Khoảng cách mong manh trong bốn cuộc khảo sát
Trong cuộc thăm dò CNT/MDA tính theo phiếu hợp lệ, Lula nhận 47,8% và Flávio Bolsonaro đạt 42,1%. Datafolha ghi nhận tỷ lệ tương ứng 45% và 42%; Quaest là 46% và 45%; còn AtlasIntel/Bloomberg đưa ra mức 47% và 44,1%. Các con số đều cho thấy đương kim tổng thống đứng trước đối thủ trong vòng đầu, nhưng không khảo sát nào đặt ông chắc chắn vượt ngưỡng để thắng ngay. Chênh lệch không thể được đọc tách rời cách khảo sát, thời gian lấy mẫu và sai số thống kê.
Datafolha phỏng vấn 4.006 người trong ngày 2–3/10, với sai số công bố hai điểm phần trăm; Quaest khảo sát 3.702 người, cũng với sai số hai điểm. CNT/MDA hỏi 2.007 người từ 30/9 đến 2/10, sai số 2,2 điểm; AtlasIntel/Bloomberg thu thập 4.945 phản hồi từ 27/9 đến 2/10, sai số một điểm. Chỉ một thay đổi nhỏ trong mức độ đi bầu thực tế cũng có thể làm cán cân biến động.
Với cử tri, những tỷ lệ sát nhau này truyền đi thông điệp đơn giản: chưa có người chiến thắng. Các viện khảo sát cũng dùng những phương pháp chọn mẫu và điều chỉnh số liệu khác nhau, vì vậy so sánh các kết quả không đồng nghĩa cộng gộp thành một dự báo chắc chắn. Điều đáng chú ý hơn là xu hướng cạnh tranh quyết liệt đã duy trì cho đến sát ngày bỏ phiếu.
Vòng hai có thể là cuộc thử sức ngang ngửa
Giả định hai ứng viên gặp lại ngày 25/10, bức tranh càng khó đoán. CNT/MDA đặt Lula ở mức 47,3% so với 43,1% của Bolsonaro; Datafolha ghi 47% và 46%.
Trong khi đó, Quaest ghi Bolsonaro 44% và Lula 42%, còn AtlasIntel/Bloomberg đưa hai người vào thế gần như hòa tuyệt đối, 47,6% so với 47,4%. Đây là các tình huống giả định được hỏi trước vòng một, không phải lá phiếu thực tế của vòng hai.
Những người ủng hộ các ứng viên nhỏ sẽ trở nên quan trọng nếu phải bỏ phiếu lại. Ronaldo Caiado, Augusto Cury, Renan Santos và Romeu Zema chỉ chiếm tỷ lệ đơn lẻ trong nhiều cuộc đo lường, song cử tri của họ không tự động chuyển sang bất kỳ phe nào. Một số có thể bỏ phiếu trắng, không tham gia hoặc thay đổi lựa chọn khi tranh luận giữa hai ứng viên bước sang giai đoạn mới.
Quy định của Brazil yêu cầu ứng viên tổng thống phải đạt quá 50% số phiếu hợp lệ để thắng ngay vòng đầu; phiếu trắng và phiếu không hợp lệ không được tính vào mẫu số ấy. Bởi vậy, mức gần 48% trong khảo sát không thể xem là chiến thắng. Điều quyết định trước hết là có ai vượt qua ngưỡng đó trong kết quả chính thức của ngày 4/10 hay không.
Giá cả, an ninh và những ưu tiên trái chiều
Cuộc đấu không chỉ xoay quanh di sản của hai gia đình chính trị. Lula đặt trọng tâm vào việc bảo vệ chương trình hỗ trợ người thu nhập thấp, cải thiện cơ hội kinh tế và bảo vệ môi trường, đặc biệt là Amazon. Ông tìm cách thuyết phục cử tri rằng ổn định xã hội quan trọng hơn đối đầu chính trị. Tuy nhiên, nỗi lo về chi phí sinh hoạt và tội phạm tiếp tục khiến nhiều gia đình cân nhắc thành quả chính phủ bằng trải nghiệm hằng ngày.
Flávio Bolsonaro cố gắng gắn chiến dịch của mình với cơ sở bảo thủ lâu năm từng hậu thuẫn cha ông, cựu Tổng thống Jair Bolsonaro. Thông điệp nổi bật là lập trường cứng rắn hơn đối với các băng nhóm tội phạm và sự thay đổi trong quản lý nhà nước. Những tranh cãi và cáo buộc liên quan các nhân vật chính trị, cùng tình trạng phân cực kéo dài, tiếp tục ảnh hưởng cách hai phía mô tả đối thủ. Cáo buộc chưa được kết luận không nên bị coi là sự thật đã được chứng minh.
Theo AP và Reuters, cử tri còn phải cân nhắc quan hệ với Mỹ và các chính sách thương mại, bên cạnh những vấn đề sát sườn hơn như thu nhập, việc làm và dịch vụ công. Đối với người dân Brazil, điều cốt lõi có lẽ không phải bên nào tạo tiếng vang mạnh hơn trên mạng xã hội, mà ai có thể đưa các lời hứa thành cải thiện cụ thể trong đời sống.
Lá phiếu trong một nền dân chủ nhiều áp lực
Hơn 158 triệu người Brazil có quyền bỏ phiếu trong cuộc tổng tuyển cử, không chỉ chọn tổng thống mà còn bầu nhiều chức vụ liên bang và địa phương. Luật quy định nghĩa vụ tham gia bỏ phiếu đối với phần lớn cử tri trưởng thành, đồng thời hệ thống máy bỏ phiếu điện tử cho phép tổng hợp kết quả nhanh. Tòa án bầu cử cấp cao TSE đã công bố lịch bỏ phiếu từ 8 giờ đến 17 giờ ngày 4/10 theo giờ Brasília.
Trong một môi trường chia rẽ, việc chấp nhận nguyên tắc kiểm phiếu và giám sát độc lập quan trọng không kém tỷ lệ dẫn trước trên biểu đồ. Các dự báo nên được hiểu là mô tả xác suất và tâm lý tại thời điểm khảo sát. Chúng không thể thay thế quyền quyết định của cử tri hay quy trình xác nhận kết quả theo pháp luật.
Cuối cùng, khả năng phải bước vào vòng hai cho thấy một thực tế: không bên nào có thể dễ dàng đại diện cho toàn bộ Brazil. Ngay cả người chiến thắng cũng sẽ cần xử lý những bất đồng về ngân sách, an sinh và an ninh bằng thương lượng. Năng lực hàn gắn chia rẽ có thể trở thành phép thử lớn hơn chiến thắng trong đêm bầu cử.














