Cái ôm ở sân bay Thâm Quyến
Tại sân bay, ông Tập và ông Trump ôm nhau thoáng chốc, trao đổi vài lời rồi cùng bước tới đoàn xe. Đây là cử chỉ đáp lễ việc ông Trump ra đón ông Tập tại Căn cứ Liên hợp Andrews hồi tháng 9. Theo Tân Hoa xã, ông Trump nói mọi cuộc gặp với ông Tập đều “rất dễ chịu”, còn nhà lãnh đạo Trung Quốc cho biết mong được thảo luận về quan hệ Trung – Mỹ, hợp tác châu Á – Thái Bình Dương và cục diện toàn cầu.
Sau đó, hai nhà lãnh đạo cùng ông Putin và các nguyên thủ khác tới địa điểm hội nghị để bắt tay, chụp ảnh chung và dự tiệc chiêu đãi. Một quan chức Mỹ và các quan chức cấp cao Nga cho biết ông Trump cũng sẽ gặp riêng ông Putin, dù phía Nga khẳng định không có kế hoạch đàm phán song phương toàn diện.
Trung Quốc là đất nước của lễ nghi và có truyền thống đáp lễ.
Ông Tập giương ngọn cờ thương mại tự do
Bài phát biểu khai mạc của ông Tập được đưa ra chỉ ít ngày sau khi Washington công bố thêm hạn chế đối với khả năng tiếp cận chip AI tiên tiến của Trung Quốc từ các công ty như Nvidia. Theo CNN, quy định mới của Bộ Thương mại Mỹ siết xuất khẩu tới các trung tâm dữ liệu ở nước ngoài cung cấp năng lực tính toán đáng kể cho các công ty có trụ sở tại những nước bị Mỹ cấm vận vũ khí như Trung Quốc, Iran và Nga. Bắc Kinh tuyên bố sẽ trả đũa, khiến thỏa thuận đình chiến thương mại vốn mong manh thêm phức tạp.
Ông Tập khẳng định Trung Quốc sẽ tiếp tục đầu tư vào công nghiệp và công nghệ mới, đồng thời hạ thuế quan, mở cửa thị trường hơn nữa. Tuy nhiên, các đối tác phương Tây chỉ trích Bắc Kinh duy trì thặng dư thương mại hơn 1.000 tỷ USD mỗi năm nhờ các chính sách hỗ trợ sản xuất, đổi lại bằng thiệt thòi cho người tiêu dùng. Ông George Chen thuộc The Asia Group nhận định thông điệp của ông Tập nhiều khả năng sẽ được nhiều nước Nam bán cầu đồng tình.
Chúng ta phải kiên định bảo vệ hệ thống thương mại đa phương dựa trên luật lệ, lấy Tổ chức Thương mại Thế giới làm nòng cốt, ủng hộ thương mại và đầu tư tự do, cởi mở.
Ông Putin và “những bá chủ cũ”
Ông Putin bước lên diễn đàn ngay sau ông Tập, trong bối cảnh Ukraine vừa làm tê liệt cây cầu đường bộ Kerch nối Crimea với Nga – đòn giáng mạnh vào cuộc chiến đã kéo dài bốn năm của Moskva. Ông cho rằng châu Âu đang trong tình trạng “suy thoái nhục nhã” và các lệnh trừng phạt chống Nga đã phản tác dụng.
Theo ông Putin, trừng phạt, thuế quan và hạn chế xuất khẩu có thể vẫn mang tính răn đe nhất định, nhưng không thể ngăn cản đà tăng trưởng, càng không thể nghiền nát nền kinh tế của đối thủ.
Kinh nghiệm cho thấy các công cụ truyền thống của sự thống trị kinh tế và cưỡng ép trên thực tế phần lớn đã hết thời, khi chúng mất đi phần lớn sức mạnh đe dọa.
Những vị khách không mấy vui vẻ
Không phải ai cũng nhận được sự chào đón nồng hậu ở Thâm Quyến. Bầu không khí ấy lộ rõ qua nhiều chi tiết:
- Lãnh đạo Australia, Canada, Hàn Quốc và nhiều nước khác được đón bằng vũ công và đội danh dự, nhưng Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi hạ cánh mà không có bất kỳ nghi lễ chào mừng nào.
- Hôm 17/11, Đài Loan và Nhật Bản cùng cảnh báo về việc máy bay Nga xâm nhập không phận của họ.
- Một số thủ đô châu Âu và châu Á lo ngại các cường quốc quân sự lớn nhất thế giới sẽ phớt lờ lợi ích của họ, và so sánh cuộc gặp ba bên với Hội nghị Yalta năm 1945.
Một giờ cho chiếc bàn ba bên
Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết cuộc gặp ba bên được dành một giờ. Moskva gạt bỏ những so sánh với Yalta là “trò chơi của các nhà khoa học chính trị”, nhưng thừa nhận cuộc gặp sẽ có tác động lớn tới thế giới, còn Bắc Kinh nói cuộc gặp sẽ thúc đẩy hòa bình. Tại Manila trước đó, ông Trump cam kết tăng cường hợp tác quốc phòng với Philippines giữa lúc nước này căng thẳng với Bắc Kinh ở Biển Đông, đồng thời gợi ý khả năng gặp nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un tại Trung Quốc, dù điều này chưa được xác nhận. Ông Putin mô tả thế giới đang “hỗn loạn” nhưng tin rằng bất đồng có thể được giải quyết khi “ngồi vào bàn”.
Vì vậy, tôi kỳ vọng cuộc gặp ba bên sắp tới sẽ mang lại lợi ích tiềm năng lớn.

















