Triển lãm và lệnh gỡ bỏ hình ảnh
Trong số các hình ảnh được trưng bày có bức ảnh Rauti phát biểu bên dưới lá cờ mang biểu tượng thập tự Celtic – dấu hiệu thường gắn với các phong trào tân phát xít – cùng những bức chân dung Mussolini. Sau phản đối của Đảng Dân chủ (PD) trung tả, ban quản lý Hạ viện yêu cầu ban tổ chức gỡ bỏ các bức ảnh này, và đến sáng 18/11 chúng không còn được trưng bày.
Triển lãm gồm video, âm thanh và tư liệu từ kho lưu trữ gia đình Rauti, nằm trong chuỗi hoạt động kỷ niệm 100 năm ngày sinh của ông với một buổi lễ tại Hạ viện và cả một tấm bưu thiếp kỷ niệm. Các hoạt động này do những thành viên của đảng Anh em Italy như Fabio Rampelli và Federico Mollicone thúc đẩy.
Vết thương của “Những năm chì”
Rauti, qua đời năm 2012, từng tình nguyện gia nhập Cộng hòa Xã hội Italy – nhà nước bù nhìn do Mussolini đứng đầu với sự hậu thuẫn của Đức Quốc xã ở miền bắc Italy trong Thế chiến II. Những năm 1950, ông thành lập Trung tâm Nghiên cứu Ordine Nuovo, nơi sản sinh một nhóm đóng vai trò nổi bật trong bạo lực cực đoan.
Rauti từng bị điều tra liên quan đến một số vụ tấn công, nhưng cuối cùng được tuyên trắng án mọi cáo buộc.
Tôi đã đi xem triển lãm về Pino Rauti. Tôi rời đi mà không thể tin nổi. Bởi vì, đúng như tôi lo sợ, đó không phải là một cuộc triển lãm mà là một sự tôn vinh.
Mẹ ông Bazoli thiệt mạng trong vụ đánh bom năm 1974 tại thành phố Brescia ở miền bắc, vụ việc được liên kết với Ordine Nuovo. Ông cho rằng điều đặc biệt đáng lo ngại là triển lãm được bảo trợ bởi các thành viên đảng Anh em Italy, đảng mà theo ông rõ ràng vẫn chưa cắt đứt quan hệ với chương đen tối này trong lịch sử đất nước.
Hai luồng quan điểm đối lập
Ngoại trưởng Antonio Tajani, thành viên đảng trung hữu Forza Italia, bảo vệ triển lãm, cho rằng Rauti xứng đáng được tôn trọng với tư cách cựu nghị sĩ từng phục vụ năm nhiệm kỳ liên tiếp tại Hạ viện cho đến năm 1992, và nhấn mạnh “chúng ta đang sống trong một nền dân chủ”. Ông Mollicone, Chủ tịch Ủy ban Văn hóa Hạ viện, cũng ủng hộ dự án, khẳng định mục đích chỉ là kể lại con đường chính trị của Rauti:
Đó là lịch sử của một truyền thống chính trị ở Italy không chỉ từng tồn tại mà chắc chắn đã để lại một di sản căn bản.
Ngược lại, giới sử học và các tổ chức tưởng niệm nạn nhân khủng bố, trong đó có Quỹ Occorsio, lên tiếng phản đối những hoạt động kỷ niệm mà họ cho là xóa nhòa lịch sử.
Cái bóng phủ lên Thủ tướng Meloni
Bà Meloni chưa bình luận về vụ việc. Thời trẻ, bà từng ca ngợi Mussolini, nhưng sau đó tìm cách tách mình khỏi chủ nghĩa phát xít, tuyên bố năm 2022 rằng bà “chưa bao giờ có chút cảm tình nào” với nó, đồng thời khẳng định đảng Anh em Italy không có chỗ cho sự hoài niệm phát xít, phân biệt chủng tộc hay bài Do Thái.
Vụ việc càng nhạy cảm khi con gái Rauti, bà Isabella Rauti, là thượng nghị sĩ của đảng Anh em Italy và giữ chức Thứ trưởng Quốc phòng từ năm 2022. Đây cũng không phải lần đầu các hoạt động tưởng nhớ di sản MSI của những nhân vật trong đảng cầm quyền gây bão dư luận.














