Hồng Kông hỗ trợ doanh nghiệp Trung Quốc đại lục vươn ra toàn cầu: liệu họ có thể thực sự thắng thế?

Khi nhà cung cấp hạ tầng số Runjian, niêm yết tại Thâm Quyến, mở rộng sang Trung Đông và Đông Nam Á thông qua Hồng Kông, việc thích nghi không chỉ là dịch giao diện phần mềm hay tuân thủ luật bảo mật dữ liệu. Công ty phải thay đổi cả cách làm việc, từ bỏ kỳ vọng rằng một nhân viên người Trung Quốc có thể làm bằng ba nhân viên bản địa, lắp phòng cầu nguyện, chuẩn bị đồ ăn halal và quy ước không ăn uống trước mặt đồng nghiệp đang nhịn ăn trong tháng Ramadan.

*“Khi mở rộng ra nước ngoài, doanh nghiệp phải làm nhiều hơn là chỉ mang sản phẩm và công nghệ đi. Chúng tôi cần tôn trọng văn hóa địa phương và thực sự hòa nhập vào thị trường. Nhập gia thì phải tùy tục.” — Athena Zhao Hua*

Từ khi bắt đầu vươn ra quốc tế qua Hồng Kông năm 2019, Runjian đã có mặt tại Indonesia, Thái Lan, Malaysia, Philippines và Singapore, với mảng kinh doanh quốc tế tăng trưởng kép 33% mỗi năm. Năm nay, công ty mở rộng sang Ả Rập Xê Út và lên kế hoạch tiến vào Kyrgyzstan, Kazakhstan. Tại Indonesia, Runjian dần thay thế lãnh đạo người Trung Quốc bằng các giám đốc bản địa am hiểu môi trường kinh doanh địa phương.

Lực lượng Đặc nhiệm GoGlobal được ra mắt tháng 10/2025 theo Báo cáo Chính sách của Trưởng Đặc khu John Lee. Theo Bộ trưởng Thương mại và Phát triển Kinh tế Hồng Kông Algernon Yau, 340 doanh nghiệp được hỗ trợ hoạt động trong các lĩnh vực logistics, xây dựng, tài chính và công nghệ; khoảng 30% muốn lập trung tâm quản lý ngân quỹ tại Hồng Kông để huy động vốn hoặc xử lý giao dịch ngoài khơi. Các công cụ hỗ trợ gồm:

*“Hồng Kông là nơi Đông gặp Tây. Chúng tôi đã có mối liên hệ tốt với thế giới phương Tây trong nhiều năm. Chúng tôi hiểu cách kinh doanh, hiểu văn hóa và ngôn ngữ của họ.” — Algernon Yau*

Với hơn 60 triệu doanh nghiệp vừa và nhỏ ở đại lục, ông Yau thừa nhận việc kết nối đúng doanh nghiệp với đúng thị trường là then chốt để tránh lãng phí công sức. Ông lấy ví dụ các công ty khai khoáng có thể thành công ở Uzbekistan hay Kazakhstan, nhưng sẽ không phù hợp ở nơi khác.

Các văn phòng của Hồng Kông ở nước ngoài xác định nhu cầu thị trường, rồi mời doanh nghiệp phù hợp đặt cơ sở, huy động vốn và tuyển dụng tại Hồng Kông trước khi vươn ra quốc tế.

Quá trình kết nối ngày càng được thực hiện qua hợp tác với khu Tiền Hải của Thâm Quyến, nơi đóng vai trò “tuyển trạch viên” trong nước. Theo ông Gary Wong của Cơ quan quản lý Tiền Hải, khu này có hơn 11.300 doanh nghiệp vốn Hồng Kông; trong nửa đầu năm 2026, lĩnh vực dịch vụ hiện đại của Tiền Hải thu hút 25,01 tỷ nhân dân tệ vốn nước ngoài thực tế, chiếm 76,5% của Thâm Quyến. Nhân vật hoạt hình chú khủng long vàng Nailong cũng đang vươn ra thế giới nhờ hợp tác với ngành sáng tạo Hồng Kông.

Đằng sau quyết tâm vượt qua thử thách văn hóa của Runjian là sự cạnh tranh khốc liệt trong nước. Theo bà Zhao, ở Trung Quốc hiện có câu nói “không đi ra thì sẽ bị loại ra”, bởi doanh nghiệp có nguy cơ bị đẩy khỏi thị trường nếu không mở rộng ra nước ngoài. Bà cho biết sự bảo trợ của chính quyền Hồng Kông giúp công ty tiếp cận các mối quan hệ cấp cao mà bình thường khó có được, đồng thời củng cố niềm tin của khách hàng địa phương.

Tập đoàn Dược phẩm Quảng Châu (GPC), công ty mẹ của thương hiệu trà thảo mộc Walovi với nguồn gốc từ một hiệu thuốc thành lập năm 1600, có mặt tại Hồng Kông từ năm 1988 và năm ngoái đặt trung tâm nghiên cứu phát triển toàn cầu cùng bộ phận quản lý ngân quỹ tại đây. Dấu ấn quốc tế của Walovi đã tăng 6,5 lần trong một thập kỷ, phủ hơn 100 quốc gia, và công ty vừa mở trụ sở quốc tế tại Singapore hồi tháng 8. Tuy nhiên, đưa y học cổ truyền Trung Quốc ra thế giới cũng đồng nghĩa với việc đối mặt các khuôn khổ quản lý rời rạc, quy trình đăng ký thuốc phức tạp và yêu cầu nghiêm ngặt về chuỗi lạnh.

Ông Ryan Ip, Phó Chủ tịch tổ chức nghiên cứu Our Hong Kong Foundation, nhận định Lực lượng Đặc nhiệm đã có khởi đầu tích cực, nhưng phép thử tiếp theo là chiều sâu và độ bền của sự gắn kết, chứ không chỉ là số lượng doanh nghiệp được hỗ trợ. Theo ông, cần xem doanh nghiệp có thiết lập chức năng quốc tế, bố trí nhân sự và vốn, và tiếp tục sử dụng Hồng Kông khi mở rộng hay không.

*“Mục tiêu nên dần chuyển từ việc giúp doanh nghiệp ‘đi qua’ Hồng Kông sang ‘phát triển và mở rộng tại’ Hồng Kông.” — Ryan Ip*

Nghị sĩ Rock Chen cho rằng vai trò của Hồng Kông đã chuyển từ giới thiệu kinh doanh đơn thuần sang trung tâm điều hành khu vực giá trị cao và nơi phân bổ nguồn lực. Ông đề xuất thành lập các “nhóm hành lang thị trường” cho ASEAN, Trung Á và Trung Đông, hạ ngưỡng niêm yết cho doanh nghiệp công nghệ và doanh nghiệp vừa và nhỏ, đồng thời giúp doanh nghiệp đánh giá rủi ro địa chính trị, quản trị dữ liệu và tuân thủ pháp lý tại thị trường mục tiêu.