Một Nobel dành cho câu hỏi nền tảng
Ngày 7/10, Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển trao Nobel Hóa học 2026 cho Henri B. Kagan và Kenso Soai. Theo thông cáo của viện, giải thưởng ghi nhận “phát hiện hiệu ứng phi tuyến và tự xúc tác trong tổng hợp hữu cơ bất đối xứng”. Hai nhà khoa học cùng chia giải thưởng trị giá 12 triệu krona Thụy Điển; lễ trao giải dự kiến diễn ra tại Stockholm ngày 10/12.
Soai sinh tại Hiroshima và hiện là giáo sư danh dự của Đại học Khoa học Tokyo. Khi nhận tin, ông đang đi mua sắm gần nhà, một khoảnh khắc đời thường tương phản với chặng đường nghiên cứu kéo dài nhiều thập niên. Tại cuộc họp báo tối 7/10, ông bày tỏ niềm biết ơn với giảng viên, sinh viên và những người từng làm việc cùng mình. Ông cho biết quá trình tìm kiếm kết quả không phải lúc nào cũng dễ dàng, nhưng niềm vui khám phá đã giúp ông tiếp tục.
Người cùng nhận giải, Kagan, là nhà hóa học Pháp có nhiều đóng góp quan trọng cho xúc tác bất đối xứng. Công trình của hai nhà nghiên cứu khác nhau về phương pháp và thời điểm, nhưng gặp nhau ở một mục tiêu lớn: tìm hiểu vì sao phản ứng hóa học có thể thiên về một trong hai cấu trúc phân tử đối xứng qua gương.
