Tăng số người mắc chứng mất trí khiến mọi người dễ gặp khó khăn trong sinh hoạt công cộng
Tại Đức, số người bị chứng mất trí ngày càng tăng, dẫn đến nhiều thách thức không nhỏ cho hệ thống y tế và xã hội. Theo lời cố vấn về mất trí Markus Proske, người bệnh ngày càng xuất hiện rõ hơn ở không gian công cộng nhưng nhiều người xung quanh chưa biết cách xử lý khi gặp họ. Ông còn đề xuất nên có một đường dây nóng chuyên biệt dành cho người mắc chứng mất trí để kịp thời giúp đỡ.
Việc nhận biết người bệnh không dễ bởi trong giai đoạn đầu, họ thường cố gắng giữ vẻ ngoài bình thường và ít tìm kiếm sự giúp đỡ dù lo lắng. Ở giai đoạn nặng hơn, người bệnh có thể không cảm nhận được những suy giảm về trí nhớ và do đó không biết cần sự hỗ trợ.
Dấu hiệu và những tình huống phổ biến trong cuộc sống hàng ngày
Chuyên gia thần kinh Wenzel Glanz từ Bệnh viện Đại học Magdeburg cho biết những biểu hiện thường thấy của người mất trí là mất phương hướng, đi lại không mục đích hoặc đi vòng tròn, hành xử không phù hợp hoặc mặc quần áo không đúng mùa, như mặc áo khoác mùa đông vào hè hay mặc áo ngực ngoài áo. Những tình huống như vậy dự báo sẽ ngày càng xuất hiện nhiều hơn trong đời sống công cộng.
Một ví dụ điển hình là khi người già gặp sự cố như ngã ngoài phố, không có điện thoại hoặc không nhớ nơi ở, khiến người qua đường bối rối không biết phải liên lạc ai. Lúc đó, họ thường gọi số khẩn cấp 112, nhưng người bệnh có thể biểu hiện các triệu chứng khác như đau hoặc khó chịu mà không thể mô tả rõ.
Khó khăn trong việc nhận biết và giúp đỡ người mắc chứng mất trí
Theo Proske, người mất trí cảm nhận đau đớn và các cảm giác như lạnh, nóng giống người bình thường nhưng không biết cách xử lý tình trạng này, gây ra nhiều khó khăn trong chăm sóc. Người bệnh thường giữ được các quy tắc giao thông đơn giản trong ký ức dài hạn, nhưng gặp trục trặc trong việc nhận diện địa điểm, sự thay đổi môi trường hay nhớ nhầm những thứ đã mất từ lâu.
Thực tế xã hội hiện nay thường bỏ qua hoặc không biết cách hỗ trợ người mất trí, khiến họ dễ bị bỏ rơi trong đời sống đô thị, nơi sự cô lập và áp lực từ các tác động bên ngoài rất lớn. Trong môi trường nông thôn và các cộng đồng nhỏ, các mối quan hệ xã hội chặt chẽ hơn, tạo điều kiện tốt hơn để người bệnh được chăm sóc.
Thay đổi nhân khẩu và dự báo tương lai về tình trạng mất trí ở Đức
Chuyên gia Susanna Saxl-Reisen từ Hiệp hội Alzheimer Đức nhận định, cần xây dựng một xã hội "quan tâm" để ứng phó với sự gia tăng người già không có người thân hỗ trợ. Dân số Đức có nhiều người lớn tuổi sống một mình, đặc biệt là nhóm tuổi trên 65, tỷ lệ này còn cao hơn nữa với nhóm tuổi trên 85.
Tỷ lệ sinh ở Đức hiện giảm thấp, trong khi thế hệ bùng nổ trẻ (Boomer) sinh vào khoảng năm 1964 đang bước vào độ tuổi rủi ro mất trí. Theo Viện Khoa học Y tế AOK (WIdO), số người mắc chứng mất trí có thể tăng từ 1,3 lên 2,1 triệu người vào năm 2060.
