Khi ngoại giao thầm lặng lên tiếng
Suốt nhiều thập kỷ, New Delhi xử lý những vấn đề gây chia rẽ với các nước bạn bè một cách kín đáo. Quan hệ với Washington, vốn được cả hai đảng ở Mỹ ủng hộ, càng là nơi Ấn Độ tránh mọi ồn ào. Nhưng tại một sự kiện của Asia Society ở New York tuần này, ông Jaishankar đã chọn cách nói thẳng.
Các quốc gia không nên tự cho mình là trung tâm đến mức sống trong thế giới riêng, tự ra quyết định rồi nói rằng: ‘Tôi đâu có ý làm khó các bạn’.
Ông còn nhận xét rằng phần lớn thế giới cũng đang có quan hệ khó khăn hơn với Mỹ, “có thể đó không phải là niềm an ủi, nhưng đó là thực tế”. Theo hãng tin Al Jazeera, ngay sau đó, cuộc điện đàm hôm thứ Tư giữa ông Modi và ông Trump chỉ được Thủ tướng Ấn Độ mô tả là “hiệu quả” – một từ ngữ lạnh lùng, khác xa cách ông từng gọi Tổng thống Mỹ là “người bạn tốt”.
Thương mại – điểm nóng dai dẳng
Mỹ là đối tác thương mại lớn nhất của Ấn Độ. Những con số cho thấy lợi ích đan xen lẫn căng thẳng:
Kim ngạch thương mại hàng hóa song phương đạt 149,1 tỷ USD năm 2025.
Ấn Độ thặng dư thương mại hàng hóa 58,4 tỷ USD với Mỹ.
Một đạo luật mới cho phép Mỹ áp thuế tới 100% với các nước mua dầu Nga như Ấn Độ.
Nông nghiệp là nút thắt lớn nhất, bởi Ấn Độ nhiều thập kỷ qua giữ thị trường gần như đóng cửa để bảo vệ hàng trăm triệu nông dân. Ông Jaishankar thừa nhận kỳ vọng tiến nhanh đã va phải “thực tế phức tạp hơn nhiều”, dù hai bên “về cơ bản đã có sự đồng thuận” về hiệp định thương mại. Sau khi Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ các mức thuế diện rộng hồi tháng 2, chính quyền Trump nhanh chóng chuyển sang công cụ khác, gồm mức thuế toàn cầu 10%.
Bóng Pakistan và vết gợn an ninh
Ngoài thương mại, New Delhi không giấu sự phật ý trước việc Washington xích lại gần Islamabad, đối thủ truyền kiếp của Ấn Độ. Với một quốc gia coi chống khủng bố xuyên biên giới là ưu tiên sống còn, việc Mỹ thể hiện thái độ thiếu nhạy cảm trong vấn đề này chạm đúng vào điểm đau nhất.
Cựu nhà ngoại giao Ajay Bisaria, từng là cao ủy tại Canada và Pakistan, cho rằng Ấn Độ quyết định lên tiếng công khai vì dư luận trong nước cho rằng Mỹ đang “bắt nạt” Ấn Độ còn Ấn Độ thì im lặng. Ông gọi mức thuế 100% sắp có hiệu lực là yếu tố có thể “phá vỡ thỏa thuận” trong quan hệ hai nước lúc này.
Hào quang đã phai
Ông Chietigj Bajpaee, nghiên cứu viên cao cấp về Nam Á tại viện Chatham House, nhận định những phát biểu của ông Jaishankar là một đánh giá thẳng thắn về hiện trạng quan hệ song phương.
Rõ ràng, hào quang của mối quan hệ song phương đã phai nhạt, sau khi Ấn Độ ban đầu từng là một trong những nước lạc quan nhất về nhiệm kỳ hai của ông Trump.











