải lùi bước.
Không phải lần đầu
Modiin chỉ là điểm mới nhất trên bản đồ những cuộc đối đầu quanh việc bắt giữ người trốn quân dịch. Truyền thông Israel ghi nhận hàng loạt vụ việc tương tự trong năm nay:
- Tại Dimona, Quân cảnh phải ra về tay trắng khi cố bắt một sinh viên trường dòng sau khi biểu tình nổ ra.
- Tại Beit Shemesh, cuối tháng 5, hàng chục người xông vào khuôn viên đồn cảnh sát; tám người bị bắt.
- Tại Ashkelon, tháng 4, những người biểu tình cực đoan đột nhập sân sau nhà riêng của Chỉ huy Quân cảnh, Chuẩn tướng Yuval Yamin.
Theo The Times of Israel, khoảng 80.000 nam giới Haredi từ 18 đến 24 tuổi được cho là đủ điều kiện nhập ngũ nhưng chưa thực hiện nghĩa vụ. Dù chỉ một số rất nhỏ bị bắt, mỗi vụ đều có thể châm ngòi phản ứng dữ dội.
Mệnh lệnh pháp lý và giới hạn thực địa
Trong văn bản gửi Tòa án Tối cao, Tổng chưởng lý Gali Baharav-Miara yêu cầu giới an ninh và cảnh sát nối lại việc chủ động bắt giữ người trốn quân dịch ở mọi thành phần dân cư, không phân biệt đối xử. Cảnh sát cũng ban hành chỉ thị yêu cầu sĩ quan tạm giữ người trốn nghĩa vụ cho tới khi Quân cảnh có mặt, khiến đảng Shas chỉ trích gay gắt.
Nhưng chính giới chức an ninh thừa nhận việc bắt giữ trong cộng đồng Haredi gặp “khó khăn đáng kể” và thường kéo theo bạo loạn. Quân đội từng đề nghị cảnh sát hỗ trợ hàng trăm sĩ quan cho các chiến dịch quy mô lớn. Modiin cho thấy rõ bài toán: luật đã có, mệnh lệnh đã ban, song lực lượng thực thi chưa đủ để đối mặt với một đám đông quyết tâm.
Chính trường đổ thêm dầu vào lửa
Căng thẳng ngoài đường phố được nuôi dưỡng bởi những phát ngôn trên nghị trường. Nghị sĩ Moshe Gafni của đảng Degel HaTorah từng kêu gọi đảng viên ngừng hợp tác với cảnh sát, còn nghị sĩ Meir Porush của Agudat Yisrael dường như kêu gọi cảnh sát từ chối lệnh bắt sinh viên trường dòng. Sau một vụ bạo loạn trước đó, Ủy viên Cảnh sát Danny Levy đã đưa ra lời cảnh báo đanh thép.
Cuộc bạo loạn là một cuộc tấn công vào các biểu tượng của nhà nước pháp quyền.
Ở phía đối lập, cựu Thủ tướng Naftali Bennett đã nhanh chóng biến vụ Modiin thành vấn đề tranh cử, tuyên bố sẽ cấm người trốn quân dịch tham gia nội các an ninh. Vấn đề nhập ngũ vì thế không còn là chuyện hành chính, mà trở thành chiến tuyến chính trị.
Một cộng đồng không đồng nhất
Điều quan trọng là không đánh đồng những người gây bạo loạn với toàn bộ cộng đồng khoảng 1,3 triệu người Haredi. Thủ tướng Benjamin Netanyahu từng nhấn mạnh những kẻ bạo loạn chỉ là “thiểu số cực đoan”, còn lãnh đạo đảng Shas Aryeh Deri lên án bạo lực là trái với con đường của Kinh Torah. Nhiều vụ chặn đường được cho là do nhóm cứng rắn Jerusalem Faction tổ chức.
Tuy vậy, sự im lặng của số đông và những lời lẽ nước đôi của một số chính trị gia khiến ranh giới giữa phản đối ôn hòa và bạo lực trở nên mờ nhạt. Mỗi lần nhà nước rút lui, như ở Modiin, đám đông lại có thêm niềm tin rằng sức ép đường phố có thể thắng luật pháp.
Đăng ký bản tin QMVN
Bản tin buổi sáng mỗi ngày - chỉ những bài đáng đọc, không spam.














