NATO công bố tư duy phòng thủ trước Nga tại Warsaw: sức mạnh quân sự nhằm ngăn chặn một cuộc chiến mới ở châu Âu

Hội nghị An ninh Warsaw diễn ra trong hai ngày 12–13/10, quy tụ giới lãnh đạo, nhà ngoại giao, chỉ huy quân sự và chuyên gia an ninh. Ban tổ chức giới thiệu phần trao đổi của ông Grynkewich như lần trình bày công khai đầu tiên về “Lý thuyết chiến thắng” — cách NATO hình dung việc răn đe một cuộc tấn công và bảo vệ lãnh thổ thành viên nếu răn đe thất bại. Theo AFP và hãng tin Ba Lan PAP, mục đích chủ yếu là khiến đối phương thấy cái giá của hành động quân sự sẽ vượt lợi ích có thể đạt được.

Trong cuộc phỏng vấn với TVP World trước hội nghị, vị tướng giải thích khái niệm này liên quan đến cách các lực lượng tiến hành chiến dịch nếu xảy ra xung đột. Điều đó không đồng nghĩa liên minh đã công bố toàn bộ kế hoạch bí mật, cũng không phải bằng chứng một cuộc chiến trực tiếp sắp xảy ra. Sự phân biệt ấy rất quan trọng: một học thuyết răn đe có thể cần ngôn ngữ cứng rắn, trong khi quyết định sử dụng vũ lực vẫn chịu ràng buộc chính trị và pháp lý.

Các hệ thống không người lái, phân tích dựa trên trí tuệ nhân tạo và tiêm kích F-35 được nhắc tới như những thành tố có thể củng cố năng lực nhận biết, chỉ huy và phản ứng. Tuy vậy, không một loại vũ khí riêng lẻ nào bảo đảm kết quả.

Phòng thủ hiệu quả còn phụ thuộc vào kho dự trữ, hậu cần, phòng không tích hợp, khả năng bảo vệ hạ tầng, chia sẻ tình báo và quá trình ra quyết định giữa nhiều chính phủ.

Chiến trường Ukraine đã cho thấy thiết bị bay không người lái giá rẻ có thể làm thay đổi cách sử dụng phương tiện đắt tiền, đồng thời phơi bày giới hạn của các hệ thống phòng vệ khi đối mặt cuộc tấn công kéo dài. Đối với NATO, câu hỏi không chỉ là sở hữu công nghệ tiên tiến mà còn là triển khai nhanh, bảo trì lâu dài, bảo đảm khả năng tương tác và tránh phụ thuộc vào một mắt xích dễ bị gây nhiễu hoặc tấn công mạng.

Giới chức phương Tây nhiều lần cáo buộc Nga đứng sau hoặc có liên hệ với các hoạt động phá hoại và gây rối ở châu Âu; Moscow bác bỏ các cáo buộc liên quan trong nhiều trường hợp. Một sự cố không phận, tấn công mạng hay phá hoại cơ sở hạ tầng có thể gây tranh luận về bằng chứng, trách nhiệm và mức độ phản ứng thích hợp. Các hành vi này không tự động kích hoạt Điều 5 của Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương: các thành viên phải cân nhắc tính chất cuộc tấn công và quyết định phản ứng theo quy trình chung.

Ba Lan và các nước ở sườn đông NATO đặc biệt quan tâm vì vị trí gần Ukraine, Belarus và vùng Kaliningrad của Nga. Hội nghị cũng đặt an ninh Ukraine trong mối liên hệ với an ninh toàn châu Âu. Trong khi đó, khác biệt về mức chi quốc phòng, ưu tiên kinh tế và chính sách của từng chính phủ khiến duy trì đoàn kết trở thành nhiệm vụ liên tục. Sức mạnh răn đe thực chất đòi hỏi vừa chuẩn bị đáng tin cậy, vừa duy trì kênh giảm nguy cơ hiểu nhầm.