Một nghi thức đón tiếp hiếm thấy
Chiều 18/11, Xi Jinping trực tiếp có mặt tại sân bay quốc tế Shenzhen Bao’an để đón Donald Trump. Hai nhà lãnh đạo bắt tay rồi ôm nhau trong giây lát trước khi di chuyển theo thảm đỏ. Theo thông tin từ Xinhua và các hãng tin quốc tế, nghi thức này mang ý nghĩa đặc biệt bởi người đứng đầu Trung Quốc không thường xuyên tự mình ra sân bay đón khách nước ngoài. Hình ảnh gần gũi khiến chuyến thăm có một mở đầu được dàn dựng cẩn trọng, dễ lan truyền trên truyền hình và mạng xã hội.
Trung Quốc cũng bố trí hoạt động chào mừng và trình diễn máy bay chiến đấu trên bầu trời, theo tường thuật của South China Morning Post. Những chi tiết thị giác ấy gửi đi thông điệp về quy mô tổ chức và sự trọng thị. Dù vậy, nghi lễ ngoại giao không phải là thỏa thuận chính sách: nó thể hiện mong muốn duy trì liên lạc ở cấp cao nhất, chứ chưa chứng minh rằng các bên đã hóa giải được mâu thuẫn.
Cái bắt tay thứ hai và vai trò chủ nhà của Bắc Kinh
Buổi tối, Trump và Xi tiếp tục xuất hiện bên các lãnh đạo tham dự APEC. Tại hoạt động đón tiếp, Trump bắt tay Vladimir Putin trước sự chứng kiến của Xi, theo Reuters và ABC News.
Chỉ một chuỗi hình ảnh đã kết nối ba trung tâm quyền lực vào cùng câu chuyện ngoại giao. Đối với Bắc Kinh, khả năng tổ chức những cuộc gặp ở cấp độ này là một cách khẳng định vị thế điều phối trong khu vực châu Á–Thái Bình Dương.
Tuy nhiên, ba nước không bước vào cuộc gặp với một chương trình nghị sự thống nhất. Trung Quốc chú trọng thương mại và chuỗi cung ứng; Mỹ phải cân nhắc cạnh tranh công nghệ cũng như các cam kết với đồng minh; Nga tìm kiếm tiếng nói về an ninh và cuộc chiến tại Ukraine. Một cuộc bắt tay công khai có thể giảm nhiệt tâm lý đối đầu, nhưng không thể thay thế đàm phán về các vấn đề đã tồn tại nhiều năm.
Từ phép lịch sự đáp lễ đến thông điệp chính trị
Động thái đón Trump tại sân bay cũng được hiểu là lời đáp lại cách Tổng thống Mỹ tiếp Xi Jinping ở Mỹ hồi tháng 9. Bộ Ngoại giao Trung Quốc nhấn mạnh truyền thống coi trọng lễ nghĩa và sự có đi có lại. Ngoại giao nguyên thủ luôn chứa những tín hiệu nhỏ: người ra đón, vị trí trên thảm đỏ, thời lượng trò chuyện và cả khoảnh khắc máy quay ghi lại. Chúng tạo bầu không khí thuận lợi để các đoàn đàm phán làm việc.
Nhưng những tín hiệu ấy cũng có giới hạn. Một sự kiện có thể được các nước diễn giải khác nhau cho khán giả trong nước, từ bằng chứng của thiện chí đến minh chứng cho sức mạnh đàm phán. Do đó, điều quan trọng không phải suy đoán thái quá về ngôn ngữ cơ thể mà là quan sát văn kiện chung, cơ chế liên lạc và những cam kết có thể kiểm chứng sau hội nghị.
APEC, thương mại và những câu hỏi còn để ngỏ
Bên lề APEC tại Shenzhen, Xi kêu gọi phản đối chủ nghĩa bảo hộ, trong lúc quan hệ kinh tế Mỹ–Trung vẫn chịu ảnh hưởng của thuế quan và các biện pháp kiểm soát công nghệ. Những chủ đề khác, bao gồm chiến tranh Ukraine và kiểm soát vũ khí, tạo ra sức ép lớn lên cuộc gặp ba bên dự kiến ngày 19/11. Tại thời điểm của bản tin này, các kết quả thương lượng chưa thể được coi là đã đạt được.
Đối với doanh nghiệp và công chúng, chỉ dấu đáng tin cậy sẽ là sự thay đổi thực tế: liệu có cuộc đối thoại tiếp nối, cơ chế giải quyết bất đồng, hay biện pháp giảm nguy cơ hiểu nhầm giữa các cường quốc. Nếu các cuộc tiếp xúc tạo ra dù chỉ một kênh trao đổi bền vững, tác động có thể vượt xa những bức ảnh đầu tiên. Ngược lại, nếu không có bước đi tiếp theo, ký ức về Shenzhen có lẽ chủ yếu là một ngày lễ tân ấn tượng.

















