Các cuộc bố ráp lật mặt mạng lừa đảo tại Forest City
Cảnh sát Malaysia đã tiến hành bắt giữ 335 người trong các cuộc đột kích diễn ra ngày 15/7 tại 32 căn hộ và biệt thự sang trọng thuộc dự án Forest City, Johor, sau khi phát hiện hai đường dây lừa đảo trực tuyến quy mô lớn hoạt động trong khu vực này. Trong số những người bị bắt giữ có 309 người Trung Quốc, 19 người Indonesia, bốn người Myanmar và ba người Malaysia, với độ tuổi từ 20 đến 58.
Mục đích và phương thức lừa đảo
Những nghi phạm bị cáo buộc điều hành các hình thức gian lận như đầu tư tiền ảo giả, lừa tình qua mạng và mạo danh các văn phòng luật sư, tấn công các nạn nhân ở nước ngoài. Các căn hộ bị sử dụng dưới tên một công ty, trong khi các biệt thự đứng tên cá nhân. Một số nghi phạm từng làm việc tại các trung tâm lừa đảo ở nước ngoài. Cảnh sát đang phối hợp với Interpol để truy tìm các đối tượng cầm đầu chủ mưu.
Thách thức quản lý trong khu kinh tế đặc biệt
Forest City là khu tài chính đặc biệt đầu tiên của Malaysia, nằm trong khuôn khổ Khu kinh tế đặc biệt Johor-Singapore. Chính phủ Malaysia khuyến khích đầu tư bằng các ưu đãi thuế và chính sách visa ưu tiên nhằm thu hút các văn phòng gia đình và lao động có giá trị cao. Ủy ban Chứng khoán Malaysia đã cấp phép có điều kiện cho sáu gia đình với tổng tài sản gần 400 triệu ringgit (97,7 triệu USD), mục tiêu tăng lên 2 tỷ ringgit vào cuối năm 2026.
Dự án trị giá 100 tỷ USD do nhà phát triển Trung Quốc Country Garden và đối tác Malaysia Esplanade Danga 88 khởi xướng năm 2014, dự kiến sẽ phát triển trên bốn đảo nhân tạo với khoảng 700.000 cư dân vào năm 2035. Tuy nhiên, chỉ mới hoàn thành một đảo và có khoảng 20.000 người sinh sống đến năm 2025 do các yếu tố như kiểm soát vốn của Trung Quốc, thay đổi chính sách, đại dịch và khủng hoảng nợ của Country Garden kéo dài sự phát triển.
Ảnh hưởng của môi trường sống pha trộn và quản lý lỏng lẻo
Chuyên gia về tội phạm học P. Sundramoorthy nhận định các đợt bắt giữ không chỉ nổi bật về số lượng bắt giữ mà còn cho thấy cách thức các mạng lưới tội phạm tổ chức khai thác các khu phức hợp đa chức năng, nơi có tính ẩn danh cao, người dân thay đổi thường xuyên và giám sát xã hội không chặt chẽ.
Forest City với số lượng lớn các căn hộ, cư dân quốc tế và tỷ lệ cư trú không đồng đều, giảm khả năng giám sát truyền thống tại các vùng dân cư lâu đời. Các nhóm tội phạm phân chia hoạt động tại nhiều địa điểm để giảm nguy cơ bị phát hiện nếu một vị trí bị kiểm tra. Hợp đồng thuê nhà được làm giả, liên lạc mã hóa và thay đổi nhân sự liên tục càng gia tăng khó khăn cho công tác phát hiện.
Đồng thời, bà Munira Mustaffa, giám đốc điều hành hãng tư vấn an ninh Chasseur Group, cho rằng dân số quốc tế di chuyển nhanh ảnh hưởng tới khả năng quản lý dựa trên cư dân đăng ký và cấu trúc khu phố truyền thống. Sự tồn tại của chủ nhà vắng mặt, việc cho thuê ngắn hạn phức tạp và khó xác định ai thực sự đang ở trong các tòa nhà khiến việc kiểm soát trở nên thách thức.
