Lá chắn mới từ Quốc hội
Chiến thắng của đảng Dân chủ ở cả hai viện Quốc hội chấm dứt giai đoạn đảng Cộng hòa kiểm soát đồng thời Nhà Trắng và cơ quan lập pháp. Với Fed, thay đổi quan trọng nhất nằm ở Thượng viện: cơ quan này có quyền phê chuẩn những người được tổng thống đề cử giữ các vị trí lãnh đạo ngân hàng trung ương. Khi cán cân chính trị thay đổi, việc bổ nhiệm thêm những nhân vật thân cận với Tổng thống Donald Trump sẽ vấp phải sự kiểm tra gắt gao hơn.
Điều đó không đồng nghĩa Fed hoàn toàn thoát khỏi áp lực chính trị. Nhà Trắng vẫn có tiếng nói đáng kể trong chính sách kinh tế và truyền thông công chúng. Nhưng một Thượng viện sẵn sàng đặt câu hỏi về tính độc lập của ngân hàng trung ương có thể khiến mọi nỗ lực can thiệp trở nên tốn kém hơn về chính trị. Bức tường bảo vệ Fed vì vậy không đến từ thiện cảm cá nhân dành cho Warsh, mà từ cơ chế phân quyền.
Lợi ích trước mắt và cái giá dài hạn
Nghịch lý là những nhà lập pháp Dân chủ từng hoài nghi Warsh có thể trở thành lực lượng bảo vệ thể chế mà ông đang lãnh đạo. Reuters cho biết Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren có khả năng đứng đầu Ủy ban Ngân hàng Thượng viện, thay Tim Scott.
Bà được xem là người chỉ trích Warsh mạnh mẽ; các phiên điều trần sắp tới có thể yêu cầu ông giải thích kỹ hơn về quan điểm chống lạm phát, cách truyền thông chính sách và những giới hạn đối với ảnh hưởng của tổng thống.
Một môi trường giám sát nghiêm khắc có hai mặt. Nó giúp Fed duy trì sự độc lập trước các yêu cầu hạ lãi suất vì mục tiêu chính trị, nhưng cũng buộc chủ tịch phải thuyết phục những người không chia sẻ quan điểm của mình. Khi nhiệm kỳ chủ tịch hiện tại tiến tới mốc 2030, khả năng được đề cử và phê chuẩn thêm một lần có thể khó hơn. Lợi ích thể chế hôm nay không phải là tấm vé bảo đảm cho tương lai cá nhân.
Trái phiếu kể câu chuyện khác thị trường cổ phiếu
Trên thị trường tài chính, sự thay đổi diễn ra cùng lúc với một đợt đánh giá lại rủi ro. Reuters ghi nhận dòng tiền lớn đổ vào quỹ thị trường tiền tệ trong tuần kết thúc ngày 4/11, khi nhà đầu tư cảnh giác với kết quả bầu cử và khoản chi khổng lồ cho trí tuệ nhân tạo. Nỗi lo các dự án AI tiêu tốn tiền mặt trước khi tạo lợi nhuận, cộng với bất định từ thuế quan và chiến tranh, làm triển vọng tăng trưởng khó đoán hơn.
Lợi suất trái phiếu suy giảm, như Breakingviews nhận xét, có thể làm dịu áp lực chi phí vay ngay cả khi Fed chưa nới lỏng lãi suất. Tuy nhiên, đây không phải tín hiệu tự động cho phép giảm lãi suất: lợi suất có thể đi xuống vì nhu cầu trú ẩn hoặc triển vọng kinh tế yếu hơn. Ngân hàng trung ương phải phân biệt một tín hiệu giảm sức ép lạm phát với lời cảnh báo về niềm tin kinh doanh và đầu tư.
Phép thử thực sự vẫn là lạm phát
Tại cuộc họp ngày 27–28/10, Ủy ban Thị trường Mở Liên bang giữ biên độ lãi suất liên bang ở 3,75–4,00%. Quyết định được thông qua với tỷ lệ 10 phiếu thuận và hai phiếu chống, trong bối cảnh Fed đánh giá hoạt động kinh tế tiếp tục tăng trưởng mạnh nhưng lạm phát còn cao. Thông điệp thận trọng rất quan trọng: cơ quan này cần thêm dữ liệu trước khi điều chỉnh giá vốn của toàn bộ nền kinh tế.
Theo dữ liệu Fed công bố, lạm phát PCE tháng 9 ở mức 3,6%, cao hơn mục tiêu 2%, trong khi thất nghiệp là 4,2%. Những con số ấy cho thấy cả nguy cơ giá cả dai dẳng lẫn nhu cầu bảo vệ việc làm. Bầu cử có thể làm thay đổi người giám sát Fed, nhưng không thay được nhiệm vụ cân bằng ổn định giá cả và thị trường lao động. Với Warsh, chiến thắng đáng giá nhất sẽ là giữ được lòng tin vào quy trình ra quyết định, kể cả khi kết quả không làm vừa lòng bất kỳ đảng nào.
