Kỷ lục độ ẩm tháng 9
Theo dữ liệu của cơ quan thời tiết và khí hậu châu Âu, kéo dài từ năm 1940, lượng hơi ẩm trong khí quyển Trái Đất tháng 9 vừa qua là cao nhất từng ghi nhận cho tháng này. Kỷ lục đặc biệt đáng chú ý vì mức độ chênh lệch so với bình thường.
Độ ẩm khí quyển cao hơn 6,5% so với mức trung bình tháng 9 giai đoạn 1991–2020, khiến tháng 9/2026 trở thành tháng bất thường nhất trong toàn bộ chuỗi dữ liệu. Với hệ thống khí hậu toàn cầu, đây là một bước nhảy rất lớn.
Kỷ lục trải khắp hành tinh
Các kỷ lục không chỉ giới hạn ở một khu vực mà xuất hiện trên quy mô toàn cầu:
- Đây là tháng thứ hai liên tiếp kỷ lục độ ẩm khí quyển toàn cầu bị phá vỡ.
- Kỷ lục độ ẩm được ghi nhận tại nhiều vùng từ xích đạo đến hai cực, chiếm khoảng 10% diện tích hành tinh.
- Khoảng 17% diện tích Trái Đất có lượng mưa tháng thuộc nhóm 10% cao nhất lịch sử, cũng là một kỷ lục đối với tháng 9.
Dù lượng hơi ẩm trong khí quyển không tỷ lệ thuận hoàn toàn với lượng mưa, độ ẩm cao làm tăng khả năng xảy ra mưa cực đoan khi có tác nhân như front lạnh hay vùng áp thấp “vắt” hơi nước ra khỏi không khí.
El Niño mạnh nhất lịch sử và Trái Đất nóng lên
Hai yếu tố cùng lúc đẩy độ ẩm khí quyển lên cao. Thứ nhất là hiện tượng El Niño đang diễn ra, được xác nhận đã đạt mức mạnh nhất từng ghi nhận.
El Niño làm nóng bề mặt biển rộng lớn ở Thái Bình Dương, tăng lượng hơi nước bốc lên khí quyển.
Thứ hai là nhiệt độ toàn cầu tăng do biến đổi khí hậu. Theo nguyên lý vật lý, không khí ấm hơn có thể chứa nhiều hơi nước hơn, khoảng 7% cho mỗi độ C tăng thêm. Khi hai yếu tố cộng hưởng, bầu khí quyển trở thành “bể chứa” hơi nước khổng lồ, sẵn sàng trút xuống thành những trận mưa lớn.
Năm 2027 có thể phá kỷ lục
Năm 2024 từng là năm phá kỷ lục về độ ẩm khí quyển, với những tác động nghiêm trọng trên khắp thế giới, từ lũ lụt chết người đến thiệt hại hạ tầng. Theo The Washington Post, nhiều khả năng năm 2027 sẽ vượt kỷ lục này, kéo theo thêm nhiều trận mưa cực đoan.
Điều này đặt ra yêu cầu cấp bách với các quốc gia trong việc chuẩn bị ứng phó: nâng cấp hệ thống thoát nước, cảnh báo sớm lũ lụt và quy hoạch đô thị phù hợp. Những con số kỷ lục không còn là dữ liệu trừu tượng, mà là lời cảnh báo về các thảm họa có thể xảy ra.















