Phân tích trầm tích biển sâu chứa đất hiếm ở vùng biển gần Minamitori

Vào tháng 2 năm nay, tàu nghiên cứu khoa học Chikyu của Nhật Bản đã hoàn tất một chiến dịch kéo dài một tháng thu thập mẫu trầm tích biển sâu ở khu vực gần đảo Minamitori, thuộc quần đảo Thái Bình Dương, cách Tokyo khoảng 1.900 km về phía đông nam. Đây được xem là lần đầu tiên trên thế giới nỗ lực thành công trong việc liên tục nâng lên những mẫu bùn biển chứa khoáng sản đất hiếm từ độ sâu khoảng 6 km.

Phân tích mẫu bùn trầm tích cho thấy thành phần đất hiếm trung và nặng chiếm khoảng 54% tổng lượng khoáng chất đất hiếm trong mẫu.

Advertisement300 × 250

Tuy nhiên, chính phủ Nhật không công bố kích thước chính xác của trữ lượng do dữ liệu khảo sát còn hạn chế cả về thời gian và phạm vi địa lý lấy mẫu.

Ý nghĩa của các nguyên tố được phát hiện đối với công nghiệp

Theo nền tảng quốc gia về phát triển đại dương sáng tạo của Văn phòng Nội các Nhật Bản, các nguyên tố như yttrium, gadolinium và dysprosium được xác định trong mẫu bùn. Yttrium có ứng dụng trong ngành hàng không vũ trụ, năng lượng và bán dẫn; gadolinium phục vụ trong các thiết bị chẩn đoán MRI cùng nhiều ứng dụng công nghệ cao khác; trong khi dysprosium là thành phần quan trọng trong nam châm hiệu suất cao dành cho xe điện.

Kế hoạch thử nghiệm khai thác quy mô lớn và mục tiêu đa dạng nguồn cung

Để đánh giá khả năng khai thác đất hiếm trong vùng biển này, Nhật Bản dự kiến tiến hành thử nghiệm khai thác quy mô lớn kéo dài một tháng tại khu vực trên từ tháng 2 năm 2027. Mục tiêu nhằm duy trì tốc độ khai thác ngày 350 tấn bùn trầm tích. Sau khi hút lên, bùn sẽ được xử lý giảm ẩm tại đảo Minamitori trước khi gửi lên đất liền để thử nghiệm các công nghệ tách chiết, tinh chế và luyện kim. Dự án này nhằm mục đích xác minh khả năng sản xuất đất hiếm trong nước với đánh giá tổng thể hoàn chỉnh về tiềm năng công nghiệp dự kiến hoàn thành vào tháng 3 năm 2028.

Ông Kazushige Kikuchi, quản lý dự án thuộc Cơ quan Khoa học và Công nghệ Biển - Trái đất Nhật Bản, đơn vị vận hành tàu Chikyu, cho biết thử nghiệm này rất quan trọng trong nỗ lực tăng cường nguồn cung các nguyên liệu thiết yếu chiến lược.

Bối cảnh chính trị và biến động thị trường đất hiếm toàn cầu

Bối cảnh quốc tế cũng góp phần thúc đẩy dự án khai thác này khi Trung Quốc đã áp đặt các biện pháp kiểm soát xuất khẩu một số nguyên tố đất hiếm nặng cùng nam châm liên quan từ tháng 4 năm 2025, và gia tăng hạn chế xuất khẩu sang Nhật Bản vào tháng 1 cùng hai lần nữa trong tháng tiếp theo. Điều này đã làm Nhật đẩy mạnh các hoạt động tìm kiếm nguồn cung thay thế nhằm giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc trong những nguyên tố quan trọng đối với ngành quốc phòng và sản xuất ô tô điện.

Tổng cộng khoảng 50 tấn bùn trầm tích giàu đất hiếm được thu hồi trong chiến dịch đầu năm, mở ra triển vọng phát triển nguồn tài nguyên quý hiếm tiềm năng từ đại dương sâu thẳm.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • Phân tích mẫu bùn biển sâu gần đảo Minamitori cho thấy 54% hàm lượng đất hiếm thuộc nhóm trung và nặng.
  • Nhật Bản đã tiến hành lần đầu khai thác trầm tích biển sâu ở độ sâu khoảng 6 km thành công trong năm 2024.
  • Các nguyên tố yttrium, gadolinium và dysprosium trong mẫu bùn có ứng dụng quan trọng trong quốc phòng, công nghệ cao và ô tô điện.
  • Dự kiến từ tháng 2/2027 sẽ có thử nghiệm khai thác quy mô lớn với mục tiêu hút 350 tấn bùn mỗi ngày.
  • Việc tăng cường nguồn cung đất hiếm được thúc đẩy bởi các biện pháp hạn chế xuất khẩu đất hiếm của Trung Quốc đối với Nhật Bản.

Đăng ký bản tin QMVN