Các vụ án đa ngôn ngữ liên quan đến nạn nhân quốc tế và dòng tiền xuyên biên giới đòi hỏi sự phối hợp pháp lý quốc tế và phân tích tài chính phức tạp, làm áp lực thêm cho lực lượng chức năng địa phương vốn quen xử lý cộng đồng nhỏ hơn.
Liên quan đến các vấn đề khác tại Forest City
Hai đường dây lừa đảo không liên quan đến Network School, một cộng đồng công nghệ sống chung độc lập tại Forest City, vừa bị đình chỉ hoạt động vào tháng 7 sau khi Hội đồng Thành phố Iskandar Puteri thu hồi giấy phép kinh doanh vì vi phạm quy định liên quan đến giấy phép và mục đích sử dụng địa điểm. Cộng đồng này bị điều tra do nghi ngờ có người Israel sử dụng hộ chiếu nước thứ hai nhập cảnh Malaysia. Thủ tướng Anwar Ibrahim cảnh báo sẽ trục xuất ngay lập tức nếu phát hiện người Israel trong khu.
Cơ quan nhập cư Malaysia chưa phát hiện việc giả mạo hộ chiếu nhưng đang truy tìm 19 trên 430 người nước ngoài liên quan mà chưa xác định được di biến động. ông Onn Hafiz Ghazi, Thủ hiến Johor, khẳng định mọi điểm yếu hay lạm dụng hệ thống nhập cư phải được xử lý kịp thời, cương quyết và không nhân nhượng.
Hệ quả từ các khu kinh tế đặc biệt và đánh giá từ giới chuyên gia
Nhiều nghiên cứu và tổ chức quốc tế cảnh báo khu vực ưu đãi đặc biệt với các quy trình đơn giản và quyền hạn phân tán có thể tạo điều kiện cho hoạt động bất hợp pháp do thiếu minh bạch và thực thi chưa đồng bộ. Bài nghiên cứu đăng trên British Journal of Criminology năm 2023 cho thấy cấu trúc không gian và quản lý đặc thù của các khu kinh tế này tạo ra hình thức tội phạm phức tạp, gồm buôn bán phi pháp và che giấu tài sản.
Nhóm Công tác Hành động Tài chính (FATF) cũng cảnh báo tình trạng giám sát yếu kém, hồ sơ chủ sở hữu kém và sự phối hợp hạn chế khiến các khu thương mại tự do dễ bị lợi dụng cho rửa tiền.
Một nghiên cứu tập trung vào Trung Quốc công bố trên Journal of Economic Geography tháng 2 nhận định khu kinh tế đặc biệt làm tăng tỷ lệ phạm tội địa phương tới 27,9%, chủ yếu do các căng thẳng xã hội từ di cư. Tuy nhiên kết quả chỉ mang tính tham khảo riêng cho Trung Quốc.
Phản hồi từ nhà phát triển và chuyên gia địa ốc
Nhà phát triển Forest City hoan nghênh các cuộc bố ráp và cam kết hợp tác đầy đủ với các cơ quan chức năng. Họ ủng hộ việc thành lập một đơn vị cảnh sát thường trực nhằm nâng cao khả năng phòng chống tội phạm, ứng phó khẩn cấp và tăng cường niềm tin của công chúng.
Chuyên gia tư vấn bất động sản Samuel Tan nhận định các vụ việc gần đây là bước khó khăn trong quá trình chuyển đổi đô thị, không phải lỗi hệ thống. Ông cho rằng Forest City cần nâng cấp từ quản lý dân cư thông thường lên quản lý khu vực thương mại quy mô lớn, đặc biệt siết chặt kiểm tra các hợp đồng thuê doanh nghiệp, xác minh chủ sở hữu thực và giám sát việc sử dụng bất động sản để hoạt động văn phòng.
Hội đồng thành phố Iskandar Puteri chưa trả lời câu hỏi về việc các căn nhà bị bố ráp có được phép sử dụng cho mục đích thương mại hay không, cũng như có rà soát các bất động sản khác trong khu vực hay không.












