UNESCO đưa sáu di sản quan trọng ở gần Đông vào danh sách di sản thế giới cần bảo vệ khẩn cấp

Ngày 25/7/2026, tại thành phố Pusan, Hàn Quốc, Ủy ban UNESCO đã quyết định đưa sáu di sản văn hóa tại khu vực gần Đông vào danh sách di sản thế giới đồng thời liệt kê vào danh sách các di sản cần bảo vệ khẩn cấp. Các di sản này gồm cụm khảo cổ Sebastia ở Bờ Tây và năm pháo đài tại Nam Liban. Quyết định được đưa ra nhằm đáp ứng nguy cơ ngày càng tăng từ các cuộc xung đột vũ trang trên địa bàn và những thiệt hại nghiêm trọng do chiến tranh gây ra đối với những di sản lịch sử lâu đời.

Các địa danh di sản và bối cảnh xung đột

Sebastia, tọa lạc trên một ngọn đồi gần thành phố Nablus ở Bờ Tây, được các sử gia xác định là khu vực thủ phủ cổ của vương quốc Israel cổ đại Songaria. Khu khảo cổ này lưu giữ nhiều lớp lịch sử từ thời kỳ đồ sắt, qua các triều đại La Mã, Byzantine và Hồi giáo.

Advertisement300 × 250

Theo truyền thống Kitô giáo và Hồi giáo, nơi đây cũng là nơi chôn cất của Thánh John the Baptist.

Phía Palestine đã đề xuất đưa Sebastia vào danh sách di sản UNESCO lần đầu từ năm 2012 nhằm bảo vệ di sản này trước kế hoạch của chính quyền Israel dùng gần 200 ha đất tại khu vực để xây dựng công viên quốc gia. Chính quyền Israel đã phản đối việc này, coi đây là một nỗ lực nhằm xóa bỏ mối liên hệ lịch sử của người Do Thái với vùng đất này.

Tại Liban, năm pháo đài nằm trong khu vực Jabal Amel, bao gồm pháo đài Beaufort gần đây nằm trong tầm kiểm soát của quân đội Israel, cũng được đưa vào danh sách khẩn cấp. Pháo đài Beaufort từng thuộc kiểm soát của lực lượng Israel từ năm 1982 đến năm 2000 và trong các cuộc đối đầu sau đó giữa Israel và Hezbollah cũng bị kiểm soát một lần nữa.

Tranh cãi và quan điểm các bên liên quan

Bộ Văn hóa Liban cáo buộc quân đội Israel gây hư hại nghiêm trọng tới pháo đài Shamaa và gây nguy hiểm cho pháo đài Beaufort. Phía Israel bác bỏ cáo buộc này, tuyên bố rằng Hezbollah đã sử dụng pháo đài cho các mục đích quân sự, trong đó có xây dựng các đường hầm dưới lòng đất.

Đại diện Liban phản bác rằng sau khi quân đội Israel rút khỏi miền Nam nước này năm 2000, các công trình trên chỉ được sử dụng cho mục đích du lịch. Tranh cãi này phản ánh sự căng thẳng kéo dài giữa Israel và UNESCO liên quan đến vấn đề văn hóa, đặc biệt sau khi Israel rút khỏi tổ chức này năm 2019 với cáo buộc thiên vị.

Bộ Ngoại giao Israel cảnh báo rằng việc đưa Sebastia vào danh sách di sản thế giới là nỗ lực nhằm phá vỡ liên kết lịch sử giữa người Do Thái và vùng đất. Ngược lại, phía Palestine khen ngợi cộng đồng tại Sebastia đã nỗ lực bảo tồn di sản mặc cho sự chiếm đóng, hạn chế và những nỗ lực nhằm cắt đứt mối quan hệ của họ với vùng đất này.

Ý nghĩa của việc UNESCO công nhận di sản bị đe dọa

Quyết định của UNESCO tại cuộc họp Pusan không chỉ nhằm bảo vệ các di tích lịch sử lâu đời mà còn tôn vinh giá trị văn hóa cố kết trong khu vực gần Đông, nơi diễn ra nhiều biến động chính trị và quân sự. Việc này thể hiện sự quan ngại quốc tế sâu sắc với tình trạng xung đột đang tiếp tục đe dọa các di sản nhân loại, đồng thời kêu gọi các bên liên quan hạn chế các hành động tàn phá di sản văn hóa.

Trước đó, đầu tuần này, thành phố cổ Tyre tại Liban cũng đã được công nhận là di sản thế giới bị đe dọa, cho thấy phạm vi và mức độ ảnh hưởng đến các di sản khu vực này đang gia tăng.

Với động thái này, UNESCO đưa ra một thông điệp quan trọng về việc bảo tồn di sản văn hóa thế giới dù trong bối cảnh các cuộc xung đột và tranh chấp địa chính trị ngày càng phức tạp.

Những điều bổ ích rút ra từ bài viết

  • UNESCO đưa sáu di tích ở gần Đông vào danh sách di sản thế giới cần bảo vệ khẩn cấp do xung đột vũ trang.
  • Sebastia được coi là di tích lịch sử gắn liền với vương quốc cổ Israel và có giá trị tôn giáo với cả Kitô giáo và Hồi giáo.
  • Năm pháo đài ở Liban, trong đó có pháo đài Beaufort, bị thiệt hại nghiêm trọng do các cuộc xung đột kéo dài giữa Israel và Hezbollah.
  • Sự khác biệt quan điểm giữa các bên liên quan phản ánh xung đột chính trị và văn hóa sâu sắc trong khu vực.
  • Việc UNESCO bảo vệ các di sản này thể hiện cam kết quốc tế đối với việc gìn giữ giá trị văn hóa trong vùng có xung đột.

Đăng ký bản tin QMVN