Cơn sốt từ biển hiệu đến màn hình điện thoại
Ở các khu mua sắm tại Trung Quốc năm 2024, màu cờ Nga, chữ Cyrillic và những búp bê Matryoshka trở thành công cụ tiếp thị dễ nhận biết. Bên trong các cửa hàng được gọi là “gian hàng Nga” là đủ loại bánh kẹo, thịt chế biến, đồ uống và quà tặng. Các buổi phát trực tiếp trên Douyin tiếp tục khuếch đại cảm giác hàng nhập khẩu đang được bán sát bên nhà.
Sức hút ấy có cơ sở kinh tế rõ ràng. Sau khi Nga mở rộng chiến dịch quân sự tại Ukraine năm 2022 và chịu các lệnh trừng phạt phương Tây, doanh nghiệp hai nước tìm kiếm thêm đối tác và đường phân phối. Theo số liệu hải quan Trung Quốc được Reuters công bố, kim ngạch thương mại song phương năm 2024 đạt kỷ lục 244,8 tỷ USD. Tuy nhiên, thương mại tăng không đồng nghĩa mọi mặt hàng được gắn nhãn Nga đều thật sự có xuất xứ Nga.
Người làm ăn nghiêm túc trả giá cho sự nhập nhằng
Tại một triển lãm thương mại ở Hong Kong, Vera Nikitina của hãng bánh kẹo Belyov Pastila Manufacture phải dành thời gian trấn an người mua rằng sản phẩm của doanh nghiệp được sản xuất tại Nga. Hãng đã bắt đầu tìm đường vào Trung Quốc năm 2019, xuất hàng thường xuyên từ giai đoạn 2022–2023 và hưởng lợi từ làn sóng tiêu dùng năm 2024.
Theo lời Nikitina trên South China Morning Post, doanh số bắt đầu suy giảm sau khi các vụ hàng nội địa giả danh hàng Nga bị phanh phui.
Đây là tổn thất khó khắc phục bằng giảm giá. Một người mua không thể phân biệt hàng nhập khẩu thật và những bao bì vay mượn hình ảnh Nga sẽ có xu hướng dè chừng cả hai. Doanh nghiệp chân chính phải mở tài khoản mạng xã hội, giải thích hành trình sản phẩm và công bố dấu hiệu nhận diện để khôi phục danh tiếng; chi phí vì thế lan từ khâu tiếp thị sang chăm sóc khách hàng và kiểm chứng chuỗi cung ứng.
Các cuộc kiểm tra bóc tách lớp vỏ quảng cáo
Tại Thượng Hải, chính quyền cho biết trong đợt kiểm tra bắt đầu cuối tháng 12/2024, cơ quan quản lý đã kiểm tra 47 cửa hàng liên quan và mở điều tra sáu trường hợp có dấu hiệu vi phạm, từ quảng cáo gây nhầm lẫn đến thủ tục kinh doanh. Một số điểm bán đặt hàng Trung Quốc cùng hàng nhập khẩu dưới biển hiệu nổi bật chữ “Nga”, làm người tiêu dùng khó biết nơi sản xuất.
Điểm cần phân biệt là hàng sản xuất tại Trung Quốc không mặc nhiên là hàng giả hay kém chất lượng. Vấn đề phát sinh khi người bán quảng bá sai nơi sản xuất, che khuất thông tin hoặc làm người mua hiểu nhầm xuất xứ. Giải pháp vì vậy không chỉ là đóng cửa các cửa hàng bị nghi vấn mà còn là ghi nhãn đúng, lưu chứng từ nhập khẩu và phân khu sản phẩm rõ ràng.
Từ lòng tin thương mại đến chứng nhận có thể kiểm tra
Evgeny Bazhov, đại diện Trung tâm Xuất khẩu Nga tại Trung Quốc, nhìn nhận việc dùng hình ảnh Nga như một khái niệm quảng cáo mà không xác định rõ nguồn gốc từng sản phẩm đã gây tổn thương đến doanh nghiệp hợp pháp. Trung tâm đang hỗ trợ các nhà xuất khẩu đã xác minh, mở rộng kênh “Made in Russia” và nghiên cứu cách giúp khách mua kiểm tra thông tin. Cuối năm 2025, mạng lưới được giới thiệu là đã có hơn 120 điểm bán hoặc quầy hàng tại Trung Quốc.
Tuy nhiên, chứng nhận chỉ hữu ích khi gắn với hồ sơ có thể đối chiếu và trách nhiệm của nhà phân phối. Cơn sốt hàng Nga cho thấy thương mại xuyên biên giới muốn bền vững phải dựa vào chất lượng ổn định, truy xuất rõ ràng và thực thi bảo vệ người tiêu dùng. Không có những nền tảng này, một xu hướng mua sắm sôi động có thể tự làm mất thị trường của mình.

















