Vở diễn như nghi lễ kết nối trong không gian nghệ thuật
“Los ritos son en el tiempo lo que la morada es en el espacio” (Nghi lễ trong thời gian giống như nhà ở trong không gian) – lời Antoine de Saint Exupery từng viết, có thể giúp hiểu rõ tính thiêng liêng của buổi trưa Chủ nhật tại Parque Patricios, nơi vở kịch Santa Mesa trở thành một nghi thức gắn kết người xem. Từ lần ra mắt năm 2025, vở diễn này luôn được đón nhận nồng nhiệt với đầy đủ khán giả trong mỗi suất, nhiều người xem đến vài lần vì cảm nhận “tại đây có gia đình”. Ngôi nhà của Los Pompas Club de Artes tại Avenida Brasil 2640 trở thành không gian kết nối giữa nghệ thuật và cộng đồng.
Câu chuyện qua kịch bản một diễn viên và đạo cụ biểu tượng
Agustina Ruiz Barrea thủ vai María Antonia trong Santa Mesa , kể câu chuyện gia đình bằng ngôn ngữ rối vật thể và ký ức cá nhân mang đậm tính tập thể. Câu chuyện không chỉ phản ánh hành trình di cư, khủng hoảng xã hội và chế độ độc tài, mà còn nhìn nhận sự mất mát không gian giao lưu thế hệ trong đời sống hiện đại. Qua bàn tay khéo léo của người diễn viên, các vật dụng như đĩa, giấy và dao dĩa trở thành biểu tượng gợi trí tưởng tượng sâu sắc: khăn trải bàn hóa thành đại dương, bình cà phê biến thành chốn trú ẩn để hóa trang bằng son môi trộm được. Bối cảnh dẫn dắt người xem đặt câu hỏi đầy nuối tiếc về sự thay đổi của thời gian: “Chuyện gì đã xảy ra với chúng ta?”
Nghệ thuật kết nối và bữa ăn chung như nghi thức cuối cùng
Dưới sự chỉ đạo của Manu Mansilla, Santa Mesa thể hiện đỉnh cao của sân khấu cộng đồng khi kết thúc bằng bữa trưa gồm mì với sốt cà chua tự làm, có lựa chọn không chứa gluten (không chứa TACC). Bữa ăn này là bước nối tiếp quan trọng để khán giả cùng nhau chia sẻ ký ức và suy ngẫm về những giá trị bị mất đi trong xã hội hiện đại. Tại bàn ăn, những mối quan hệ mới được hình thành, câu chuyện về gia đình, vai trò giới và nhớ thương trở nên sống động qua đối thoại thân mật. Phản hồi từ khán giả như “Tôi sẽ gọi điện cho mẹ tôi”, hay “Khi ăn mà ngước nhìn điện thoại mới thấy nhớ gia đình nhiều hơn” cho thấy sức mạnh của trải nghiệm này.
Quá trình sáng tạo và ý nghĩa sâu sắc của tác phẩm
Agustina Ruiz Barrea chia sẻ rằng ý tưởng Santa Mesa xuất phát từ cái nhìn về bàn ăn như nghi lễ thiết yếu của sự sống, nơi con người học hỏi, trao đổi và kết nối. Món quà của cha cô là chiếc bàn gia đình chứa đựng ký ức khiến cô cảm nhận sự vắng mặt sâu sắc trong những bữa ăn sau khi ông mất 14 năm trước.
Ngoài ra, bộ đồ ăn do bà cố mang từ châu Âu đến cũng góp phần tạo nên biểu tượng nghệ thuật trong tác phẩm. Việc phục hồi và nâng niu những vật dụng ấy trên sân khấu cho thấy sự mong muốn giữ gìn giá trị truyền thống đối với các nghi thức gia đình.
