Hồi hương trở thành cánh cửa ngoại giao
Ngày 4/10, gần 1.500 người Myanmar được đưa từ Malaysia về khu vực Yangon sau hành trình bằng hai tàu chiến và một tàu bệnh viện của Myanmar. Đây là một phần trong kế hoạch hồi hương theo giai đoạn mà Kuala Lumpur cho biết có thể bao gồm khoảng 5.000 người đang bị giữ tại các cơ sở nhập cư. Một ngày sau, tranh luận quanh chương trình càng nóng khi lịch trình chuyến thăm chính thức hai ngày của Min Aung Hlaing tới Malaysia được xác nhận.
Thủ tướng Anwar Ibrahim nói trước quốc hội rằng khoảng 10.000 công dân Myanmar đã được đưa về nước kể từ đầu năm, gồm các chuyến bay do phía Myanmar thu xếp và đợt đường biển mới nhất. Kuala Lumpur lập luận rằng đối thoại trực tiếp có thể giúp giải quyết các vấn đề thực tế như người di cư không giấy tờ, an ninh biên giới và phối hợp lãnh sự, thay vì chờ một giải pháp khu vực vốn tiến triển chậm trong nhiều năm.
Tranh cãi về tính “tự nguyện” và an toàn
Điểm gây tranh cãi nhất không nằm ở quy mô hồi hương mà ở câu hỏi liệu những người bị giữ trong trung tâm nhập cư có thể đưa ra quyết định hoàn toàn tự do hay không. UNHCR cho biết cơ quan này không được tiếp cận đầy đủ để đánh giá nhu cầu bảo hộ quốc tế của từng trường hợp và cảnh báo nguyên tắc không trục xuất người về nơi họ có nguy cơ bị bức hại, tra tấn hoặc đe dọa nghiêm trọng vẫn có giá trị ngay cả với quốc gia không tham gia Công ước Người tị nạn 1951.
