Chiến lược mới: giá cao, ghế trống
Ban lãnh đạo Delta Air Lines, United Airlines, American Airlines, Southwest Airlines và Alaska Air Group đều nhấn mạnh ưu tiên bảo vệ biên lợi nhuận hơn là tăng lượng hành khách. Từ lâu, các hãng luôn cân đối giữa giá vé và tỷ lệ lấp đầy chuyến bay, nhưng chi phí nhiên liệu cao khiến họ sẵn sàng hy sinh tỷ lệ lấp đầy để tránh giảm giá.
Nếu giá nhiên liệu tiếp tục ở mức cao, chúng tôi phải tiếp tục đẩy lợi suất lên để có thể kiếm được chút lợi nhuận.
Giám đốc tài chính American Airlines không phải người duy nhất nghĩ vậy. Tại United, tỷ lệ lấp đầy ở mảng khách du lịch giảm 1,3 điểm phần trăm trong quý III; Giám đốc thương mại Andrew Nocella thừa nhận đó là dấu hiệu khách hàng nhạy cảm với giá vé cao hơn, nhưng gọi đây là sự đánh đổi mà hãng “sẵn sàng thực hiện mỗi ngày”. Máy bay của American cũng bay vơi khách hơn dù lợi suất hành khách tăng hơn 18%, còn Giám đốc điều hành Delta Ed Bastian cho biết hãng đang “điều hành doanh nghiệp vì biên lợi nhuận”.
Doanh thu kỷ lục, lượng khách đi ngang
Sự chênh lệch giữa doanh thu và lượng khách cho thấy tăng trưởng giờ đây phụ thuộc vào việc thu nhiều hơn từ mỗi hành khách, thay vì chở thêm người. Sản phẩm hạng cao cấp và thay đổi cơ cấu hành khách cũng góp phần đáng kể. Một số con số nổi bật:
- Doanh thu hành khách của năm hãng lớn tăng gần 8,8 tỷ USD, tương đương 18%, trong quý III, trong khi lượng khách tăng chưa tới 1%.
- Giá vé máy bay tại Mỹ tăng bình quân gần 23% trong bảy tháng tính đến tháng 9, so với mức tăng 3,6% của giá tiêu dùng nói chung.
- JetBlue vừa khởi xướng mức tăng 10 USD mỗi chiều cho giá vé nội địa niêm yết, sau một đợt tăng tương tự do United dẫn dắt và được Southwest bắt kịp.
Dù vậy, đã có những tín hiệu cảnh báo. Cơ quan An ninh Vận tải Mỹ (TSA) ghi nhận số người qua cửa kiểm tra an ninh sân bay trong quý giảm 2,9% so với cùng kỳ, làm dấy lên câu hỏi liệu giá vé cao đã bắt đầu khiến người dân ngại đi lại.
Việc hãng giá rẻ Spirit Airlines ngừng hoạt động và công suất tăng hạn chế cũng ảnh hưởng đến lượng khách. Lãnh đạo các hãng vẫn khẳng định nhu cầu bền vững.
Giá vé cao hơn không làm xói mòn lượng khách.
Nhiên liệu – gánh nặng không thể né tránh
Doanh thu kỷ lục vẫn chưa đủ để che chắn lợi nhuận trước cú sốc nhiên liệu. Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ, giá nhiên liệu phản lực giao ngay tại vùng Vịnh Mexico đã tăng từ 2,43 USD/gallon trước chiến tranh lên 4,63 USD/gallon vào ngày 20/10. Delta và Southwest đã hạ dự báo lợi nhuận cả năm, còn American dự kiến lỗ cả năm dù doanh thu hành khách tăng mạnh.
Nhiên liệu vốn là một trong những khoản chi lớn nhất của các hãng bay, thường chiếm khoảng một phần tư chi phí hoạt động. Khi giá gần như tăng gấp đôi, mỗi chuyến bay kém hiệu quả đều trở thành gánh nặng – lý do khiến các hãng xem xét kỹ từng đường bay và từng ghế ngồi.
Phép thử năm 2027
Theo hiệp hội Airlines for America dẫn dữ liệu của Cirium, sáu hãng lớn của Mỹ dự kiến tăng công suất nội địa 3,0% trong quý IV và 3,8% trong quý I/2027, tăng tốc mạnh so với mức 0,2% của quý III. Cạnh tranh giành khách vì thế có thể gay gắt hơn, khiến mức tăng giá vé năm nay khó lặp lại. American dự định giảm đáng kể tốc độ tăng trưởng năm tới và đang đánh giá lại liệu các chuyến bay bổ sung có đủ bù chi phí; Southwest cam kết không tăng trưởng bằng mọi giá, còn United cảnh báo kế hoạch công suất năm 2027 có thể không thành hiện thực.
Sự kiềm chế có thể giúp giữ giá vé cao, nhưng bay ít hơn lại làm chi phí trên mỗi ghế tăng, còn tiếp tục đẩy giá lên có nguy cơ khiến hành khách – vốn đã chịu nhiều đợt tăng giá – quay lưng. Dù vậy, ông Devon May vẫn tin rằng mức tăng lợi suất hiện nay “rất bền vững”. Câu trả lời cuối cùng sẽ nằm trong túi tiền và quyết định của hàng triệu hành khách Mỹ.

















