Pin cát công nghiệp lớn nhất thế giới tại Phần Lan

Tại thị trấn Pornainen thuộc miền Nam Phần Lan, một hệ thống lưu trữ nhiệt khổng lồ bằng cát đã được triển khai nhằm giải quyết vấn đề lớn nhất của năng lượng tái tạo là tính không liên tục trong sản xuất điện. Cơ sở này cao 13 mét, rộng 15 mét, chứa 2.000 tấn đá xà phòng nghiền mịn dùng để lưu trữ năng lượng sạch dưới dạng nhiệt. Sức chứa nhiệt của hệ thống lên tới 100 megawatt-giờ, đủ cung cấp nhiệt cho 5.000 cư dân Pornainen trong gần một tháng vào mùa hè và khoảng một tuần vào mùa đông.

Dự án do công ty nhiệt vùng Loviisan Lämpö của Phần Lan đặt hàng và Polar Night Energy phát triển, khởi động năm ngoái nhằm thúc đẩy công nghệ sản xuất nhiệt linh hoạt và giảm phát thải từ mạng lưới sưởi địa phương. Theo Polar Night Energy, dự án đã giúp giảm gần 70% lượng khí nhà kính phát sinh từ mạng sưởi và giảm 60% sử dụng mùn cưa làm nhiên liệu. Nhà máy mùn cưa hiện hữu vẫn duy trì hoạt động như hệ thống dự phòng và xử lý tải đỉnh.

Nguyên lý hoạt động và lợi ích môi trường

Trước đó, Pornainen phụ thuộc vào đốt dầu và mùn cưa để cung cấp nhiệt. Quá trình chuyển đổi sang pin cát giúp thị trấn có thể sưởi ấm mà không cần đốt cháy nhiên liệu trong phần lớn năm.

Advertisement300 × 250

Công nghệ pin cát hoạt động tương tự một bình giữ nhiệt khổng lồ, tận dụng điện dư thừa từ gió và mặt trời để làm nóng cát đến nhiệt độ rất cao, được giữ trong hầm cách nhiệt kín. Nhiệt này sau đó được giải phóng dần qua bộ trao đổi nhiệt để cung cấp nước nóng cho hệ thống sưởi trung tâm.

Annette Höglund-Dönnes, Giám đốc Thương mại Polar Night Energy, giải thích quy trình gồm ba bước: nhận điện giá rẻ để làm nóng cát, lưu trữ nhiệt trong thời gian dài, và giải phóng nhiệt khi cần, thường vào lúc điện đắt đỏ. Điều này giúp tối ưu chi phí, tận dụng điện giá thấp ban đêm để sưởi ấm vào ban ngày khi nhu cầu cao. CEO Tommi Eronen nhấn mạnh sự thay đổi từ nhà máy điện quy mô lớn sang sản xuất năng lượng từ gió và mặt trời, đòi hỏi các giải pháp lưu trữ dung lượng lớn không phụ thuộc nguyên liệu hiếm như pin lithium-ion.

Tiềm năng mở rộng và nhận định chuyên gia

Dự án tại Pornainen lớn hơn gấp 10 lần phiên bản thử nghiệm ra mắt năm 2022 tại Phần Lan, cho thấy tiềm năng công nghệ pin cát trong việc giảm phát thải trong nước và toàn cầu. Trong khi pin truyền thống như lithium-ion có hạn chế về thời gian lưu trữ, pin cát có thể lưu trữ nhiệt trong nhiều ngày, thậm chí tuần, mang lại sự ổn định cho mạng năng lượng tái tạo.

Giáo sư Jan Rosenow thuộc Đại học Oxford nhận định công nghệ lưu trữ nhiệt điện như pin cát có lợi thế không cần vật liệu hiếm, có thể nạp khi điện giá thấp và xả khi cần nhiệt, giúp kéo dài thời gian lưu trữ hơn nhiều so với pin lithium-ion. Điều này hỗ trợ giải quyết vấn đề biến động nguồn cung của điện mặt trời và gió, vốn bị ảnh hưởng bởi điều kiện thời tiết.

Triển vọng ứng dụng quốc tế và tương lai công nghệ

Annette Höglund-Dönnes cho biết Polar Night Energy đã nhận được liên hệ từ các đội nhóm trên mọi châu lục, đặc biệt các khu vực phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch như than đá và dầu mỏ, thể hiện nhu cầu cao với công nghệ này. Bộ trưởng Khí hậu Phần Lan Sari Multala ca ngợi dự án như một ví dụ sáng tạo, truyền cảm hứng trong việc giải quyết thách thức lưu trữ năng lượng.

Mikko Paajanen, CEO Loviisan Lämpö, cho biết pin cát giúp tách biệt việc mua điện và sản xuất nhiệt, tạo điều kiện cung cấp nhiệt ổn định trong mùa đông kéo dài một tuần chỉ với một lần sạc, và lâu hơn một tháng trong mùa hè. Công ty đặt mục tiêu sản xuất 55-60% nhiệt cho mạng lưới địa phương trong những tháng đầu năm nay, tăng so với 30% vào năm 2025.

Bên cạnh đó, Polar Night Energy đang phát triển các giải pháp tiềm năng cho việc sử dụng điện trực tiếp trong tương lai, điều có thể mở ra bước đột phá mới cho công nghệ này.

Pin cát lớn tại Pornainen không chỉ là minh chứng cho sự đổi mới trong lĩnh vực lưu trữ năng lượng tái tạo mà còn góp phần giảm phát thải khí nhà kính hiệu quả, hướng tới mục tiêu chuyển đổi năng lượng bền vững trên toàn cầu.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Pin cát tại Pornainen cung cấp nhiệt sạch, đáp ứng nhu cầu sưởi của 5.000 dân trong một tháng mùa hè và một tuần mùa đông.
  • Dự án giúp giảm 70% khí thải nhà kính và cắt giảm 60% sử dụng mùn cưa trong hệ thống sưởi địa phương.
  • Pin cát lưu trữ nhiệt lâu dài, giúp sử dụng điện mặt trời và gió hiệu quả hơn vào thời điểm giá thấp.
  • Công nghệ không cần vật liệu hiếm, khác với pin lithium-ion truyền thống, giảm áp lực khai thác tài nguyên.
  • Polar Night Energy đã nhận được quan tâm từ nhiều khu vực trên thế giới, đặc biệt những nơi phụ thuộc nhiên liệu hóa thạch.

Đăng ký bản tin QMVN