Bản án 10 năm tù
Tội cấu kết với thế lực nước ngoài theo luật an ninh quốc gia có mức án tối đa là tù chung thân. Tại phiên tuyên án trước phòng xử chật kín người, Thẩm phán Tòa án Tối cao William Tam nhấn mạnh tính nghiêm trọng của hành vi.
*“Hình phạt phải tương xứng với mức độ nghiêm trọng của tội phạm.” — William Tam*
Theo thẩm phán, tòa cũng cần thể hiện sự phản đối của cộng đồng đối với âm mưu cấu kết với thế lực nước ngoài gây nguy hại cho an ninh quốc gia. Wong đã bị giam từ tháng 11/2020, khi nhận tội kích động và tổ chức một cuộc tụ tập trái phép trong các cuộc biểu tình năm 2019, và lẽ ra được trả tự do vào năm sau.
Cáo buộc và lời biện hộ
Theo tòa, các hành vi diễn ra từ ngày 1/7 đến 23/11/2020, thời điểm Hồng Kông đối mặt rủi ro cao về pháp quyền. Tại phiên điều trần tháng 9, bên công tố nhấn mạnh chiến dịch truyền thông và chính trị quốc tế của Demosisto, đảng chính trị nay đã giải thể mà Wong từng là lãnh đạo, nhằm kêu gọi trừng phạt Hồng Kông và Trung Quốc trong hai năm 2019 và 2020.
*“Tôi chưa bao giờ cổ súy Hồng Kông độc lập, cũng chưa bao giờ thúc đẩy “sự sụp đổ của Trung Quốc” hay thay đổi chế độ. Tôi cũng chưa bao giờ nhận tài trợ nước ngoài hay chi tiền thuê cố vấn chính trị nước ngoài.” — Joshua Wong*
Wong cho biết vào thời điểm đó anh tin rằng mình hành động trong khuôn khổ pháp luật, nhưng sau này mới nhận ra mình đã sai. Trước phiên tuyên án, anh mặc áo sơ mi xanh, đeo kính gọng tối màu và nhiều lần gật đầu chào những người trên hàng ghế công chúng.
Lập trường của Bắc Kinh
Bắc Kinh khẳng định luật an ninh quốc gia, được ban hành năm 2020 sau các cuộc biểu tình có lúc bạo lực, là cần thiết để khôi phục ổn định cho Hồng Kông. Các cuộc gặp của Wong với chính trị gia Mỹ, châu Âu và nhiều nơi khác đã khiến Bắc Kinh phản ứng gay gắt, gọi anh là “bàn tay đen” của thế lực nước ngoài.
Chính quyền Bắc Kinh và Hồng Kông cho rằng các vụ án theo luật an ninh quốc gia được xét xử theo đúng pháp luật, và việc kêu gọi nước ngoài trừng phạt là hành vi gây nguy hại cho an ninh quốc gia.
Phản ứng quốc tế
Vụ án của Wong và những người khác đang được các tổ chức nhân quyền quốc tế và một số nước phương Tây, châu Á theo dõi sát sao. Tổ chức Human Rights Watch gọi các cáo buộc nhằm vào Wong là “vô căn cứ”, trong khi nhiều nhóm vận động cho rằng luật an ninh quốc gia đã thu hẹp đáng kể không gian tự do dân sự tại thành phố.
Hồi tháng 2, ông trùm truyền thông Lê Trí Anh (Jimmy Lai), người chỉ trích Bắc Kinh mạnh mẽ nhất ở Hồng Kông, đã bị tuyên 20 năm tù với tội cấu kết với thế lực nước ngoài và kích động nổi loạn, sau một phiên tòa mang tính bước ngoặt gây ra nhiều chỉ trích quốc tế.
Từ thủ lĩnh sinh viên đến tù nhân
Wong là một trong những người trẻ có các hoạt động biểu tình về cơ bản đã bị đặt ra ngoài vòng pháp luật bởi luật an ninh quốc gia. Anh nổi tiếng từ khi còn là học sinh trung học và trở thành biểu tượng quốc tế của phong trào dân chủ Hồng Kông.
Bản án mới đồng nghĩa với việc Wong có thể phải ngồi tù thêm nhiều năm. Vụ án phản ánh sự thay đổi sâu sắc trong đời sống chính trị Hồng Kông kể từ năm 2020, và tiếp tục là điểm nóng trong quan hệ giữa Trung Quốc với các nước phương Tây.