Đặc biệt, các vùng nông thôn phía Đông Đức có thể phải đối mặt với tỷ lệ mất trí cao hơn nhiều so với các thành phố lớn như Munich. Tỷ lệ bệnh tại vùng Elbe-Elster ở Brandenburg có thể đạt đến gần 6,2%, trong khi tại Munich chỉ là 1,7%.
Cần phát triển mạng lưới hỗ trợ và các biện pháp thích hợp cho người mất trí
Dù người mắc chứng mất trí có thể sống độc lập tại nhà lâu dài nếu có mạng lưới hỗ trợ tốt, việc xây dựng các dịch vụ chăm sóc, tìm hiểu các tổ chức tư vấn và lựa chọn dịch vụ phù hợp là rất quan trọng. Việc ủy quyền hành động cho người thân hoặc quản lý hợp pháp cũng giúp đảm bảo quyền lợi và chăm sóc của người bệnh.
Tiến sĩ Wenzel Glanz cũng nhấn mạnh về cách tiếp cận khi giúp người mất trí, nên giữ sự tôn trọng, nói chậm, dùng câu ngắn và tránh đề cập trực tiếp đến khuyết điểm của họ để duy trì phẩm giá.
Hướng dẫn cách xử lý khi gặp người có dấu hiệu mất trí
Khi người bệnh không có điện thoại hoặc giấy tờ liên hệ, có thể có các phương tiện hỗ trợ như thẻ cảnh báo, nút gọi khẩn cấp hay vòng tay ghi địa chỉ. Nếu không có, cảnh sát qua số 110 là nơi có thể trợ giúp. Cần lưu ý rằng, các dấu hiệu mất trí có thể do các bệnh cấp tính khác như tai biến mạch máu não hoặc hạ đường huyết, vì thế gọi số 112 khi nghi ngờ là lựa chọn an toàn.
Cũng cần quan tâm, chú ý đến người già trong khu vực sống, đặc biệt khi họ có những biểu hiện thay đổi thói quen ăn uống, vệ sinh cá nhân, cũng như các dấu hiệu tài chính bất thường. Việc phát hiện kịp thời các biểu hiện bất thường sẽ giúp ngăn ngừa những rủi ro và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người già.
Khó khăn về dịch vụ chăm sóc và nhân lực y tế trong tương lai
Các dịch vụ xã hội như cơ quan tâm thần xã hội và pháp lý đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ người mất trí nhưng thường chỉ có ở các thành phố lớn. Quản lý, quyết định chuyển vào cơ sở chăm sóc cần có phán quyết của tòa án và thường bị chậm trễ do hệ thống quá tải.
Bên cạnh đó, ngành điều dưỡng Đức cũng đang gặp khó khăn với tỷ lệ lao động sẽ nghỉ hưu trong những năm tới, trong khi người cần chăm sóc ngày càng tăng, đặc biệt là người mất trí, gây áp lực lớn cho hệ thống y tế.
Những khó khăn này đòi hỏi sự chú ý hơn từ xã hội và chính quyền để có các kế hoạch dài hạn và các chính sách phù hợp nhằm đảm bảo chất lượng cuộc sống và chăm sóc cho người mất trí trong tương lai.
Những điều bổ ích rút ra từ bài viết
- Số người mắc chứng mất trí ở Đức dự kiến tăng từ 1,3 lên 2,1 triệu người vào năm 2060.
- Tỷ lệ mắc mất trí sẽ cao hơn nhiều ở các vùng nông thôn phía Đông Đức so với thành phố lớn như Munich.
- Người mắc chứng mất trí thường có biểu hiện lạ trong sinh hoạt công cộng như mất phương hướng, hành xử không phù hợp, nhưng ít người biết cách ứng xử đúng.
- Vấn đề chăm sóc người mắc chứng mất trí sẽ trở nên khó khăn hơn do sự giảm sút số lượng người lao động trong ngành y tế và điều dưỡng.
- Cần xây dựng xã hội quan tâm, tăng cường mạng lưới hỗ trợ và đào tạo để giúp đỡ người mắc chứng mất trí hiệu quả hơn.
Đăng ký bản tin QMVN
Bản tin buổi sáng mỗi ngày - chỉ những bài đáng đọc, không spam.






