Đợt bão kéo dài gây thiệt hại nghiêm trọng khắp Chile
Trong những ngày qua, Chile đã trải qua một đợt thời tiết cực đoan, lần đầu tiên trong nhiều thập kỷ. Các hệ thống gió mùa kết hợp với một dòng khí quyển mạnh đã mang tới lượng mưa bất thường trải dài từ phía Bắc Chico đến phía Nam nước này. Những trận mưa này đã gây ra lũ lụt, sông vượt bờ, lở đất, sóng lớn và gió mạnh phá hủy nhiều khu vực, ảnh hưởng hàng nghìn người.
Ở các vùng vốn thiếu nước như Coquimbo và Atacama, chỉ trong vòng hai ngày mưa đã bằng lượng nước của cả năm. Dù thiệt hại lớn, hiện tượng này cũng giúp bổ sung nước cho các hồ chứa từng cạn kiệt, cũng như mang tuyết trở lại vùng Andes ở khu trung tâm. Đây là một sự kiện hiếm thấy trong bối cảnh hạn hán dai dẳng.
Tác động kép: Thiên tai phá hủy và nguồn nước hồi sinh
Phân tích của Cơ quan Phòng chống và Ứng phó Thảm họa Quốc gia Chile (Senapred) cho thấy thiệt hại nặng nề với ít nhất 13 ca tử vong được xác nhận, còn 3 trường hợp khác đang được điều tra có liên quan đến đợt mưa. Hàng chục nghìn người bị ảnh hưởng, nhiều người phải sơ tán, hơn 100.000 người từng bị cô lập trong thời gian cao điểm của cơn bão.
Vùng Coquimbo và Atacama chịu thiệt hại nặng nề nhất, tuy nhiên tác động lan rộng từ các khu vực Valparaíso đến Los Lagos. Hệ thống cung cấp nước sinh hoạt ở nhiều vùng nông thôn bị tê liệt do hư hại và đội ứng cứu vẫn đang khắc phục điện lực và giao thông bị gián đoạn do sạt lở và gãy đổ.
Những cảnh tượng thời tiết khắc nghiệt chưa từng thấy
Sự kết hợp của mưa kéo dài, gió mạnh, sóng biển cao cùng các hiện tượng lũ lụt đã tạo ra một chuỗi thảm họa đa chiều. Một hiện tượng vòi rồng biển cũng được ghi nhận tại Pichilemu. Các tuyến đường bị phá hủy với mố cầu bị xói mòn, các sông ngòi thường nhỏ bé bỗng trở nên hung dữ, dòng chảy mạnh khiến nhiều khu dân cư ngập lụt và đất nông nghiệp chìm trong nước.
Tại Atacama, lượng tuyết lớn trên dãy Andes làm một số khu vực bị cô lập, trong khi Coquimbo chứng kiến nhiều vụ lở đất làm thay đổi cảnh quan. Việc dọn dẹp đất đá, bùn và vật liệu trầm tích vẫn đang được ưu tiên để khôi phục lại cuộc sống bình thường.
Dữ liệu thời tiết ghi nhận mức mưa kỷ lục
Chuyên gia khí hậu Martín Jacques từ Đại học Concepción cho biết đây là một sự kiện thời tiết cực đoan với độ kéo dài và phạm vi ảnh hưởng rộng lớn, vượt xa một trận bão đơn lẻ. Lượng mưa tháng 7 ở sân bay La Florida của thành phố La Serena lên tới 176,4 mm, gấp hơn 10 lần mức trung bình lịch sử 17,1 mm, gần bằng kỷ lục mưa tháng 7 năm 1984.
Tại các địa phương như Monte Patria, El Tololo, Salamanca và Ovalle, lượng mưa cũng đạt mức cực kỳ cao so với bình thường cho những vùng thường xuyên hạn hán này, lần lượt là 171 mm, 151 mm, 127 mm và 114 mm. Dòng khí quyển mạnh đã xâm nhập sâu vào lưu vực và dãy núi, kích hoạt nhiều dòng chảy về mực nước đột ngột.
