Lời cảnh báo từ Moskva
Trong tuyên bố hôm Chủ nhật, Bộ Quốc phòng Nga cho biết sẽ tăng cường tấn công các cơ sở quân sự, công nghiệp quốc phòng và hạ tầng liên quan ở Kyiv và các vùng khác của Ukraine. Thông báo được đưa ra một ngày sau khi Reuters đăng cuộc phỏng vấn ông Zelensky, và đúng ngày Thủ tướng Đức Friedrich Merz tới Kyiv giữa tiếng còi báo động và tiếng nổ, theo The Moscow Times.
Bộ này mô tả các đợt tấn công gần đây vào Kyiv là sự trả đũa cho điều họ gọi là các cuộc tấn công của Ukraine nhằm vào mục tiêu dân sự bên trong nước Nga. Kyiv bác bỏ cách mô tả đó, khẳng định thiết bị bay tầm xa của mình nhắm vào cơ sở quân sự và năng lượng. Cả hai chính phủ đều phủ nhận cố ý nhắm vào dân thường, điều khó kiểm chứng độc lập trong một cuộc chiến ngày càng được tiến hành bằng thiết bị bay không người lái và tên lửa trên khoảng cách rộng lớn.
Câu trả lời của Kyiv: đánh vào nguồn tiền
Ông Zelensky nói với Reuters rằng Ukraine đã có được tài liệu cho thấy Nga cho phép tấn công một phạm vi mục tiêu rộng hơn nhiều, gồm hạ tầng, hậu cần, đường sá, thậm chí trường học và bệnh viện, nhằm gây sức ép buộc người dân rời thủ đô và các thành phố khác. Ông cho biết Ukraine phải đáp trả, và sẽ làm vậy bằng cách đánh vào các nhà máy lọc dầu và những cơ sở mang lại tiền cho Moskva để tiến hành chiến tranh.
“Nhưng tất nhiên chúng tôi sẽ không đáp trả giống như họ, vào bất kỳ mục tiêu dân sự nào.” — Volodymyr Zelensky
Ông Zelensky nói thêm Kyiv đang khẩn trương tìm các giải pháp phòng thủ khác, trong đó có tăng cường năng lực gây nhiễu điện tử chống thiết bị bay. Ông cho biết không thấy dấu hiệu nào cho thấy Moskva sẵn sàng đàm phán hòa bình hay thỏa thuận ngừng tấn công hạ tầng năng lượng. Cam kết này khiến Ukraine bất đồng với Tổng thống Mỹ Donald Trump, người từng kêu gọi Kyiv không tấn công cơ sở dầu mỏ Nga vì cho rằng chúng đẩy giá dầu diesel thế giới tăng.
Thủ đô dưới sức ép
Suốt tuần qua, Kyiv hứng chịu các đợt tấn công liên tục bằng thiết bị bay và tên lửa. Sự thay đổi chiến thuật của Nga hiện rõ khắp thành phố:
- Lần đầu tiên trong cuộc chiến, Nga nhắm vào các cây cầu bắc qua sông Dnipro nối phía đông và phía tây thủ đô.
- Các đòn tấn công đánh trúng cơ sở năng lượng, viễn thông cùng hạ tầng đường bộ và đường sắt, theo Reuters.
- Chiến dịch làm đảo lộn nghiêm trọng cuộc sống thường ngày của khoảng 3 triệu cư dân Kyiv đúng lúc những tháng lạnh giá bắt đầu.
Người dân Kyiv từng trải qua sức ép như vậy. Đầu năm nay, sau các đợt không kích dữ dội hồi tháng 2, nhiều hộ gia đình chỉ có điện chưa đầy hai giờ mỗi ngày.
Một cuộc tấn công hồi tháng 7 vào thành phố khiến 31 người thiệt mạng, thuộc hàng đẫm máu nhất cuộc chiến. Việc tập trung vào các cây cầu làm dấy lên lo ngại việc di chuyển trong thành phố để đi làm, đi học và khám chữa bệnh có thể trở nên nguy hiểm hơn nhiều.
Cuộc chiến năng lượng
Hơn hai năm qua, Ukraine dùng thiết bị bay tầm xa tấn công nhà máy lọc dầu, kho nhiên liệu và cảng xuất khẩu của Nga, nhằm cắt giảm nguồn thu dầu mỏ nuôi chiến tranh và gây thiếu nhiên liệu ở hậu phương. Về phần mình, Nga nhiều lần nhắm vào nhà máy điện, trạm biến áp và cơ sở khí đốt của Ukraine, nhất là trước mùa đông, khi nhiệt và ánh sáng trở thành vấn đề sinh tồn.
Mỗi bên đều coi đòn tấn công của mình là sức ép chính đáng lên bộ máy chiến tranh của đối phương. Nhưng sự đan xen giữa hạ tầng quân sự và dân sự, từ lưới điện, cầu cống đến nguồn nhiên liệu, khiến người dân thường ở cả hai phía biên giới gánh phần lớn cái giá. Luật nhân đạo quốc tế đòi hỏi các cuộc tấn công phải phân biệt mục tiêu quân sự với dân thường, một nguyên tắc ngày càng khó giữ khi hai bên cùng leo thang.
Thêm một mùa đông phía trước
Khi nhiệt độ sắp giảm sâu, các tổ chức nhân đạo nhiều lần cảnh báo các cuộc tấn công vào hệ thống sưởi và điện đặt người già, trẻ em và người bệnh vào nguy cơ đặc biệt. Chính quyền Ukraine đang chạy đua sửa chữa mạng lưới bị hư hại, lắp máy phát điện dự phòng và củng cố phòng không, đồng thời tìm kiếm thêm hỗ trợ từ các đối tác châu Âu.
Vòng đe dọa mới nhất cho thấy ngoại giao vẫn còn xa vời. Chừng nào mỗi đòn tấn công lại được đáp bằng lời hứa sẽ đánh nhiều hơn, vòng xoáy sẽ còn sâu thêm. Với các gia đình ở Kyiv, câu hỏi mùa đông này không phải là chiến lược trừu tượng, mà là liệu ánh đèn, hơi ấm và những cây cầu có còn đó vào ngày mai.














