Sắc lệnh nhắm thẳng vào giá diesel
Theo hai nguồn tin am hiểu vấn đề, sắc lệnh có thể được công bố sớm nhất vào thứ Hai, 5/10. Hãng Bloomberg là bên đầu tiên đưa tin về kế hoạch này. Mục tiêu rất rõ ràng: hạ nhiệt giá diesel, loại nhiên liệu gắn liền với hoạt động vận tải hàng hóa và vì thế ảnh hưởng trực tiếp đến giá cả của gần như mọi mặt hàng trên kệ siêu thị.
Theo Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA), giá diesel trung bình toàn quốc lập đỉnh 6,52 USD mỗi gallon ngày 22/9 và vẫn ở mức 6,37 USD vào ngày 2/10. Với những tài xế xe tải đường dài, những trang trại và doanh nghiệp logistics, mỗi xu tăng thêm đều nhanh chóng chuyển thành chi phí của người tiêu dùng.
Những biện pháp có thể được đưa ra
Các nguồn tin cho biết sắc lệnh sẽ bao gồm nhiều cách thức khác nhau để mở rộng nguồn cung diesel cho thị trường, trong đó có:
- Nới lỏng giới hạn đối với diesel nhuộm đỏ, loại nhiên liệu miễn thuế vốn chỉ được dùng cho máy nông nghiệp và một số phương tiện không chạy trên đường bộ.
- Giao Bộ Giao thông Vận tải phối hợp với chính quyền các bang để miễn thuế đối với diesel dùng cho phương tiện giao thông đường bộ.
- Các biện pháp khác nhằm đưa thêm nguồn cung diesel ra thị trường trong ngắn hạn.
Diesel nhuộm đỏ vốn được đánh dấu bằng màu để cơ quan chức năng dễ phát hiện việc sử dụng sai mục đích trên đường. Việc nới lỏng quy định này có thể giúp giảm chi phí nhanh, nhưng cũng đặt ra câu hỏi về nguồn thu thuế dành cho bảo trì đường sá và về khả năng giám sát thực thi.
Từ chiến sự đến trạm xăng
Giá diesel tăng vọt không phải hiện tượng riêng của nước Mỹ. Chiến sự liên quan đến Iran và Ukraine đã kéo theo các cuộc tấn công vào nhà máy lọc dầu ở Nga và Trung Đông, đẩy giá dầu thô, nguyên liệu để sản xuất diesel, lên cao. Châu Âu cũng ghi nhận giá diesel ở mức kỷ lục.
Thị trường còn chịu thêm áp lực khi Nga cấm xuất khẩu diesel do các đợt tấn công bằng drone của Ukraine nhằm vào nhà máy lọc dầu. Những khách hàng quen thuộc của diesel Nga như Thổ Nhĩ Kỳ và các nước Mỹ Latinh buộc phải cạnh tranh với châu Âu để giành từng thùng nhiên liệu còn lại trên thị trường thế giới.
Nước đi ngoại giao với G7
Hôm thứ Sáu tuần trước, nhóm G7 do Pháp giữ chức chủ tịch luân phiên đã tuyên bố xả 100 triệu thùng dầu và sản phẩm nhiên liệu thông qua Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) trong vòng bốn tháng, với lượng diesel lớn được ưu tiên đưa ra trong 20 ngày đầu. Quyết định đến sau sức ép từ ông Trump, người từng cân nhắc cấm xuất khẩu diesel của Mỹ, và sau cuộc điện đàm với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron.
Châu Âu vừa đồng ý xả một lượng khổng lồ dầu diesel từ kho dự trữ dồi dào của họ. Quá trình này sẽ bắt đầu ngay lập tức.
Thông báo khiến giá diesel kỳ hạn giảm hơn 4%, và các nước G7 cam kết không hạn chế xuất khẩu năng lượng sang nhau. Tuy nhiên, vẫn chưa rõ bao nhiêu phần trong 100 triệu thùng là nguồn cung hoàn toàn mới, và bao nhiêu chỉ là việc thực hiện cam kết trong thỏa thuận toàn cầu hồi tháng 3.
Bài toán chính trị trước ngày bầu cử
Giá diesel cao là một rủi ro đối với ông Trump trước cuộc bầu cử ngày 3/11. Với cử tri, giá nhiên liệu là thước đo kinh tế dễ cảm nhận nhất: nó hiện diện ở mỗi lần đổ xăng, mỗi hóa đơn thực phẩm và mỗi chi phí vận chuyển của doanh nghiệp nhỏ.
Các biện pháp miễn thuế có thể mang lại tác động nhanh, nhưng giới phân tích thường lưu ý rằng chúng chỉ xử lý phần ngọn. Chừng nào nguồn cung toàn cầu còn bị gián đoạn bởi xung đột, giá diesel vẫn sẽ phụ thuộc vào diễn biến ở những chiến trường cách nước Mỹ hàng nghìn cây số.
