Phục hồi nguồn nước và tuyết trên dãy Andes
Dù gây ra thiệt hại, cơn mưa cũng như nguồn nước quý giá giúp hồi phục các hồ chứa ở vùng Coquimbo. Mức chứa chung trong các hồ đập đã tăng từ khoảng 10% lên gần 30%. Nhiều hồ như Recoleta và Culimo đạt khoảng 80% công suất, Corrales 78%, El Bato 63% và Cogotí 50%. Tuy nhiên, hai hồ lớn là Puclaro và La Paloma vẫn thấp, chỉ đạt khoảng 17%.
Sự trở lại của tuyết trên các ngọn núi Andes cũng mang lại hy vọng lớn, với độ dày tuyết trung bình tăng 51% so với mức bình quân nhiều năm. Tại khu vực Cerro Olivares tuyết dày 120 cm so với 19 cm thông thường, Quebrada Larga lên 180 cm so với 42 cm trước đây. Lượng tuyết này sẽ giúp duy trì dòng chảy dài hạn cho mùa xuân và mùa hè.
Tại vùng Valparaíso, hồ chứa nước Peñuelas cũng tăng mức nước, giúp phục hồi hệ sinh thái và hỗ trợ quá trình tái tạo rừng tự nhiên, mặc dù thiệt hại tại các khu bảo tồn vẫn buộc chính quyền phải đóng cửa công viên tạm thời.
Nguyên nhân và thách thức quản lý rủi ro
Các chuyên gia cho biết hiện tượng El Niño đã góp phần làm tăng khả năng xuất hiện các hệ thống gió mùa vào khu vực miền Trung và Bắc Chile. Tuy nhiên, đó không phải nguyên nhân duy nhất. Sự kết hợp giữa dòng khí quyển dày đặc, một quỹ đạo thuận lợi của các front và độ ẩm dồi dào đã tạo thành cơn mưa khủng khiếp này.
Theo Paula Santibáñez từ Trung tâm Agrimed Đại học Chile, biến đổi khí hậu đóng vai trò nền tảng khi khiến bầu khí quyển ấm hơn, có thể tích trữ nhiều hơi nước hơn, dẫn đến những trận mưa lớn và dữ dội hơn trong điều kiện thời tiết phù hợp. Những chu kỳ như dao động Nam Cực và Madden-Julian cũng gia tăng độ ẩm và mưa.
Hậu quả kéo dài và các nỗ lực khắc phục
Mặc dù mưa đã ngừng, tình trạng khẩn cấp vẫn chưa chấm dứt. Đất vẫn bão hòa nước, các dòng suối tiếp tục hoạt động, và cơ sở hạ tầng bị hư hại khiến nguy cơ lở đất, sạt lở và ngập lụt tái diễn rất cao.
Chính quyền và lực lượng cứu hộ đang tập trung vào việc khôi phục giao thông, cung cấp điện và nước sạch, xây dựng lại cầu đường bị hư hại và tái kết nối các vùng bị cô lập. Chile bước vào phần cuối mùa đông với sự cảnh giác cao khi nguy cơ mưa to tiếp tục đe dọa nhiều khu vực trong những tuần tới.
Những điều bổ ích rút ra từ bài viết
- Đợt bão tháng 7 tại Chile gây thiệt hại nặng nề với hơn 13 người thiệt mạng và hàng chục nghìn người bị ảnh hưởng.
- Lượng mưa tại một số khu vực như La Serena gấp hơn 10 lần mức trung bình lịch sử, gần bằng kỷ lục năm 1984.
- Các hồ chứa nước ở vùng Coquimbo phục hồi đáng kể, tăng từ 10% lên đến 30% công suất.
- Biến đổi khí hậu cùng hiện tượng El Niño góp phần tạo nên đợt mưa lớn, gây thách thức cho công tác phòng chống thiên tai.
- Hậu quả của bão kéo dài khiến công tác khắc phục hạ tầng, cung cấp điện nước diễn ra trong nhiều tuần.
Đăng ký bản tin QMVN
Bản tin buổi sáng mỗi ngày - chỉ những bài đáng đọc, không spam.