Buổi tổng duyệt cho thấy không thể thiếu bữa ăn cuối vở để hoàn thiện trải nghiệm tập thể. Mùi thơm của sốt cà chua phối kết hợp với nghệ thuật minh họa bằng hiện vật tạo ra sự chuyển hóa cảm xúc, từ khứu giác đến vị giác, đánh thức ký ức và khát khao của khán giả. Nhiều người xem cảm nhận đây là liệu pháp chữa lành cô đơn, gắn kết lại những mối quan hệ bị rạn nứt do đời sống hiện đại. Tác phẩm đề cao vai trò chính trị tiềm ẩn trong hành động ngồi lại bên bàn ăn cùng nhau, biến những khoảnh khắc tưởng đơn giản thành hành động cộng đồng có sức ảnh hưởng mạnh mẽ.
Thành quả và cộng tác trong quá trình thực hiện
Phần lớn các đạo cụ trong vở đều là vật thể dễ vỡ, đòi hỏi sự tập trung và tinh tế cao trong biểu diễn. Agustina Ruiz Barrea lần đầu tiên thử nghiệm dựng tính cách và sức sống cho các đồ vật trong sân khấu. Sự cộng tác giữa cô và đạo diễn Manu Mansilla, cùng với sự hỗ trợ từ ê-kíp Los Pompas gồm các nghệ sĩ thiết kế sân khấu, âm nhạc, ánh sáng và nhiếp ảnh tạo nên tổng thể nghệ thuật hài hòa, dù kinh phí giới hạn. Gia đình và bạn bè cũng góp phần trong phần phục vụ bữa ăn, củng cố tinh thần cộng đồng đặc trưng của vở diễn.
Đặc trưng của Los Pompas và sân khấu cộng đồng Argentina
Los Pompas là tổ chức văn hóa hoạt động tại Parque Patricios đã 24 năm, chuyên thực hiện các dự án sân khấu cộng đồng nhằm phục hồi vai trò của cộng đồng, tương tác liên thế hệ và đa dạng văn hóa. Thể loại này đặc trưng bởi sự kết hợp các thành phần dân cư đa dạng, tận dụng sân khấu để đặt câu hỏi về ước mơ và bản sắc chung của người dân.
Sân khấu cộng đồng có lịch sử phát triển mạnh mẽ ở Buenos Aires sau giai đoạn chế độ độc tài, tạo cảm hứng lan tỏa sang nhiều vùng lãnh thổ khác tại Argentina và khắp châu Mỹ Latinh. Với sự chuyển mình qua các cuộc khủng hoảng xã hội, Los Pompas và các tác phẩm như Santa Mesa đề cao sự giao lưu, kết nối để mở rộng tầm nhìn và tái hiện giấc mơ tập thể.
Thông tin biểu diễn
Santa Mesa được biểu diễn vào mỗi Chủ nhật lúc 12 giờ trưa tại Los Pompas Club de Artes, Avenida Brasil 2640, Parque Patricios, Buenos Aires. Vé vào cửa có giá 35.000 peso, đã bao gồm bữa ăn trưa.
Những điều bổ ích rút ra từ bài viết
- Santa Mesa tái hiện giá trị của các nghi lễ gia đình qua hình thức sân khấu một diễn viên với dụng cụ biểu tượng.
- Bàn ăn trong vở kịch mang ý nghĩa nghi lễ quan trọng, là không gian gắn kết và chuyển hóa ký ức.
- Bữa ăn sau buổi diễn tạo cơ hội kết nối, chia sẻ và chữa lành cộng đồng khán giả.
- Việc dựng hình tính cách cho vật thể sân khấu đánh dấu bước tiến trong nghệ thuật của Agustina Ruiz Barrea.
- Sân khấu cộng đồng Los Pompas duy trì truyền thống văn hóa và khơi gợi sự kết nối trong xã hội hậu độc tài.
Đăng ký bản tin QMVN
Bản tin buổi sáng mỗi ngày - chỉ những bài đáng đọc, không spam.











