Gần 200 người bị theo dõi
Cuộc khủng hoảng diễn ra quanh thị trấn Shelekhov, cách thủ phủ Irkutsk chưa đầy 20 km, nơi Shipilova được nối máy thở ba ngày trước khi qua đời với các triệu chứng viêm phổi. Theo những thông tin đã được công bố:
- 197 người có thể đã tiếp xúc với nạn nhân được xét nghiệm từ ngày 1/10.
- 189 người trong số đó đã nhập viện, theo báo Liudi Baikala.
- Các xe cứu thương chở họ được nhân viên FSB hộ tống.
- Ít nhất ba bệnh viện ở Irkutsk bị cách ly trong ba tuần.
Thống đốc Igor Kobzev cho biết tất cả các xét nghiệm đều âm tính. Chính phủ Nga đến nay chưa thấy cần thiết phải áp dụng thêm biện pháp nào khác.
Những tuyên bố mập mờ
Ngày 2/10, chính quyền Irkutsk thông báo một người dân tử vong. Cùng ngày, ông Kobzev chủ trì cuộc họp khẩn với ủy ban kiểm soát dịch tễ vùng và đại diện Bộ Y tế, bàn về “một trường hợp có thể nhiễm bệnh truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm”. Đó cũng là lần duy nhất ông nhắc đến vụ việc trên Telegram.
*“Tình hình dịch tễ của vùng Irkutsk ổn định.” — Rospotrebnadzor*
Cơ quan bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và phúc lợi con người Rospotrebnadzor cho biết nhân viên của Viện được chẩn đoán viêm phổi không rõ nguồn gốc, và không tìm thấy trong cơ thể cô các vi sinh vật liên quan đến nghề nghiệp. Trong khi đó, các kênh Telegram Mash và Baza, vốn gần gũi với giới an ninh, khẳng định nguyên nhân là dịch hạch thể phổi.
Tin tức bị gỡ, cảnh báo biến mất
Ngày 3/10, chính quyền thành phố Baikalsk đăng rồi xóa chỉ sau vài giờ một thông báo khuyên người dân hạn chế đến Shelekhov và các khu vực lân cận do có thông tin không chính thức về một ca dịch hạch. Kênh truyền hình liên bang Ren-TV cũng gỡ nhiều bản tin về các ca nhập viện.
*“Các bác sĩ đã công khai nói về dịch hạch.” — Liudi Baikala*
Sự im lặng và những dòng chữ biến mất khiến người dân phải tự tìm thông tin qua các kênh không chính thức. Gần bảy năm sau đại dịch COVID-19, các nước khác đang theo dõi chặt chẽ. Một người phát ngôn Nhà Trắng nói với Axios rằng Washington đang nắm tình hình và đánh giá các khả năng.
Phòng thí nghiệm sinh học và cuộc chiến thông tin
Mỹ tài trợ cho hàng trăm phòng thí nghiệm trên khắp thế giới nhằm phòng ngừa đại dịch từ các mầm bệnh tự nhiên như bệnh than và dịch hạch, trong đó có hàng chục phòng thí nghiệm ở các nước cộng hòa thuộc Liên Xô cũ. Tại Ukraine, mạng lưới này từng giúp phát hiện kịp thời các ổ dịch tả lợn năm 2012.
Chính sự hiện diện của khoảng ba chục phòng thí nghiệm như vậy ở Ukraine đã bị chính phủ và giới tuyên truyền Nga dùng làm cái cớ biện minh cho cuộc xâm lược, với những cáo buộc không có bằng chứng khoa học về vũ khí sinh học. Vụ việc ở Irkutsk cho thấy Nga cũng có những phòng thí nghiệm chuyên nghiên cứu các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm – và chúng cần được vận hành minh bạch như bất kỳ nơi nào khác.














