Vụ kiện làm rúng động một trường Ivy League

Theo đơn kiện được nộp lên tòa án bang New York hồi tháng 9, Jane Doe, khi đó 20 tuổi, cho biết cô bị ép dùng chất kích thích rồi bị tấn công tình dục tại nhà hội Chi Phi ở thị trấn Ithaca vào tháng 10/2024. Cảnh sát trường không bắt giữ ai, công tố viên quận Tompkins từ chối khởi tố. Cô rời Cornell và quay sang khởi kiện dân sự bảy người đàn ông, hội Chi Phi cùng nhà trường.

Theo The New York Times, cả bảy người đều phủ nhận sai phạm: bốn người nói quan hệ là có sự đồng thuận, ba người còn lại khẳng định không tham gia. Luật sư của một bị đơn gọi vụ kiện là hành động “trục lợi”. Cornell cho biết đã đình chỉ chi hội, đuổi học và đình chỉ một số sinh viên, trong khi luật sư của Doe khẳng định chỉ hai trong bảy người bị đuổi học.

Những câu chuyện như được “sao chép”

Đọc đơn kiện, Jane Wang, nữ sinh 19 tuổi có gia đình di cư từ Trung Quốc sang Mỹ, thấy như đang đọc lại chính trải nghiệm của mình. Cô từng tố cáo bị tấn công tình dục, dù lo sợ mất học bổng. Sáu tháng sau, theo lời cô, văn phòng Title IX của trường vẫn chỉ hẹn sẽ liên lạc khi có thể. Kiệt sức vì chờ đợi, cô rút đơn.

Sự mất niềm tin không chỉ là chuyện cá nhân. Khảo sát của tờ báo sinh viên The Cornell Daily Sun cho thấy chỉ 5% sinh viên tin nhà trường xử lý các tố cáo tấn công tình dục một cách công bằng. Wang cho rằng các vụ việc không thể chỉ được coi là khẩn cấp khi danh tiếng của Cornell bị đe dọa.

Từ giảng đường đến chính trường

Vụ việc nhanh chóng vượt khỏi khuôn viên. Ngày 27/9, tại buổi đối thoại với hơn 1.200 người ở Ithaca, Hạ nghị sĩ Alexandria Ocasio-Cortez lên án điều bà gọi là “văn hóa cưỡng hiếp” tại các trường tinh hoa, đồng thời kể lại việc chính bà từng bị quấy rối thời sinh viên.

Advertisement300 × 250

Theo bà, Doe mất cả con đường học vấn, trong khi những người bị cáo buộc vẫn được bảo vệ.

Ngày 28/9, công tố viên quận Tompkins tuyên bố mở lại cuộc điều tra hình sự, dù ông lưu ý lời khai ban đầu của Doe năm 2024 khác đáng kể so với nội dung đơn kiện. Hai ngày sau, Thống đốc Kathy Hochul và Hiệu trưởng Kotlikoff thống nhất thuê luật sư bên ngoài tiến hành một cuộc điều tra độc lập.

Nhà trường dưới sức ép

Trong video gửi toàn trường ngày 3/10, Hiệu trưởng Michael Kotlikoff thừa nhận Cornell “phải làm tốt hơn”, hứa hỗ trợ người sống sót tốt hơn, điều tra các cáo buộc nghiêm minh và công bằng, đồng thời xem xét lại vai trò của các hội nam sinh, nữ sinh. Nhưng lời hứa chưa đủ xoa dịu. Ngày 5/10, người biểu tình đập vỡ cửa tòa nhà hành chính, viết khẩu hiệu bằng sơn đỏ và đưa ra các yêu sách:

  • Hiệu trưởng Michael Kotlikoff từ chức.
  • Khôi phục một hệ thống xét xử kỷ luật độc lập trong trường.
  • Bắt buộc sinh viên tham gia khóa đào tạo phòng chống tấn công tình dục.

Một thành viên nhóm Students for a Democratic Cornell nói trường đang bị gọi là “trường của những kẻ hiếp dâm”, nhưng cũng có thể trở thành nơi khởi đầu một phong trào cải cách toàn quốc.

Hội nam sinh và xung đột lợi ích

Các hội nam sinh, nữ sinh là trung tâm đời sống xã hội ở nhiều trường Mỹ. Katie Koestner, người từng công khai câu chuyện bị một bạn học cưỡng hiếp tại College of William and Mary bốn thập kỷ trước và nay đứng đầu tổ chức Take Back The Night Foundation, cho rằng tiệc tùng, rượu bia và áp lực hòa nhập dễ tạo môi trường cho bạo lực, trong khi mối liên hệ tài chính với cựu sinh viên giàu có khiến việc giám sát trở nên phức tạp.

Có một xung đột lợi ích lớn mà không ai sẵn lòng giải quyết.

- Katie Koestner

Theo phân tích dữ liệu tội phạm quốc gia của các nhà nghiên cứu Đại học Washington State, nữ sinh đại học có nguy cơ bị bạo lực tình dục cao hơn 74% so với phụ nữ cùng độ tuổi không đi học, đặc biệt là những người sống trong khuôn viên trường.

Hướng tới một văn hóa khác

Dù vậy, vẫn có những tín hiệu lạc quan. Jane Stapleton, chuyên gia phòng chống bạo lực tình dục với bốn thập kỷ kinh nghiệm, nói bà thấy được khích lệ trước làn sóng phẫn nộ, bởi ngày càng nhiều người, trong đó có nhiều nam giới, lên tiếng rằng điều này không thể chấp nhận. Tổ chức Soteria Solutions của bà đào tạo người chứng kiến cách can thiệp kịp thời.

Theo bà, sinh viên năm nhất, xa nhà và đang tìm chỗ đứng trong nhóm bạn, thường ngại lên tiếng nhất. Vì vậy, nhà trường cần dạy sinh viên nhận diện sự ép buộc và dám ngăn cản bạn bè. Một khuôn viên an toàn, rốt cuộc, không chỉ được bảo đảm bằng nội quy, mà bằng lòng can đảm của từng con người trong đó.

Đăng ký bản tin QMVN